Reuters: Các ngân hàng Việt sắp bước vào “làn sóng huy động vốn lớn chưa từng có”
Các ngân hàng Việt Nam đang lên kế hoạch chào bán cổ phiếu trị giá gần 7 tỷ USD khi nền kinh tế tăng trưởng nhanh thúc đẩy nhu cầu vốn, mở ra cơ hội để nhà đầu tư nước ngoài gia tăng hiện diện trong lĩnh vực vốn được kiểm soát chặt chẽ này.
Người dân đi bộ phía trước trụ sở Vietcombank tại Hà Nội, Việt Nam, ngày 1/6/2023. REUTERS/Ha Phuong Nguyen/Ảnh tư liệu
|
Trong quý 3/2026, kinh tế Việt Nam tăng trưởng gần 10%, đưa ngành ngân hàng vào nhóm những lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất châu Á. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận thị trường vẫn bị hạn chế khi tổng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại các ngân hàng được giới hạn ở 30%, trong khi một nhà đầu tư riêng lẻ được sở hữu tối đa 20%. Hoạt động vay vốn nước ngoài cũng chịu các giới hạn nghiêm ngặt.
Trong những tháng gần đây, nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng của Chính phủ thông qua đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng đã mở đường cho cách tiếp cận cởi mở hơn. Các nhà hoạch định chính sách cho rằng việc tăng cường sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài là cần thiết để đáp ứng nhu cầu tín dụng ngày càng tăng, trong bối cảnh nguồn vốn trong nước chịu nhiều sức ép.
Theo tính toán của Reuters dựa trên các công bố công khai và một báo cáo của Fitch Ratings, các đợt chào bán cổ phiếu của các ngân hàng Việt Nam có thể huy động gần 7 tỷ USD vào cuối năm 2027. Fitch nhận định đây nhiều khả năng sẽ là làn sóng huy động vốn lớn nhất từ trước đến nay của ngành ngân hàng Việt Nam.
Hạn mức vay vốn nước ngoài cũng được nâng 11% trong năm nay lên 6.1 tỷ USD và có thể tiếp tục tăng. Ba ngân hàng trong nước đã được phép nâng giới hạn sở hữu nước ngoài lên 49%, trong khi các cải cách trên thị trường chứng khoán giúp Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng trước. Các kế hoạch xây dựng các trung tâm tài chính quốc tế cũng được kỳ vọng thu hút thêm dòng vốn nước ngoài.
Hai ngân hàng nước ngoài đang đàm phán đầu tư vốn với các đối tác Việt Nam cho biết lợi nhuận từ các khoản đầu tư tài chính, cùng khả năng tiếp cận tốt hơn với thị trường tiêu dùng đang tăng trưởng nhanh của Việt Nam, bao gồm các sản phẩm như bảo hiểm, là những yếu tố thúc đẩy họ mở rộng hoạt động tại đây, theo hai nguồn tin thân cận với Reuters.
“Việt Nam đang cho phép nhiều nguồn vốn nước ngoài hơn tham gia vào hệ thống ngân hàng vì nước này bắt đầu suy nghĩ lại về cách tài trợ cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo”, Quỳnh Nguyễn, giảng viên tài chính tại Đại học Hoa Sen ở TP.HCM, nhận định. Tuy nhiên, bà lưu ý động thái này mang tính chọn lọc và chưa phải là một quá trình tự do hóa toàn diện.
Chào bán cổ phiếu, tăng cường huy động vốn ở nước ngoài
Các kế hoạch chào bán cổ phiếu đang thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài, “đặc biệt là các nhà đầu tư chiến lược vốn đã quen thuộc với Việt Nam và hiện đang cân nhắc tăng mức độ tiếp xúc với thị trường”, bà Quỳnh cho biết.
Sumitomo Mitsui Banking Corp (SMBC) của Nhật Bản đang đàm phán với VPBank để nâng tỷ lệ sở hữu từ 15% lên 20%, trong bối cảnh VPBank tìm kiếm khoảng 560 triệu USD thông qua phát hành riêng lẻ, theo Reuters hồi tháng 9/2026. VPBank được phép nâng giới hạn sở hữu nước ngoài lên 49%.
