Ngân hàng phải chủ động tìm doanh nghiệp nhỏ và vừa để cho vay
Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn yêu cầu các ngân hàng chủ động nắm nhu cầu vốn của doanh nghiệp, đánh giá nhiều hơn bằng dòng tiền và dữ liệu nhưng không hạ chuẩn tín dụng.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn đưa ra yêu cầu trên tại Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa” ngày 18/09. Theo ông, các tổ chức tín dụng cần chuyển cách tiếp cận từ chờ doanh nghiệp tìm đến sang chủ động tìm khách hàng, nắm nhu cầu vốn và rút ngắn thời gian xét duyệt.
Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, ngân hàng được yêu cầu nghiên cứu cách đánh giá tín dụng dựa nhiều hơn vào phương án sản xuất kinh doanh, dòng tiền, lịch sử tín dụng, năng lực quản trị và dữ liệu doanh nghiệp. Việc mở rộng khả năng tiếp cận vốn không đồng nghĩa nới điều kiện cho vay; mỗi tổ chức tín dụng vẫn phải đánh giá khả năng trả nợ, kiểm soát rủi ro và tự chịu trách nhiệm về quyết định cấp vốn.
Đến 28/08, dư nợ tín dụng dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt trên 4.1 triệu tỷ đồng, tăng 12.4% so với cuối 2025 và chiếm khoảng 20% tổng dư nợ nền kinh tế. Khu vực này chiếm khoảng 98% số doanh nghiệp đang hoạt động.
Theo Thống đốc, hỗ trợ doanh nghiệp không phải cơ chế “xin - cho” vốn. Khoản vay cần đến đúng thời điểm, có kỳ hạn và lãi suất phù hợp, còn phương thức cho vay có thể bám sát hơn hoạt động thực tế của doanh nghiệp như dòng tiền hoặc chuỗi giá trị.
Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn phát biểu tại Hội nghị “Tăng cường khả năng tiếp cận vốn tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa”. Ảnh: chinhphu.vn
|
Ông cũng lưu ý rủi ro là một phần của hoạt động ngân hàng và pháp luật đã có quy định về trích lập dự phòng. Các nhà băng vì thế phải chủ động quyết định việc cấp tín dụng trong khuôn khổ pháp luật, song lựa chọn khách hàng và cách cho vay vẫn phải bảo đảm khả năng thu hồi vốn.
Doanh nghiệp cũng phải làm phần việc của mình. Thống đốc yêu cầu khu vực này nâng năng lực quản trị, minh bạch thông tin tài chính và xây dựng phương án kinh doanh đủ rõ để ngân hàng có cơ sở đánh giá khả năng trả nợ.
NHNN sẽ tổng hợp, phân loại các kiến nghị của doanh nghiệp, tách những vấn đề thuộc thẩm quyền xử lý của ngành ngân hàng với các nội dung cần phối hợp cùng bộ, ngành khác.
Dùng dữ liệu để chấm khoản vay
TS. Đào Minh Tú - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam đề xuất xây dựng một trung tâm dữ liệu chung về doanh nghiệp nhỏ và vừa trên phạm vi cả nước. Hiện mỗi ngân hàng có hệ thống thông tin riêng để đánh giá khách hàng nhưng dữ liệu giữa các tổ chức tín dụng chưa hình thành một hệ thống thống nhất.
Một cách làm dựa trên dữ liệu được MISA đưa ra tại hội nghị. Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn MISA Nguyễn Thị Ngoan cho biết nền tảng MISA Lending có thể sử dụng thông tin phát sinh trực tiếp trong hoạt động của doanh nghiệp như hóa đơn điện tử, kế toán, doanh thu, chi phí, công nợ và dòng tiền.
Khi doanh nghiệp có nhu cầu vay và đồng ý chia sẻ, những dữ liệu này có thể được chuyển cho ngân hàng làm thêm cơ sở thẩm định. Ngân hàng vẫn tự xây chính sách tín dụng và quyết định có cho vay hay không.
MISA cho biết nền tảng hiện kết nối với 16 ngân hàng và phục vụ khoảng 400,000 doanh nghiệp, hộ kinh doanh trong hệ sinh thái của hãng. Tổng hạn mức tín dụng đã được cấp đạt 23,860 tỷ đồng, còn tổng giá trị giải ngân đạt 40,090 tỷ đồng.
Các khoản vay MISA hướng tới có quy mô từ vài chục triệu, vài trăm triệu đến một vài tỷ đồng, phục vụ những nhu cầu khá thường xuyên của doanh nghiệp nhỏ như nhập hàng, trả lương, mua nguyên vật liệu hay bổ sung vốn lưu động.
Theo bà Ngoan, việc số hóa dữ liệu và nhu cầu vay giúp ngân hàng có thêm thông tin để đánh giá khách hàng, đồng thời có thể rút ngắn quá trình xử lý hồ sơ. MISA kiến nghị NHNN khuyến khích các ngân hàng nghiên cứu kết nối với những nền tảng dạng này, nhưng quyền quyết định khoản vay vẫn nằm ở từng tổ chức tín dụng.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)
