Sự khác biệt đáng khích lệ

Sự khác biệt đáng khích lệ

Ngày 21.6.2011, đích thân bộ trưởng bộ Kế hoạch và đầu tư ký văn bản số 3940/BKHĐT-TH gửi Ủy ban Kinh tế của Quốc hội báo cáo về tình hình thực hiện nhiệm vụ kinh tế xã hội sáu tháng đầu năm 2011 và các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu trong sáu tháng cuối năm.

Báo cáo này kiểm điểm công tác điều hành kế hoạch phát triển kinh tế xã hội sáu tháng vừa qua, theo dạng “trên cơ sở các đánh giá, dự báo và nhận thức rõ” về tình hình nên đã có những chủ trương quyết định sáng suốt và nhờ đó đã có “những diễn biến tích cực và là những kết quả bước đầu của việc thực hiện các giải pháp, chính sách đã đề ra” bất chấp những khó khăn và thách thức chồng chất khách quan!

Lạm phát năm 2011 khả quan nhất chúng ta có thể giữ được đến cuối năm là 17 – 18% để phấn đấu hết sức, thay vì mức dự kiến ban đầu 11,75%.

Về những diễn biến tích cực và kết quả ban đầu, báo cáo liệt kê thành tích về thu ngân sách 327,8 ngàn tỉ đồng bằng 55,1% dự toán thu ngân sách; về bội chi ngân sách 27,7 ngàn tỉ đồng, chỉ bằng 23% mức được Quốc hội thông qua; về cắt giảm 10% chi thường xuyên đã đạt 3.857,7 tỉ đồng; về (kế hoạch) cắt giảm đầu tư công trong năm 2011 là 80.550 tỉ đồng... Có những chuyển biến tích cực của thị trường ngoại tệ, tỷ giá ngoại hối, tăng dự trữ ngoại hối gần 3 tỉ USD…

Tuy nhiên trong một phỏng vấn cho VnExpress ngày 26.6.2011 ông bộ trưởng nói “kinh tế cuối năm vẫn khó khăn” vì lạm phát, lãi suất và nhập siêu.

Về các chỉ tiêu cần phấn đấu trong sáu tháng còn lại của năm 2011, báo cáo ngày 21.6 nêu trên đưa ra: “kiểm soát lạm phát (CPI) ở mức khoảng 15%; tăng trưởng GDP đạt khoảng 6%; kiểm soát tăng trưởng tín dụng dưới 20%, tỷ lệ nhập siêu không quá 16% tổng kim ngạch xuất khẩu; giảm bội chi ngân sách xuống dưới 5% GDP với mức phấn đấu khoảng 4,8%”.

Lạm phát đã ở mức 13,29% so với tháng 12.2010 và để đạt mức 15% vào tháng 12.2011 thì suốt sáu tháng tới CPI chỉ có thể tăng dưới 2% (chính xác là 1,5094%), một con số không tưởng!

Còn nhớ đầu tháng 5.2011 ông bộ trưởng còn khẳng định “phấn đấu để lạm phát năm 2011 xấp xỉ của năm 2010, tức là vào khoảng 11,75%” và ước muốn đó đã phá sản ngay cuối tháng 5. Nay có vẻ ông bộ trưởng đã thực tế hơn nhiều khi đồng ý với “số khả quan nhất chúng ta có thể giữ được đến cuối năm là 17 – 18%… Ngay cả 17 – 18% cũng là mức đặt ra để phấn đấu hết sức”. Ông nói đúng vì để đạt 18% thì cả sáu tháng tới CPI chỉ có thể tăng 4,16% nữa mà thôi (tức là bình quân mỗi tháng CPI chỉ tăng 0,68%). Sự thay đổi ý kiến không làm giảm uy tín, sự sẵn sàng thay đổi ý kiến là một nét đáng trân trọng.

Báo cáo của bộ phải “chấp hành” sự “kiên định” của Chính phủ, nhưng bộ vẫn có ý kiến khác và sẽ nêu vấn đề này với Chính phủ. Sự khác biệt ý kiến là chuyện rất bình thường và việc nêu ra sự khác biệt này là một tín hiệu đáng khích lệ.

Theo bài phỏng vấn, ông bộ trưởng cũng thừa nhận trần lãi suất huy động 14% vô dụng. Bởi vì “Lãi suất huy động VND ở các ngân hàng thường bằng cách này cách khác đã ở 18 – 19%, lãi suất vay cộng thêm 4 – 5% nữa thành 22 – 24%” và “để lãi suất giảm trong thời gian tới rất khó”. Đấy cũng là những nhận xét thực tế.

Về nhập siêu ông cho rằng mục tiêu dưới 16% tổng kim ngạch xuất khẩu là khó, vì “thực tế sáu tháng đã hơn 18%. Tỷ lệ này sẽ đe doạ an toàn của cán cân thanh toán, dự trữ ngoại hối, từ đó mà ảnh hưởng tới cân đối vĩ mô nói chung”. Đây là căn bệnh kinh niên của nền kinh tế Việt Nam và không thể giải quyết một sớm một chiều và không thể giải quyết được trong trung hạn, thậm chí dài hạn nếu không cải tổ triệt để các doanh nghiệp nhà nước, nâng cao sức cạnh tranh của toàn nền kinh tế, tức là tái cơ cấu thực sự (và khá đau đớn) nền kinh tế.

Người ta buộc phải đặt câu hỏi, liệu có sự khác biệt giữa ý kiến của ông bộ trưởng và của bộ Kế hoạch và đầu tư?

Theo bài phỏng vấn, có lẽ ông bộ trưởng đã hé lộ một chút nguyên nhân. Chắc không phải có sự bất nhất ý kiến như người ta tưởng, mà có sự không nhất trí giữa bộ Kế hoạch – đầu tư và Chính phủ. Theo ông: “tháng trước, Chính phủ điều chỉnh mục tiêu và kiên định giữ CPI đến cuối năm tăng khoảng 15% so với cùng kỳ” và tại “phiên họp thường kỳ tháng 6, bộ sẽ nêu khó khăn này với Chính phủ”.

Thế là rõ, báo cáo của bộ phải “chấp hành” sự “kiên định” của Chính phủ, nhưng bộ vẫn có ý kiến khác và sẽ nêu vấn đề này với Chính phủ.

Sự khác biệt ý kiến là chuyện rất bình thường và việc nêu ra sự khác biệt này là một tín hiệu đáng khích lệ.

Giá như tất cả những sự khác biệt ý kiến đều được nêu công khai hơn, minh bạch hơn, thì chỉ tốt cho nền kinh tế và không hề làm giảm uy tín của Chính phủ hay bất cứ thành viên nào của Chính phủ, thậm chí ngược lại.

Nguyễn Quang A

sài gòn tiếp thị