Vietcombank, ngân hàng lớn nhất Việt Nam, cũng công bố kế hoạch bán 6.5% cổ phần vào cuối năm nay, với giá trị khoảng 1.2 tỷ USD theo thị giá hiện tại.
Mizuho Bank của Nhật Bản, nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Vietcombank với tỷ lệ sở hữu 15%, “có thể sẽ tiếp tục tăng tỷ lệ nắm giữ”, theo biên bản cuộc họp cổ đông Vietcombank hồi tháng 4/2026. Mizuho từ chối bình luận.
BIDV, ngân hàng lớn thứ hai Việt Nam, đã bán khoảng 3% cổ phần cho hàng chục nhà đầu tư vào tháng 3/2026 và dự kiến bán thêm gần 11% vào cuối năm 2027, với tổng giá trị khoảng 1.4 tỷ USD, theo các công bố công khai.
KEB Hana, cổ đông nước ngoài lớn nhất của BIDV, không tham gia đợt phát hành đầu tiên nhưng đang cân nhắc có tham gia kế hoạch mới hay không, một người phát ngôn cho biết.
“Chúng tôi nhìn thấy một số cơ hội tại các ngân hàng nhỏ hơn để thiết lập những mối quan hệ hợp tác trong tương lai, với điều kiện Việt Nam có thể duy trì câu chuyện tăng trưởng”, Willie Tanoto của Fitch nói.
HDBank cho biết có kế hoạch bán 10.7% cổ phần vào cuối năm 2027. Ngân hàng tư nhân này có liên hệ với Vietjet, hãng hàng không tư nhân lớn nhất Việt Nam. Hiện HDBank chưa có một nhà đầu tư nước ngoài lớn và được phép nâng giới hạn sở hữu nước ngoài lên 49%.
Trong một diễn biến khác, Techcombank, một trong những ngân hàng tư nhân lớn nhất Việt Nam, cũng thảo luận về việc bán cổ phần cho các ngân hàng nước ngoài, Reuters đưa tin hồi tháng 8/2026.
Trong khi đó, các ngân hàng và doanh nghiệp Việt Nam đã công bố kế hoạch vay vốn nước ngoài với tổng giá trị 5.3 tỷ USD trong năm nay, theo FiinRatings, đối tác của S&P Global.
Bộ Tài chính cũng đang xem xét phát hành trái phiếu Chính phủ bằng USD ở nước ngoài, trong một thương vụ sẽ là lần đầu tiên kể từ năm 2014. Các ngân hàng cũng đang cân nhắc phát hành trái phiếu quốc tế, trong khi các đô thị lớn có thể được phép tiếp cận thị trường vốn quốc tế thông qua phát hành nợ theo các quy định mới.
Liệu sẽ có thêm nhiều đợt bán cổ phần?
Các đợt huy động vốn cổ phần được thúc đẩy bởi nhu cầu củng cố vốn khi Việt Nam chuyển sang các yêu cầu Basel III nghiêm ngặt hơn vào năm 2030.
Nhu cầu này trở nên cấp thiết hơn trong bối cảnh tín dụng tăng trưởng nhanh. VIS Rating, được Moody's hậu thuẫn, cho rằng xu hướng này có thể tiếp tục làm suy giảm bộ đệm hấp thụ thua lỗ của các ngân hàng.
Mục tiêu của Chính phủ về tăng trưởng kinh tế ít nhất 10% mỗi năm đến năm 2030 cũng đang thúc đẩy giá tài sản tăng nhanh, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản. Theo một báo cáo nội bộ của ngân hàng trung ương hồi tháng 8, bất động sản chiếm khoảng 1/4 tổng dư nợ, trong khi nợ xấu trong lĩnh vực này đang tăng nhanh.
Fitch cho rằng hoạt động huy động vốn này “khó có khả năng cải thiện đáng kể mức độ vốn hóa của phần lớn ngân hàng”, bởi nguồn vốn mới sẽ nhanh chóng được đưa vào các khoản cho vay mới.
Tuy nhiên, chính những rủi ro đó cũng có thể tạo ra các cơ hội mới. Fitch nhận định “nhiều khả năng các ngân hàng sẽ cần thêm những khoản bổ sung vốn lớn trong những năm tới”.
Vũ Hạo
