Ngoài lãi suất, còn gì để chờ đợi từ cuộc họp Fed khuya nay?
Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) dự kiến sẽ giữ nguyên lãi suất trong phiên họp ngày 28/01, bất chấp những cuộc chỉ trích liên tục từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Giới đầu tư dự báo Fed sẽ tạm dừng chu kỳ cắt giảm lãi suất tuần này sau ba lần hạ lãi suất trong những tháng cuối năm 2025. Tuy nhiên, thời gian tạm dừng sẽ kéo dài bao lâu vẫn còn là ẩn số lớn đối với thị trường.
Fed "không còn vội vã" như trước
Các quan chức Fed từng lo lắng sâu sắc về thị trường lao động suy yếu, nhưng giờ dường như không còn cảm thấy vội vã như trước sau 3 lần giảm lãi suất trong năm 2025. Nền kinh tế tăng trưởng ổn định và tỷ lệ sa thải duy trì ở mức thấp đã mang lại sự thoải mái cho họ, cho phép có thời gian cân nhắc kỹ lưỡng các đợt cắt giảm tiếp theo.
Thách thức lớn phía trước Fed là cuộc cân bằng cực kỳ mong manh. Các nhà hoạch định chính sách không muốn gây tổn hại cho thị trường lao động bằng cách giữ lãi suất ở mức quá cao trong thời gian quá lâu. Tuy nhiên, họ cũng muốn đảm bảo rằng mình đang kiềm chế nền kinh tế đủ mạnh để dập tắt hoàn toàn bất kỳ áp lực lạm phát nào còn sót lại trong hệ thống.
Cuộc đối đầu Trump-Powell
Các quan chức Fed đang phải đối phó với những thách thức chính sách này trong bối cảnh tổ chức bị Nhà Trắng chỉ trích mạnh mẽ vì muốn lãi suất thấp hơn.
Chủ tịch Fed Jerome Powell đầu tháng này cáo buộc chính quyền Trump mở cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông về dự án cải tạo trụ sở Fed ở Washington. Ông Powell cho rằng đây là hành động trả đũa vì ông không chịu cắt giảm lãi suất theo yêu cầu của ông Trump. Đây là cuộc đối đầu trực diện hiếm thấy, thậm chí đã khiến các nhà lập pháp Cộng hòa cũng phải lên tiếng chỉ trích Trump.
Chủ tịch Fed Jerome Powell
|
Bên cạnh ông Powell, Tổng thống Trump cũng muốn sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook. Tòa án Tối cao vẫn chưa có phán quyết cuối cùng về vụ việc này. Tuy nhiên, một số thẩm phán tại phiên điều trần tuần trước đã tỏ ra lo ngại sâu sắc. Họ lo Fed không thể hoạt động độc lập nếu việc sa thải bà Cook được phê chuẩn.
Ông Trump chưa bao giờ giấu giếm mong muốn lấp đầy đa số ghế hội đồng thống đốc Fed bằng những người ủng hộ mình. Ông cũng đang chuẩn bị công bố người kế nhiệm ông Powell khi nhiệm kỳ Chủ tịch Fed kết thúc vào tháng 5.
"Đây là lúc ngồi lại và quan sát"
Việc tạm dừng cắt giảm lãi suất chắc chắn sẽ làm căng thẳng Trump-Fed leo thang mạnh. Tuy nhiên, khi chưa có dấu hiệu rõ ràng về việc thị trường lao động đang xấu đi, các nhà kinh tế không kỳ vọng Fed sẽ nhượng bộ trước áp lực chính trị.
"Đây chính là lúc để ngồi lại và quan sát kỹ tình hình", Peter Hooper, Phó Chủ tịch nghiên cứu tại Deutsche Bank, cho biết. "Chúng ta sẽ có thêm biện pháp nới lỏng trong tương lai, nhưng không hề khẩn cấp lúc này”.
Các cuộc thảo luận nội bộ Fed đã đặc biệt căng thẳng và chia rẽ. Với mỗi đợt cắt giảm 0.25 điểm phần trăm từ tháng 9 năm ngoái, các quan chức càng chia rẽ sâu sắc về hướng đi lãi suất.
Tình hình lên đến đỉnh điểm vào tháng 12 khi Fed tổ chức một trong những cuộc bỏ phiếu chia rẽ nhất trong nhiều năm. Hai thành viên trong ủy ban 12 người bỏ phiếu phản đối việc cắt giảm và ủng hộ giữ nguyên lãi suất. Bốn quan chức khác thể hiện "phản đối nhẹ" bằng cách dự báo lãi suất cao hơn mức cuối năm.
