Nâng hạng thị trường giúp Việt Nam thu hút dòng vốn gắn bó và thúc đẩy quá trình định chế hóa
Giám đốc FTSE nhận định việc nâng hạng sẽ tác động đến nhiều khía cạnh. Khi nằm trong lộ trình thị trường mới nổi, Việt Nam sẽ thu hút dòng vốn thụ động, được coi là “dòng vốn gắn bó". Dòng vốn này thường ở lại lâu dài và sẽ tăng trưởng khi Việt Nam có thêm nhiều hàng hóa mới hoặc nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài.
Webinar “FTSE INCLUSION - Những thay đổi cấu trúc và cơ hội đầu tư” diễn ra ngày 13/04/2026
|
Việt Nam sẽ thu hút dòng vốn thụ động lâu dài
Ngày 13/4, webinar với chủ đề “FTSE Inclusion - Structural Changes and Investment Opportunities” do CTCP Chứng khoán SSI tổ chức, các chuyên gia đã chia sẻ về tiềm năng của thị trường chứng khoán Việt Nam sau dấu mốc nâng hạng lên mới nổi.
Bà Wanming Du - Giám đốc Chính sách, Châu Á - Thái Bình Dương, FTSE Russell nhấn mạnh rằng bản đánh giá giữa kỳ vào tháng 3 vừa qua xác nhận rằng Việt Nam đã đáp ứng tất cả các tiêu chí để đạt trạng thái thị trường mới nổi sơ cấp trong khung tham chiếu của FTSE và việc thực thi sẽ diễn ra vào tháng 9/2026.
FTSE đã kiểm tra tiến trình của mô hình "môi giới toàn cầu" (global broker), nơi nhà đầu tư nước ngoài có thể giao dịch qua một môi giới quốc tế thay vì phải làm các thủ tục KYC (Know your customer – xác thực khách hàng) phức tạp tại địa phương. Tiến trình này đang diễn ra rất tốt và hội đồng quản trị chỉ số (IGB) của FTSE đã xác nhận việc triển khai sẽ diễn ra theo đúng lịch trình vào tháng 9/2026 theo cách tiếp cận chia thành nhiều giai đoạn.
Bà Wanming cho biết các thị trường khác cũng đi theo lộ trình này, Trung Quốc (A-shares) năm 2019 chỉ được đưa vào với tỷ trọng 25% và được thực hiện qua 3 giai đoạn. Ả Rập Xê Út cũng từng dự kiến chia làm 4 giai đoạn 25% mỗi đợt. Nguyên do là FTSE luôn tiếp cận thận trọng với các thị trường mới để nhà đầu tư có thời gian mở tài khoản và làm quen với quy trình vận hành, ký quỹ trong ngày tái cơ cấu. Việc chia nhỏ giúp kiểm tra quy trình và giảm áp lực cho thị trường. Tóm lại, cách tiếp cận với Việt Nam là hoàn toàn bình thường so với các thị trường mới khác.
Giám đốc FTSE nhận định việc nâng hạng sẽ tác động đến nhiều khía cạnh. Khi nằm trong lộ trình thị trường mới nổi, Việt Nam sẽ thu hút dòng vốn thụ động, được coi là “dòng vốn gắn bó". Dòng vốn này thường ở lại lâu dài và sẽ tăng trưởng khi Việt Nam có thêm nhiều hàng hóa mới hoặc khi nới lỏng giới hạn sở hữu nước ngoài. “Chúng tôi không đánh giá tác động hiệu suất trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn, việc có thêm vốn sẽ giúp các doanh nghiệp tận dụng để phát triển”, bà Wanming Du chia sẻ.
Về quy mô, hiện có rất ít tiền thụ động theo dõi chỉ số thị trường cận biên. Tuy nhiên, với thị trường mới nổi, con số này rất đáng kể. Chỉ riêng một quỹ trong hệ thống có thể quản lý hơn 100 tỷ USD. Nếu Việt Nam chiếm tỷ trọng 0.4% trong đó, khoảng 400 triệu USD sẽ được đổ vào rất nhanh chóng.
Quá trình định chế hóa thị trường sẽ được thúc đẩy
Cũng trong webinar, ông David Rabinowitz - Giám đốc Phân tích Chỉ số Toàn cầu và Cấu trúc Thị trường Châu Á - Thái Bình Dương, UBS đánh giá Việt Nam là một tân binh đầy triển vọng và mới mẻ. Các nhà đầu tư ngoại khá ngạc nhiên trước tỷ lệ 12% dân số có tài khoản chứng khoán, chỉ đứng sau Indonesia trong khu vực. Thanh khoản thị trường rất ấn tượng, trung bình hơn 1.2 tỷ USD/ngày và từng có lúc vượt 2 tỷ USD. Thị trường có hơn 30 mã cổ phiếu giao dịch trên 10 triệu USD mỗi ngày.
Trước câu hỏi vì sao khối ngoại bán ròng mạnh cổ phiếu Việt Nam, ông David cho rằng việc bán ròng tạo ra thanh khoản lành mạnh. Việt Nam đã nằm trong danh sách theo dõi từ năm 2018 và thị trường đã tăng 114% trong 8 năm qua. Thị trường đang chứng kiến sự chuyển dịch từ các nhà đầu tư ngắn hạn sang dòng vốn kiên trì và ổn định hơn từ các quỹ chỉ số. Lấy ví dụ ở thị trường Iceland: Sau khi được nâng hạng vào tháng 9/2022, thanh khoản thị trường đã tăng gấp 4 lần. Đồng thời, dòng vốn tổ chức sẽ mang lại sự ổn định, bù đắp cho sự biến động từ các nhà đầu tư cá nhân và các thuật toán ngắn hạn.
Kèm theo đó, việc nâng hạng có thúc đẩy quá trình định chế hóa thị trường. Ông David lấy ví dụ ở Trung Quốc năm 2014, tỷ lệ cá nhân chiếm hơn 80%, nay chỉ còn hơn 50%. Việc đưa vào các chỉ số tham chiếu là chất xúc tác mạnh mẽ nhất để thu hút các nhà đầu tư tổ chức toàn cầu, mang lại sự ổn định lâu dài.
Vị chuyên gia cho rằng thị trường Việt Nam đang đi theo lộ trình tương tự Trung Quốc cách đây khoảng 10 - 15 năm - giai đoạn thu hút mạnh dòng vốn từ nhà đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, để đạt được điều đó, điều quan trọng là phải đảm bảo các yếu tố mang tính nền tảng như khả năng tiếp cận thị trường, tính thuận tiện trong hoạt động đầu tư và sự hoàn thiện của cấu trúc thị trường.
Chí Kiên
