Ngành da giày đề xuất lập trung tâm nguyên phụ liệu quốc gia
Tại cuộc làm việc với Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, doanh nghiệp đề xuất thành lập trung tâm nguyên phụ liệu quốc gia để giảm phụ thuộc nhập khẩu và tăng sức cạnh tranh.
Việt Nam đang là một trong những cường quốc xuất khẩu da giày của thế giới, song bài toán nguyên phụ liệu vẫn là điểm nghẽn lớn của ngành.
Tại cuộc làm việc với Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc ngày 29/05, Chủ tịch Hiệp hội Da - Giày - Túi xách Việt Nam (LEFASO) Nguyễn Đức Thuấn cho biết Việt Nam hiện đứng thứ hai thế giới về kim ngạch xuất khẩu da giày và thứ ba về sản lượng sản xuất. Toàn ngành thời trang và da giày có khoảng 10,000 doanh nghiệp sản xuất thành phẩm cùng hơn 22,000 doanh nghiệp công nghiệp phụ trợ.
Tuy nhiên, tỷ lệ nội địa hóa mới đạt khoảng 55%, đồng nghĩa nhiều nguyên liệu đầu vào vẫn phải nhập khẩu từ nước ngoài.
Để giải quyết nút thắt này, LEFASO đề xuất thành lập trung tâm nguyên phụ liệu quốc gia. Theo ông Thuấn, trung tâm không chỉ đóng vai trò cung ứng nguyên liệu mà còn là nơi nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học công nghệ cho ngành.
Hiệp hội cho rằng đây sẽ là một trong những giải pháp quan trọng giúp doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn cung, giảm chi phí và nâng sức cạnh tranh trong bối cảnh thị trường quốc tế ngày càng khắt khe.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc làm việc với Hiệp hội Dệt may Việt Nam và Hiệp hội Da - Giày - Túi xách Việt Nam ngày 29/05. - Ảnh: VGP/Phương Nguyên
|
Đề xuất trên được đưa ra trong bối cảnh cả ngành da giày và dệt may đang chịu nhiều áp lực mới từ thị trường toàn cầu.
Theo Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, người tiêu dùng tại nhiều quốc gia đang có xu hướng thắt chặt chi tiêu, ưu tiên các sản phẩm có giá vừa phải. Điều này tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp xuất khẩu.
Dù vậy, đây vẫn là 2 ngành có vai trò đặc biệt quan trọng đối với nền kinh tế. Ngành dệt may hiện đóng góp khoảng 10% kim ngạch xuất khẩu và 5% kim ngạch nhập khẩu của cả nước, sử dụng khoảng 1.8 triệu lao động. Ngành da giày - túi xách cũng tạo việc làm cho khoảng 1.5 triệu người.
Tính chung, 2 ngành đang mang lại gần 100 tỷ USD kim ngạch xuất nhập khẩu mỗi năm và tạo việc làm cho hơn 3 triệu lao động.
Dệt may vẫn lo bài toán nguyên liệu
Không chỉ ngành da giày, các doanh nghiệp dệt may cũng cho biết đang gặp nhiều khó khăn trong việc nâng tỷ lệ nội địa hóa.
Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) Vũ Đức Giang cho biết năm 2025, ngành dệt may xuất khẩu hơn 46 tỷ USD tới 138 thị trường. Trong đó, quần áo các loại đạt 38.7 tỷ USD, sợi đạt hơn 4.8 tỷ USD.
5 tháng đầu năm nay, toàn ngành xuất khẩu đạt 17.8 tỷ USD, hướng tới mục tiêu 48-49 tỷ USD cho cả năm 2026.
Tuy nhiên, ngành vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn vải và nguyên phụ liệu nhập khẩu. Việc tận dụng ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) chưa đạt như kỳ vọng. Trong khi đó, các thị trường xuất khẩu ngày càng đưa ra nhiều yêu cầu về phát triển xanh, năng lượng tái tạo và tiêu chuẩn lao động.
Theo VITAS, doanh nghiệp trong nước cũng chịu áp lực cạnh tranh từ khối FDI vốn có lợi thế về công nghệ, hệ thống quản trị và mạng lưới khách hàng toàn cầu. Dù vậy, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đã phát triển đáng kể. Chẳng hạn, Tập đoàn Phong Phú ghi nhận kim ngạch xuất khẩu gần 19,000 tỷ đồng trong năm 2025.
Từ thực tế trên, các doanh nghiệp dệt may kiến nghị Nhà nước có chính sách thu hút đầu tư có chọn lọc vào các khâu dệt, nhuộm và hoàn tất nhằm hình thành chuỗi cung ứng nội địa. Doanh nghiệp cũng đề xuất tháo gỡ bất cập liên quan đến hoàn thuế VAT, thủ tục hải quan, hỗ trợ xuất khẩu qua thương mại điện tử và hạn chế tình trạng thanh tra, kiểm tra chồng chéo.
Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam (VITAS) Vũ Đức Giang phát biểu - Ảnh: VGP/Phương Nguyên
|
Tại cuộc làm việc, đại diện các bộ Tài chính, Công Thương và Nội vụ đã trao đổi trực tiếp với doanh nghiệp về các kiến nghị liên quan đến hải quan, thuế, tiền lương, giờ làm thêm, quy chuẩn môi trường và thủ tục đầu tư.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương xử lý những khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp phát triển.
Ông nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là Chính phủ đồng hành cùng doanh nghiệp, không để chậm trễ các kiến nghị hợp lý.
Đối với lĩnh vực thuế và hải quan, Phó Thủ tướng đề nghị xây dựng cơ chế thông thoáng hơn nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát gian lận thương mại và xuất xứ hàng hóa. Cơ chế hoàn thuế trước, kiểm tra sau cần được đẩy mạnh, đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.
Liên quan đến vấn đề làm thêm giờ, ông cho biết Bộ Nội vụ sẽ nghiên cứu trong quá trình sửa đổi Bộ luật Lao động, nhằm hài hòa giữa yêu cầu sản xuất và quyền lợi người lao động.
Về dài hạn, Phó Thủ tướng đề nghị 2 ngành đẩy mạnh xây dựng thương hiệu Việt, tận dụng tối đa các FTA thế hệ mới, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và phát triển mạnh công nghiệp phụ trợ trong nước.
Ông cũng khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ, chuyển đổi số, thương mại điện tử, sản xuất xanh và các tiêu chuẩn ESG để nâng cao sức cạnh tranh. "Nhà nước sẽ hỗ trợ chính sách cần thiết, từ đất đai đến tài chính cho các doanh nghiệp dệt may, da giày phát triển công nghệ, đặc biệt theo tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị", Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc cho biết.
Tử Kính (Theo Báo Chính phủ)
