Phó tổng BAF xem dịch tả châu Phi là thách thức sống còn, đặt 2 kịch bản giá heo cho các năm tới
Trao đổi với nhà đầu tư vào chiều ngày 19/01, ông Nguyễn Văn Minh - Phó Tổng Giám đốc phụ trách sản xuất của CTCP Nông nghiệp B.A.F Việt Nam (HOSE: BAF) nhận định ngành chăn nuôi 2 năm gần nhất đã có sự tái cấu trúc mạnh mẽ với nhiều thách thức, đặc biệt là vấn đề dịch bệnh.
Theo ông Nguyễn Văn Minh, ngành chăn nuôi 2 năm gần nhất đã gặp nhiều thách thức. Đầu tiên là dịch bệnh, với yếu tố chính là Dịch tả heo châu Phi (ASF) - vấn đề ông cho là thách thức sống còn.
Ông Nguyễn Văn Minh - Phó Tổng Giám đốc BAF
|
“Virus hiện nay diễn biến phức tạp với các chủng tái tổ hợp giữa chủng tự nhiên và các chủng sau khi con người can thiệp qua vaccine, dẫn đến việc nhận diện bằng mắt thường rất khó. Heo chết lẻ tẻ, âm thầm, dễ lây lan. Nếu quản lý an toàn sinh học không tốt, trại nhiễm bệnh là khó tránh khỏi”, Phó tổng BAF nhận định. Năm 2025, thị trường chứng kiến dịch bệnh bùng phát mạnh ở miền Bắc và miền Trung từ quý 2/2025, sau đó lan rộng đến miền Nam từ quý 3 và kéo dài đến đầu năm 2026.
Nguồn: Agromonitor
|
Thứ 2 là vấn đề thiên tai - bão lũ. Các cơn bão như Yagi và các trận lũ lụt tại miền Bắc, miền Trung đã cuốn trôi nhiều trang trại, gây thiệt hại lớn lớn về đàn heo, đặc biệt là tại Nghệ An (nơi có nhiều hộ chăn nuôi nhỏ lẻ). Bão lũ cũng tiếp tục làm tình hình dịch bệnh trở nên trầm trọng hơn. Thống kê từ Agromonitor cho thấy, số ổ dịch ASF đã tăng rất mạnh trong năm 2025, đặc biệt giai đoạn sau quý 2.
Diễn biến phức tạp của dịch ASF đã xóa tan mọi thành tích tan nái trước đó tại các tỉnh miền Bắc. Tổng đàn nái Việt Nam bị kéo về mức thấp nhất kể từ 2021, chỉ cao hơn so với 2020.
Nguồn: Agromonitor
|
Kế đến là áp lực từ chính sách. Luật thuế mới áp dụng, vấn đề thuế và chuyển đổi mô hình kinh doanh trở thành yếu tố chính chi phối thị trường, ảnh hưởng đến các khu vực nuôi gột. Trong đó, giai đoạn sáp nhập khiến quá trình kiểm soát dịch tễ gặp khó khăn, vướng mắc giấy phép thú y, giấy phép hoạt động và sự không rõ ràng về thuế dẫn đến sự lo ngại tại các khu vực nuôi gột trước khả năng phải chịu thuế 5% khi xuất bán dưới dạng công ty, hoặc 1.5% theo thuế khoán. Các vấn đề về thuế cũng khiến nhà máy khó mua hàng hơn, dẫn đến chi phí sản xuất tại các công ty tăng, làm giá cám thành phẩm tăng.
Bên cạnh đó, các quy định mới về môi trường cũng yêu cầu tiêu chuẩn nước thải chăn nuôi rất cao, thậm chí cao hơn tiêu chuẩn nước sạch thông thường, gây khó khăn cho nhiều doanh nghiệp. Luật chăn nuôi cấm hoạt động này trong khu dân cư và siết chặt giết mổ nhỏ lẻ (đặc biệt tại Hà Nội, TP.HCM), tạo nên làn sóng đại di dời tại các thủ phủ chăn nuôi trước kia.
Kế đến là những thách thức về đầu tư và nhân sự. Trong đó, chi phí dành cho đất có quy hoạch chăn nuôi hợp pháp rất cao. Về nhân sự, ông Minh cho biết hiện tại rất khó tuyển dụng và giữ chân nhân sự dù trả lương cao phù hợp. Lực lượng lao động hiện tại cũng phải yêu cầu có trình độ để vận hành công nghệ 4.0, không chỉ là lao động phổ thông.
Tất cả những điều này sẽ tạo ra một xu hướng không thể thay đổi, khi nông hộ nhỏ lẻ và các cơ sở chăn nuôi không đạt chuẩn dần bị loại bỏ; từ đó, tạo cơ hội cho các doanh nghiệp lớn như BAF. Thống kê từ Agromonitor, tỷ trọng chăn nuôi nông hộ giảm mạnh từ 1.4 triệu hộ (2023) xuống còn khoảng 900,000 hộ (2025). Các công ty chăn nuôi công nghiệp chiếm 49-50% thị phần vào cuối 2025.
Kịch bản cho các năm tới
Nhận xét về giai đoạn sắp tới, ông Minh cho rằng năm 2026 sẽ thiếu hụt nguồn cung vào đầu năm do hậu quả từ dịch bệnh vào cuối 2025. Do vậy, giá heo sẽ ở mức rất tốt - dao động trung bình khoảng 64-69,000 đồng/kg, với biên độ khoảng 61-75,000 đồng/kg.
