Tái cấu trúc ngành nào, ngành đó phải làm trụ cột
Phó thủ tướng Vũ Văn Ninh trả lời phỏng vấn phóng viên Báo Đầu tư về vai trò định hướng của các bộ, ngành trong việc thực hiện 3 mũi đột phá trong tái cơ cấu nền kinh tế.
Thưa Phó thủ tướng, vì sao cho dù chúng ta triển khai quyết liệt Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ, nhưng tổng chi ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2011 vẫn vượt dự toán 9,7%, chi đầu tư phát triển vẫn vượt dự toán 15,1%?
Chi NSNN nói chung, về tổng thể, phải giảm. Tuy nhiên, căn cứ vào thực tế điều hành, có những khoản tăng chi được Luật Ngân sách Nhà nước cho phép. Quan trọng là chúng ta phải cân đối được nguồn lực.
Nhìn khái quát tình hình thực hiện dự toán ngân sách năm 2011, có thể thấy, tổng phát hành trái phiếu không tăng; tổng bội chi không tăng. Còn nếu khai thác từ nguồn thu trong nước, từ nội lực để tăng chi là hợp lý.
Thêm ví dụ nữa, hiện chúng ta đang dự toán ngân sách cho năm 2012, nhưng chưa thể biết sang năm, bão đổ vào khu vực nào, gây thiệt hại bao nhiêu tiền để có thể xây dựng kế hoạch cho khoản chi này. Do vậy, chúng ta phải có một khoản dự phòng (được luật cho phép) để xử lý những khoản chi phát sinh tương tự. Khi có thiên tai, bão lũ xảy ra, nếu có sập cầu, đường, cống… chúng ta phải bỏ tiền để khắc phục hậu quả và khoản này sẽ được tính vào chi sự nghiệp kinh tế hoặc giao thông… Và cuối năm, tổng hợp lại, các con số rõ ràng thể hiện là tăng chi, nhưng các con số hay báo cáo không phải lúc nào cũng thể hiện hết được nguyên nhân tăng chi, việc tăng chi đó có đúng hay không…
Tình trạng dàn trải trong đầu tư công sẽ được khắc phục như thế nào trong năm 2012, thưa Phó thủ tướng?
Thời gian qua, việc mở rộng đầu tư công cả ở Trung ương lẫn địa phương đã cải thiện được phần nào cơ sở hạ tầng, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, xoá đói, giảm nghèo. Tuy nhiên, có thực tế là, các cấp, các ngành phê duyệt quá nhiều dự án vượt quá khả năng nguồn vốn của ngân sách cấp mình quản lý... khiến đầu tư dàn trải, bị động, kéo dài, gây lãng phí, giảm hiệu quả đầu tư.
Vừa qua, tổng hợp báo cáo của các bộ, ngành, địa phương cho thấy, nhu cầu vốn trái phiếu chính phủ cần thiết để hoàn thành các dự án đã được Quốc hội phê duyệt trong 5 năm (2011 – 2015) lên tới trên 400.000 tỷ đồng, trong khi dự kiến mức huy động chỉ đáp ứng được 36%.
Do vậy, Chính phủ xác định, tái cơ cấu đầu tư, trong đó trọng tâm là tái cơ cấu đầu tư công, đổi mới phân cấp đầu tư, dựa trên một số nguyên tắc, như: đối với nguồn vốn NSNN, trái phiếu chính phủ, phải tập trung đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng không thu hồi được vốn, đồng thời phải đảm bảo nguyên tắc chỉ quyết định đầu tư khi đã xác định rõ về nguồn vốn và khả năng cân đối nguồn vốn ở từng cấp ngân sách. Đi kèm đó là tăng cường thanh tra, kiểm tra, kiểm soát, xử lý trường hợp vi phạm cơ chế quản lý đầu tư.
Vai trò định hướng của các bộ, ngành trong việc thực hiện 3 mũi nhọn tái cơ cấu sẽ được Chính phủ phân công như thế nào?
Về chương trình tổng thể, Chính phủ sẽ phải bàn bạc, thống nhất, nhưng theo nguyên tắc, lĩnh vực cần tái cấu trúc thuộc ngành nào, ngành đó phải là trụ cột. Như tái cơ cấu đầu tư công, Bộ Kế hoạch và Đầu tư phải giữ vai trò đầu mối; trong tái cơ cấu doanh nghiệp, sẽ phải rà soát, đánh giá toàn diện hoạt động, hiệu quả các doanh nghiệp nhà nước; làm rõ nguyên nhân thua lỗ lớn. Từ đó, hoàn thiện cơ chế, chính sách, cổ phần hoá… Để thực hiện những công việc đó, Bộ Tài chính là đầu mối và các bộ, ngành, địa phương đều phải sát cánh cùng làm.
Tái cơ cấu kinh tế được xác định gắn bó chặt chẽ với đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, đòi hỏi phải được triển khai thực hiện trong tất cả các ngành, lĩnh vực trên phạm vi cả nước.
Anh Minh
đầu tư