Mối quan tâm chính của họ là lạm phát. Họ lo ngại lạm phát có nguy cơ mắc kẹt trên mục tiêu 2% khi tác động đầy đủ của thuế quan Trump bắt đầu hiện rõ và nền kinh tế vẫn duy trì sự kiên cường.
Ở phía ngược lại là Stephen Miran, người tham gia hội đồng Fed vào tháng 9 sau khi ông Trump đề cử. Trong ba phiên họp liên tiếp, ông đã bỏ phiếu ủng hộ cắt giảm 0.5 điểm phần trăm.
Ông Miran cho rằng các đồng nghiệp quá lo lắng về lạm phát và có nguy cơ gây suy thoái bằng cách không cắt giảm quyết liệt hơn.
Những sự chia rẽ này không hề biến mất, nhưng chúng đã giảm bớt đáng kể giờ đây khi lãi suất đã gần hơn với mức "trung tính" - mức không thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nhưng cũng không kiềm chế nó. Điều này đã mang lại cho ngân hàng trung ương một chút không gian để chờ đợi, theo William Dudley, người từng là chủ tịch Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York từ 2009 đến 2018.
Dữ liệu kinh tế cũng đã hỗ trợ tương tự, mặc dù vẫn bị tác động bởi những bất thường do đợt đóng cửa Chính phủ năm ngoái gây ra. Lạm phát kết thúc năm ngoái ở mức thấp hơn so với lo ngại. Thị trường lao động, mặc dù trì trệ, đã ổn định trở lại trong tháng trước với tỷ lệ thất nghiệp giảm xuống 4.4%.
"Hiện tại, tôi nghĩ họ thoải mái hơn nhiều so với 6 tháng trước", ông Dudley cho biết. "Rủi ro thị trường lao động suy giảm đã giảm bớt và rủi ro lạm phát tăng cũng đã giảm bớt”.
Các nhà kinh tế kỳ vọng triển vọng tương đối thuận lợi này sẽ kéo dài phần lớn năm 2026, đặc biệt khi người Mỹ dự kiến sẽ nhận được khoản hoàn thuế lớn hơn. Điều này nhờ vào các điều khoản mà ông Trump đã ký thành luật mùa hè năm ngoái.
John Williams, Chủ tịch Fed New York, nói với phóng viên đầu tháng này: "Tình hình kinh tế ngày hôm nay khá thuận lợi".
Ông mô tả tăng trưởng vững chắc và thị trường lao động đang có dấu hiệu ổn định. Kết hợp với lạm phát tiếp tục hạ nhiệt, ông Williams nói: "Tôi cảm thấy chúng ta đang ở vị thế tốt”.
Nếu tình hình vẫn như vậy, Fed sẽ khó biện minh cho việc cắt giảm lãi suất nhiều hơn, Raghuram Rajan, cựu Thống đốc Ngân hàng Trung ương Ấn Độ, cho biết. "Lạm phát vẫn là vấn đề. Bạn không thể có lạm phát 3% trong thời gian dài mà không lo lắng”.
Ghế Chủ tịch Fed
Điều này cho thấy gánh nặng khởi động lại việc cắt giảm có thể rơi vào tay Chủ tịch Fed tiếp theo. Người này có thể chủ trì phiên họp đầu tiên vào tháng 6 nếu được Thượng viện phê chuẩn kịp thời.
Ông Trump cho biết sẽ không chọn ai không ủng hộ việc giảm đáng kể chi phí vay, vì vậy câu hỏi không phải là liệu người đó có ủng hộ nhiều đợt cắt giảm hơn hay không mà là mức độ cắt giảm mà họ sẽ thúc đẩy. Sau đó, họ sẽ cần thuyết phục phần còn lại của ủy ban hoạch định chính sách, bao gồm tất cả bảy Thống đốc, Chủ tịch Fed New York và một nhóm luân phiên gồm bốn Chủ tịch Fed khu vực.
Trong một cuộc phỏng vấn đầu tháng này, Neel Kashkari, với tư cách Chủ tịch Fed Minneapolis và là thành viên có quyền bỏ phiếu năm nay, cho biết vị Chủ tịch Fed tiếp theo sẽ phải "đưa ra những lập luận tốt nhất mà họ có thể và sau đó giành được các phiếu bầu dựa trên dữ liệu và phân tích”.
"Chủ tịch Fed có thể ảnh hưởng đến cách mọi việc diễn ra, nhưng không thể bước vào và chỉ đạo ủy ban làm điều mà họ không muốn", ông Hooper - người làm việc tại Fed gần 30 năm - cho biết. "Đó là quyền lực cần được xây dựng qua nhiều năm kinh nghiệm”.
Vũ Hạo
