Quỹ bình ổn giá thuốc liệu có khả thi?
Trước sức ép của việc giá thuốc ngoại, nội tăng mạnh trong thời gian gần đây, lãnh đạo UBND và Sở Y tế TP.Hồ Chí Minh đang có phương án lập quỹ bình ổn giá thuốc và dự kiến, quỹ bình ổn hỗ trợ giá thuốc cho bệnh nhân nghèo sẽ được thực hiện từ đầu tháng 4.2011.
Quỹ bình ổn là việc làm rất cần thiết trong thời điểm này; tuy nhiên, nhiều người hoài nghi cho rằng, quỹ này liệu có gồng gánh nổi trước cung - cầu của thị trường?
Thuốc nội, ngoại, vật tư y tế đều tăng...
Trong những ngày qua, các loại thuốc nội, ngoại cùng đồng loạt tăng giá. Việc tăng giá không chỉ ở các loại tân dược, mà ngay cả vật tư y tế như bông băng, gạc, thuốc sát trùng, kim tiêm... cũng ào ào tăng theo ở mức từ 20-40%. Các loại thuốc sản xuất trong nước của Cty F.T.Pharma có 20 mặt hàng tăng giá, trong đó có những mặt hàng tăng giá từ 26% đến hơn 37%... Cty cổ phần dược phẩm OPC cũng có tám mặt hàng tăng giá từ 28-41%... Đáng nói hơn cả là loại thuốc nội Cadef - hỗ trợ điều trị ung thư của Cty CP dược phẩm Traphaco, đã được nhà phân phối thông báo tăng giá 150% kể từ ngày 1.3...
Mỗi lần điều chỉnh giá, các Cty đều ca “điệp khúc” đổ lỗi cho nguyên nhân khách quan là: Do tỉ giá, xăng dầu, điện tăng cao và 90% nguyên liệu sản xuất lệ thuộc nhập khẩu. Nếu xét trên bình diện chung, việc tăng giá thuốc chắc chắn sẽ xảy ra nhưng phụ thuộc vào thời điểm sớm hay muộn (cơ quan quản lý cho phép hay không hoặc tự xé rào).
Một dược sĩ đứng phụ trách quầy thuốc trên đường Lê Văn Sĩ, quận 3 cũng tỏ ra bức xúc: “Giá ngoại tệ tăng 1 thì giá thuốc đã đội lên cả 10 - 50%. Nhiều người bị bệnh mạn tính, mua thuốc thường xuyên nên nắm giá rất kỹ. Thuốc tăng giá đột biến, ngay cả người bán còn hốt hoảng chẳng biết giải thích như thế nào, chứ đừng nói đến người bệnh”.
Coi chừng tác dụng ngược!
Trong buổi họp tình hình kinh tế - xã hội tháng 2 và định hướng kinh tế tháng 3, ông Lê Hoàng Quân - Chủ tịch UBND TPHCM - đã chỉ đạo, các sở, ban, ngành nên nhanh chóng triển khai để mặt hàng thuốc tân dược được bình ổn nhằm giải quyết một phần khó khăn cho người bệnh, đảm bảo an sinh xã hội. UBND thành phố đã yêu cầu Sở Y tế thành phố phối hợp với Cty TNHH một thành viên dược phẩm Sài Gòn lập kế hoạch cung ứng đủ thuốc chữa bệnh và giữ giá ổn định những mặt hàng thuốc thiết yếu.
Sở Y tế hiện đang tham mưu danh mục các loại thuốc và cách triển khai chương trình bình ổn giá thuốc tây để trình UBND thành phố. Bà Nguyễn Thị Hồng - Phó Chủ tịch UBND TP - cho rằng, mặt hàng tân dược được bình ổn chỉ có thể là thuốc nội, vì giá thuốc ngoại nằm ngoài tầm tay của TP.
Cụ thể về kế hoạch bình ổn, PGS-TS Phạm Khánh Phong Lan - Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM - khi trả lời phỏng vấn báo chí đã cho biết: “Ngân sách TP sẽ dành khoảng vài chục tỉ đồng để mua dự trữ các loại thuốc thiết yếu do các Cty trong nước sản xuất. Quỹ bình ổn hướng đến những người dân bị bệnh nhưng phải tự mua thuốc (bệnh nhân bảo hiểm y tế đã được quỹ bảo hiểm y tế chi trả). Khi có nguồn thuốc ổn định bán với giá ổn định, thị trường buộc phải điều tiết theo. Điều này có ý nghĩa hỗ trợ rất lớn đối với người có thu nhập thấp, những người dễ mắc bệnh và những người phải sử dụng thuốc nhiều”.
Lý thuyết là thế, tuy nhiên, trên thực tế nhiều Cty phân phối dược hoài nghi rằng, liệu quỹ bình ổn này có đủ sức gồng gánh nổi nhu cầu của thị trường? Cả ngàn mặt hàng thuốc đang lưu hành trên thị trường, trong đó thuốc đặc trị các bệnh mạn tính cũng có vô số loại, thì quỹ bình ổn liệu có “với tay bình ổn” được tất cả. Một trình dược viên cho rằng: Việc tăng giá thuốc cần phải giải quyết gốc của vấn đề tăng giá ở tầm vĩ mô từ trên xuống và đồng bộ giữa các cơ quan quản lý, tất cả các địa phương trên cả nước, chứ một mình TPHCM khó có thể “bao” xuể được. Thuốc nào nằm trong diện bình ổn và thuốc nào không thuộc diện cũng là vấn đề cần được xem xét kỹ.
Ở một khía cạnh khác cần phải tính đến, các Cty kinh doanh, người buôn bán thuốc từ các tỉnh sẽ đổ vào TPHCM và chắc chắn sẽ xảy ra tình trạng “chảy thuốc” về các tỉnh. Vô hình trung, biện pháp bình ổn thuốc sẽ là một công cụ giúp một số Cty phân phối, nhà buôn trục lợi kiếm lời.
Võ Tuấn
lao động
