Số hóa có thể mở khóa 2,800 tỷ USD thương mại toàn cầu mỗi năm vào 2031
Theo “Báo cáo Tương lai thương mại” năm 2026 của Standard Chartered, đẩy nhanh số hóa có thể giúp thương mại quốc tế tăng thêm 2,800 tỷ USD mỗi năm vào 2031, cao hơn 6.9% so với kịch bản cơ sở. Theo đó, Việt Nam đang củng cố vị thế là thị trường cung ứng và sản xuất quan trọng trong bối cảnh doanh nghiệp điều chỉnh chuỗi cung ứng và tăng đầu tư vào năng lực số.
Việt Nam tiếp tục củng cố vị thế trong chuỗi cung ứng
Theo báo cáo, Việt Nam ghi nhận chỉ số 12% đối với hoạt động sản xuất và 11% đối với hoạt động nguồn cung ứng. Standard Chartered cho rằng chi phí lao động cạnh tranh, dòng vốn FDI mạnh mẽ và các cải cách chính sách có trọng tâm đang góp phần đưa Việt Nam trở thành một mắt xích trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Báo cáo dựa trên khảo sát 2,100 lãnh đạo cấp cao tại các doanh nghiệp ở 27 thị trường. Kết quả cho thấy doanh nghiệp đang chuyển từ việc tái cấu trúc chuỗi cung ứng theo địa lý sang điều chỉnh chiến lược và năng lực, tập trung vào nhà cung cấp, quản trị hàng tồn kho, khả năng quan sát và dự báo.
Trên toàn ASEAN, 86% doanh nghiệp được khảo sát cho biết ghi nhận lợi ích có thể đo lường được từ ít nhất một năng lực số. Tỷ lệ tương tự cho biết số hóa cải thiện quá trình ra quyết định nhờ tăng cường khả năng quan sát và dự báo, mức cao nhất trong các khu vực được khảo sát.
Số hóa hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với gián đoạn
Theo Standard Chartered, 4/5 doanh nghiệp ghi nhận lợi ích từ đầu tư vào năng lực số, trong khi 83% cho biết các công cụ số giúp họ phản ứng nhanh hơn trước những gián đoạn trong chuỗi cung ứng.
Các dịch vụ được cung cấp bằng phương thức số như điện toán đám mây, an ninh mạng, dịch vụ chuyên môn và các dịch vụ khác được cung cấp từ xa xuyên biên giới đang tăng trưởng nhanh. Kim ngạch xuất khẩu nhóm dịch vụ này tăng 136% trong giai đoạn 2016-2025, so với mức tăng 70% của tổng xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ. Năm 2025, nhóm dịch vụ này chiếm 14.7% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn cầu, tăng từ 10.6% năm 2016.
Trong kịch bản “Đẩy nhanh số hóa”, thương mại dịch vụ có thể cao hơn 11.4% so với kịch bản cơ sở vào năm 2031, trong khi mức tăng đối với hàng hóa được mô hình hóa ở 5.9%. Theo báo cáo, luồng dữ liệu được cải thiện, thanh toán số, các hệ thống có khả năng tương tác và quy trình tuân thủ tinh gọn có thể góp phần giảm các rào cản thương mại xuyên biên giới.
AI cũng được xác định là một động lực quan trọng của quá trình số hóa. 56% doanh nghiệp tham gia khảo sát đánh giá AI có mức độ liên quan cao hoặc mang tính chuyển đổi đối với việc thúc đẩy số hóa thương mại. Tỷ lệ này lên tới 62% tại các ngành Công nghệ, Truyền thông và Viễn thông và Năng lượng.
Chuỗi cung ứng được điều chỉnh nhưng không nhất thiết dịch chuyển
Hơn 90% doanh nghiệp được khảo sát dự kiến điều chỉnh hoạt động chuỗi cung ứng trong 3-5 năm tới. Tuy nhiên, khoảng 60% không dự kiến gia nhập hoặc rút khỏi thị trường trong các hoạt động tìm nguồn cung ứng, sản xuất và xuất khẩu.
Thay vào đó, doanh nghiệp tập trung nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng. Chiến lược tập trung vào nhà cung cấp tăng 4.3 điểm, trong đó mức tăng tại châu Mỹ là 8.7 điểm, tại Trung Quốc Đại lục và Bắc Á là 6.8 điểm.
Quản trị hàng tồn kho cũng trở nên quan trọng hơn, tăng 2.9 điểm trên toàn cầu và 8.4 điểm tại ASEAN.
Ngân quỹ ngày càng gắn với chuỗi cung ứng
Theo báo cáo, khi lượng hàng tồn kho lớn hơn, mạng lưới nhà cung cấp rộng hơn và luồng giao dịch xuyên biên giới gia tăng, doanh nghiệp có nhu cầu lớn hơn đối với công cụ số, khả năng quan sát dữ liệu và các quyết định được hỗ trợ bởi AI.
Trong 3-5 năm tới, 37% doanh nghiệp có kế hoạch tích hợp chặt chẽ hơn chức năng ngân quỹ với chuỗi cung ứng, trong khi tỷ lệ tương tự dự kiến điều chỉnh chiến lược ngân quỹ.
Quản trị rủi ro tiền tệ là ưu tiên trong chiến lược ngân quỹ của 57% doanh nghiệp. Đồng thời, hơn một phần ba doanh nghiệp dự kiến mức độ rủi ro tỷ giá sẽ tăng.
Các công cụ số cũng đang được sử dụng để hỗ trợ quản trị tài chính. 82% doanh nghiệp cho biết công cụ số cải thiện khả năng quan sát và dự báo trong hoạt động chuỗi cung ứng và tài chính, trong khi 74% cho biết các công cụ ngân quỹ số nâng cao khả năng chống chịu trong quản lý tiền mặt, thanh khoản và rủi ro tỷ giá trong giai đoạn bất định.
Mai Quốc