Giai đoạn 2027-2028, khi nguồn cung tăng lên, giá có thể điều chỉnh ở mức 55-65,000 đồng/kg, nhưng vẫn đảm bảo lợi nhuận tốt.
Trong ngắn hạn (6 tháng sắp tới), ông Minh đưa ra 2 kịch bản về dịch bệnh. Trong kịch bản đầu tiên, với giả định dịch bệnh được kiểm soát tốt, số ổ dịch giảm hẳn; điều kiện chăn nuôi, hình thái thời tiết ổn định; giá thức ăn chăn nuôi ở mức tốt và hạ nhiệt giá heo giống, các công ty và hộ chăn nuôi tái đàn tốt và nguồn cung heo thịt 2026 sẽ tăng mạnh. Tuy nhiên, kịch bản này được nhận định là khó xảy ra, vì nó đòi hỏi quá nhiều điều kiện.
Kịch bản số 2, với giả định dịch bệnh ghi nhận bùng phát vào cuối năm 2025 - đầu 2026; thời tiết mưa nhiều tại miền Nam, thất thường ở miền Bắc vào các đợt đông - xuân; cùng việc giá heo giống neo cao do dịch bệnh ảnh hưởng đến nái, các công ty sẽ vẫn ưu tiên giữ heo hậu bị, thả nội bộ, hạn chế bán ngoài. Người dân hạn chế nuôi heo thịt, bán từ heo con để giảm rủi ro, trong khi heo nuôi gột vẫn phát triển mạnh. Ông Minh cho rằng kịch bản này có khả năng xảy ra cao hơn và làm nguồn cung heo thịt tăng nhẹ, nhưng vẫn ở mức thấp.
Đối với mảng nhập khẩu, khi nguồn cung nội địa phục hồi, thịt heo nhập khẩu trong năm 2026 có khả năng giảm đi, đặc biệt là nguồn thịt heo từ Nga. Các thị trường khác nhìn chung sẽ ổn định.
Dựa trên các kịch bản, ông Minh cho biết BAF đã có kế hoạch cụ thể. Năm 2025, ông tiết lộ BAF có tổng đàn nái khoảng 75.000 con, gồm cả heo hậu bị. Mục tiêu trong năm 2026 sẽ tăng gấp đôi số này, lên khoảng 145,000 con, và mục tiêu năm 2030 là 450,000 con để đáp ứng số lượng 10 triệu heo thương phẩm.
Đáng chú ý, 2027-2028 được đánh giá là giai đoạn “tăng tốc đột ngột”, do BAF sẽ đưa trại tầng đầu tiên của Việt Nam vào vận hành, dự kiến có thêm 2.5 triệu heo/năm. Trại tầng dự kiến sẽ khởi công vào tháng 4/2026, đưa vào vận hành, thả heo trong quý 2/2027, và dự kiến xuất bán thương phẩm vào quý 1-2/2028. Vốn đầu tư rơi vào khoảng 15,000 tỷ đồng, có sự góp vốn từ đối tác chiến lược Muyuan.
Bên cạnh đó, ông Minh cho biết BAF sẽ tích cực thuê và mua lại trại của các đơn vị khác (như các trại từ CJ, C.P trả lại) để tăng đàn nhanh. Sắp tới, Doanh nghiệp dự kiến khởi công Tổ hợp chế biến tại Bình Phước & Đồng Nai, vốn đầu tư gần 1,000 tỷ đồng, khởi công trong quý 2/2025.
Đáng nói, việc hợp tác với Muyuan - tập đoàn chăn nuôi có quy mô hàng đầu thế giới - cho phép BAF có nhiều tham vọng hơn. Các trang trại mới đưa vào vận hành - như trại Tây An Khánh gần đây - đã sử dụng công nghệ được chuyển giao từ Muyuan, cho phép kiểm soát mọi thứ một cách thông minh và tự động. Từ khâu rửa xe cho đến giám sát chuồng, cho ăn… đều được vận hành bằng robot tích hợp; AI được sử dụng để phân tích âm thanh, phân tích tiếng ho của heo, chẩn đoán bệnh hô hấp sớm trước 5-7 ngày so với lâm sàng, qua đó đảm bảo khả năng an toàn dịch tễ.
Trại Tây An Khánh - BAF
|
Ngoài ra, trước vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm nhức nhối gần đây, ông Minh khẳng định đây là câu chuyện được BAF đặt lên hàng đầu khi 100% heo ốm hay loại đều được xử lý làm phân bón thông qua nghiền sấy ở nhiệt độ cao, tuyệt đối không bán ra thị trường. Heo xuất bán cũng được xét nghiệm về tốn dư kháng sinh và chất cấm. Theo ông Minh, các chất cấm ở đây không trực tiếp sử dụng, nhưng có thể tồn tại trong thuốc trị bệnh, do vậy buộc phải kiểm tra trước khi xuất bán để đảm bảo an toàn.
“Ngành chăn nuôi heo vẫn là ngành đầu tư dài hạn, đòi hỏi vốn lớn và công nghệ cao, nhưng sẽ mang lại biên lợi nhuận rất tốt cho các doanh nghiệp quản trị rủi ro dịch bệnh hiệu quả”, theo Phó tổng BAF.
Châu An
