Reuters: Bong bóng cổ phiếu AI Trung Quốc đã vỡ
Cơn sốt cổ phiếu AI tại Trung Quốc đang hạ nhiệt khi định giá lao dốc, căng thẳng với Mỹ gia tăng và nhà đầu tư nghi ngờ khả năng duy trì tăng trưởng của các doanh nghiệp công nghệ. Làn sóng bán tháo cũng làm dấy lên lo ngại về một bong bóng đầu cơ đã vỡ.
Chen Wensheng, một chủ doanh nghiệp nhỏ kiêm nhà đầu tư tại tỉnh Hải Nam, miền Nam Trung Quốc, cho biết ông đã tham gia làn sóng tăng giá cổ phiếu vì tin rằng chính quyền đang ủng hộ những doanh nghiệp như Unitree, công ty có các quỹ được nhà nước hậu thuẫn trong danh sách nhà đầu tư. Tuy nhiên, hiện ông Chen và những người bạn của mình đang thua lỗ.
Sự thất vọng trước kết cục tồi tệ của một xu hướng đầu tư được Bắc Kinh hậu thuẫn đã khiến nhiều nhà đầu tư chuyển sang các tài sản phòng thủ. Diễn biến này nhiều khả năng cũng làm chậm hoạt động huy động vốn cổ phần của các công ty công nghệ.
Cổ phiếu của các nhà sản xuất linh kiện quang học Zhongji Innolight và Eoptolink Technology đã giảm khoảng 60% so với các mức đỉnh hồi tháng 6/2026. Một phần nguyên nhân là Washington đang tiến gần hơn đến việc cấm các công ty từng được ưa chuộng này cung cấp sản phẩm cho các trung tâm dữ liệu tại Mỹ.
Chỉ số STAR50 hiện vẫn giao dịch ở mức P/E khoảng 100 lần lợi nhuận 12 tháng gần nhất, dù đã giảm mạnh so với mức đỉnh gần 250 lần. Trong khi đó, hệ số định giá của Nasdaq 100 chỉ khoảng 30 lần, khiến nhà đầu tư lo ngại đợt bán tháo tại Trung Quốc có thể còn nghiêm trọng hơn trước khi thị trường phục hồi.
“Những gì đang diễn ra sẽ khiến nhiều công ty đang tìm cách niêm yết phải tạm dừng kế hoạch”, ông Hong Hao, đối tác điều hành kiêm Giám đốc đầu tư tại Lotus Asset Management ở Hong Kong, nhận định.
“Mọi bong bóng rồi sẽ vỡ”
Cơn sốt đầu tư và những hệ lụy của nó tương phản với nỗ lực của giới chức Trung Quốc nhằm cải thiện tỷ suất sinh lời và giảm biến động thị trường, thông qua việc siết chặt hoạt động sử dụng đòn bẩy tài chính và giao dịch tần suất cao. Các nhà đầu tư được nhà nước hậu thuẫn cũng bán cổ phiếu khi thị trường tăng mạnh nhằm kiềm chế đà đi lên.
Theo thông tin đăng trên website, Chủ tịch CSRC Wu Qing đã gặp các thành viên thị trường hồi đầu tháng này để lắng nghe đề xuất cải thiện thị trường vốn. Một số người trong giới đầu tư cho rằng cơn sốt vừa qua đã gây tổn hại đến cấu trúc thị trường.
“Việc quá nhấn mạnh vào ‘hàm lượng công nghệ’ - tức tỷ trọng của các công ty công nghệ trong vốn hóa của những chỉ số lớn - khiến dòng vốn đi chệch hướng, thậm chí bị bóp méo”, ông Leo Wang, Đối tác tại Qianchuang Capital có trụ sở ở Bắc Kinh, nhận định.
“Điều này đã tạo ra bong bóng nghiêm trọng ở một số lĩnh vực, đồng thời khiến những lĩnh vực khác bị rút cạn nguồn vốn”.
Một số nhà đầu tư cho rằng đợt bán tháo hiện nay tạo ra cơ hội định giá hấp dẫn. Theo quan điểm này, diễn biến không nằm ngoài dự đoán và cũng không gây tổn hại đến các cải cách thị trường hướng tới mục tiêu dài hạn - những cải cách đã góp phần thúc đẩy tỷ suất sinh lời, đặc biệt là thu nhập từ đầu tư, trong những năm gần đây.
Theo nghiên cứu của HSBC, dù đã bán ròng trong 3 tháng qua, các quỹ đầu tư châu Á nhìn chung vẫn duy trì tỷ trọng phân bổ vào Trung Quốc cao hơn tỷ trọng chuẩn.
Goldman Sachs đưa Innolight và CXMT vào danh sách khuyến nghị đầu tư mới được điều chỉnh, bao gồm hàng chục cổ phiếu AI Trung Quốc và công bố hồi đầu tháng này. Trong khi đó, ông William Bratton, Chiến lược gia tại BNP Paribas Securities, cho rằng thị trường đang mở ra cơ hội mua vào đối với những nhà đầu tư thận trọng.
Dù vậy, tại thị trường đại lục, nhiều nhà đầu tư vẫn hướng sang các ngành khác hoặc chờ định giá giảm sâu hơn trước khi quay lại mua cổ phiếu.
“Cũng giống như các nhà sản xuất Trung Quốc khác, các nhà sản xuất chip và nhà cung cấp AI cuối cùng sẽ bị cuốn vào cuộc chiến giá cả”, ông Wang Zhuo, nhà quản lý quỹ kiêm đối tác tại Zhuozhu Investment Management ở Thượng Hải, nhận định.
“Không có ngoại lệ”, ông nói. “Mọi bong bóng cuối cùng đều vỡ”.
Vương Đông
