Tác động của quy định mới về bỏ ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh
Ngày 24/04/2026, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, đánh dấu bước chuyển quan trọng về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.
Một nội dung nổi bật của luật này là việc bãi bỏ quy định ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế đối với hộ kinh doanh. Theo quy định mới, luật không còn ấn định mức doanh thu chịu thuế cụ thể mà chuyển sang cơ chế giao Chính phủ quy định mức doanh thu miễn thuế phù hợp từng thời kỳ phát triển kinh tế – xã hội. Sự thay đổi này cho thấy chính sách thuế đang dịch chuyển từ mô hình quy định cứng trong luật sang cơ chế điều hành linh hoạt nhằm bảo đảm khả năng thích ứng với biến động kinh tế.
Quy định mới bỏ ngưỡng doanh thu cố định
Luật sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 7 của Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 quy định: Cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh có doanh thu năm từ mức quy định của Chính phủ trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân.
Căn cứ các chỉ số kinh tế vĩ mô, khả năng cân đối ngân sách, Chính phủ quy định mức doanh thu năm để phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ.
Sửa đổi, bổ sung khoản 25 Điều 5 của Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) số 48/2024/QH15 đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Luật số 90/2025/QH15 và Luật số 149/2025/QH15: Hàng hóa, dịch vụ của hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh có doanh thu năm từ mức quy định của Chính phủ trở xuống và căn cứ các chỉ số kinh tế vĩ mô, khả năng cân đối ngân sách, Chính phủ quy định mức doanh thu năm để phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ; tài sản của tổ chức, cá nhân không kinh doanh, không phải là người nộp thuế giá trị gia tăng bán ra; hàng dự trữ quốc gia do cơ quan dự trữ quốc gia bán ra; các khoản thu phí, lệ phí theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí.
Theo đó, hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu dưới mức do Chính phủ quy định sẽ không thuộc diện nộp thuế thu nhập cá nhân. Việc bỏ ngưỡng cụ thể mang ý nghĩa pháp lý quan trọng bởi thẩm quyền xác định mức doanh thu miễn thuế được chuyển sang Chính phủ, cho phép điều chỉnh linh hoạt thông qua nghị định mà không cần sửa đổi văn bản luật.
Báo cáo tiếp thu, giải trình của Chính phủ trước Quốc hội
Trong báo cáo tiếp thu, giải trình trước Quốc hội, Chính phủ nhấn mạnh việc bỏ ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng xuất phát từ yêu cầu bảo đảm công bằng thuế và phù hợp thực tiễn kinh doanh hiện nay. Việc duy trì một mức doanh thu cố định trong luật dẫn đến không phù hợp thực tế khi điều kiện kinh tế thay đổi, đồng thời hạn chế khả năng phản ứng chính sách trong bối cảnh lạm phát và chuyển đổi số.
Báo cáo cũng chỉ ra rằng bộ phận hộ kinh doanh đang đóng vai trò quan trọng trong tạo việc làm và duy trì sức sống của nền kinh tế địa phương, do đó chính sách thuế cần mang tính hỗ trợ phát triển. Việc giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu miễn thuế được đánh giá là giải pháp phù hợp giữa yêu cầu quản lý và mục tiêu thúc đẩy kinh tế tư nhân.
Định hướng nâng mức doanh thu miễn thuế lên 1 tỷ đồng
Để thực hiện quy định của luật mới, Bộ Tài chính đang xây dựng dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 68/2026/NĐ-CP quy định chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp.
Theo đó, tại Điều 1 Nghị định sửa đổi cụm từ “500 triệu đồng” thành “1 tỷ đồng” tại Điều 3, Điều 4, khoản 1, điểm b khoản 5 Điều 8, Điều 9, Điều 10, khoản 3 Điều 11, khoản 1, khoản 2 Điều 12, khoản 4 Điều 17, khoản 3 Điều 18 Nghị định số 68/2026/NĐ CP. Khi dự thảo Nghị định được thông qua, mức doanh thu tính thuế đối với hộ kinh doanh sẽ được nâng lên mức 1 tỷ đồng thay vì 500 triệu như quy định trước đó.
Dự thảo nghị định đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai chính sách mới khi quy định cụ thể mức doanh thu miễn thuế, giúp đồng bộ hóa hệ thống quản lý thuế với hóa đơn điện tử và dữ liệu số hóa.
Tác động đối với nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh
Việc bỏ ngưỡng 500 triệu đồng và dự kiến nâng mức doanh thu miễn thuế lên 1 tỷ đồng có tác động trực tiếp đến nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh.
Khi ngưỡng doanh thu miễn thuế tăng lên, nhiều hộ kinh doanh nhỏ sẽ không còn phải nộp thuế, giúp giảm đáng kể chi phí hoạt động. Chính sách này đặc biệt có ý nghĩa đối với các ngành nghề có lợi nhuận thấp như bán lẻ truyền thống, dịch vụ ăn uống nhỏ lẻ hoặc kinh doanh quy mô cá nhân.
Bên cạnh đó, khi số lượng hộ kinh doanh phải nộp thuế giảm, cơ quan thuế có điều kiện tập trung nguồn lực vào các cơ sở kinh doanh có doanh thu lớn hoặc có dấu hiệu rủi ro thất thu thuế. Điều này phù hợp với định hướng cải cách hành chính thuế theo Luật Quản lý thuế, trong đó nhấn mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và dữ liệu lớn để nâng cao hiệu quả quản lý.
Ngoài ra, khi nghĩa vụ thuế ở giai đoạn đầu được giảm nhẹ, hộ kinh doanh có cơ hội tích lũy vốn và hoàn thiện mô hình tạo tiền đề chuyển đổi sang loại hình doanh nghiệp, phù hợp với chủ trương phát triển kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế.
Tuy nhiên, việc nâng ngưỡng doanh thu miễn thuế cũng đặt ra yêu cầu hoàn thiện cơ chế kiểm soát doanh thu nhằm tránh tình trạng chia nhỏ hoạt động kinh doanh để hưởng ưu đãi thuế. Do đó, dự thảo sửa đổi Nghị định 68/2026/NĐ-CP cần hướng đến việc tăng cường kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế, ngân hàng và nền tảng thương mại điện tử để bảo đảm tính minh bạch và công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Qua đó, việc bỏ ngưỡng chịu thuế 500 triệu đồng và định hướng nâng mức doanh thu miễn thuế lên 1 tỷ đồng được xem là bước cải tiến lớn đối với hộ kinh doanh. Chính sách mới không chỉ thay đổi mức thuế mà còn thay đổi cách tiếp cận quản lý kinh tế cá thể, hướng tới môi trường kinh doanh thuận lợi, minh bạch và thích ứng với nền kinh tế số, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao hiệu quả quản lý thuế.
ThS. LS. Huỳnh Thị Mỹ Hằng
