Tăng giá điện: Rất căng nhưng còn hơn mất điện

Tăng giá điện: Rất căng nhưng còn hơn mất điện

Đó là lời than của các DN sản xuất bởi tăng giá điện sẽ khiến giá thành bị đội lên, nhưng vẫn chưa đáng sợ bằng bị cắt điện. DN đang thấp thỏm "chờ" phương án giá điện mới của EVN khi đợt tăng giá đầu năm nay chỉ bằng 24,3% mức phải tăng.

Mặc dù Tập đoàn Điện lực Việt Nam chưa trình phương án cụ thể về tăng giá điện, nhưng dựa vào những con số về thua lỗ, nợ nần và mức tăng khiêm tốn hồi đầu năm, có thể nhìn thấy trước khoảng chênh giá điện sẽ "được" tăng trong thời gian tới.

Nếu tỷ lệ 62-64% so với giá điện bình quân thực hiện năm 2010 (1077 đồng/kWh) là mức tăng đủ bù chi phí cho EVN như Bộ Tài chính công bố, giá điện mong muốn của EVN sẽ là 1.777 đồng/kWh. Như vậy, so với mức bình quân hiện hành, giá điện Việt Nam sẽ có khoảng cách 535 đồng/kWh để tăng, tương ứng tăng 43% so với hiện nay.

Trong bối cảnh 4 năm vừa qua, giá điện thường chỉ tăng dưới 10% và duy nhất ngày 1/3 năm nay là tăng trên 15%, mức 43% được cho là sẽ gây sốc cho nền kinh tế. Dù vậy, nhi doanh nghiệp không phản đối việc tăng giá điện mà chỉ băn khoăn nhất, mức tăng bao nhiêu và tăng khi nào để có thể chịu đựng được?

Tăng giá điện, chi phí đội lên cả trăm triệu

Bà Đặng Thị Phương Dung, Tổng thư ký Hiệp hội dệt may Việt Nam bày tỏ: "Xuất khẩu bây giờ rất khó khăn, cạnh tranh khốc liệt mà doanh nghiệp luôn phải ứng phó với những việc tăng chi phí đầu vào như tăng giá điện. Vừa rồi, các đơn vị phải chịu tăng chi phí tiền lương tối thiểu từ 1/10, hiện đã ở mức 2 triệu đồng/tháng/người, nay công thệm tiền điện tăng nữa thì quả là việc không khỏi lo ngại. Với các doanh nghiệp FDI, họ coi đó là tín hiệu môi trường kinh doanh không ổn định."

Theo đại diện của ngành dệt may, Nhà nước vẫn hô khẩu hiệu doanh nghiệp phải tiết kiệm điện, sử dụng các thiết bị máy móc tiết kiệm điện nhưng nỗ lực này cũng chỉ có giới hạn, mang lại hiệu quả chừng mực.

Tăng giá điện sẽ đẩy giá thành sản xuất lên cả trăn triệu đồng.

"Khi giá điện tăng thì đương nhiên, chúng tôi phải chịu tăng chi phí tương ứng rất lớn. So với nhiều ngành khác thì ngành dệt may sử dụng tương đối nhiều điện. Hễ khi giá điện tăng là rất căng. Tuy nhiên, các đơn vị của chúng tôi cũng mệt mỏi vì có kiến nghị cũng không được đáp ứng", bà Dung than phiền.

Chia sẻ thêm, Tổng thư ký Hiệp hội này nói: "Chúng tôi sợ nhất chưa chắc là việc tăng giá. Nếu điện cung cấp không ổn định thì chúng tôi chịu "hi sinh" nhiều hơn. Đã có nhiều trường hợp dây chuyện nhuộm đang hoạt động, bỗng dưng ngắt điện là "thôi rồi", buộc phải bỏ cả mẻ đi".

Theo tính toán của bộ Công Thương, nếu tăng giá điện khoảng 12% cho sản xuất như vừa qua, giá thành cho sản xuất sợi của ngành này sẽ tăng từ 0,38- 1,33%. Tuy nhiên, chi phí tuyệt đối đội lên cho mỗi lần tăng giá điện không nhỏ, là mức hàng trăm triệu đồng cho mỗi doanh nghiệp.

Cần minh bạch kế hoạch tăng giá điện

Theo các tính toán của Bộ Công Thương, nếu giá điện tăng 12% thì giá thành sản xuất của các ngành nói chung tăng từ 0, 01- 1,33%. Trong đó, xi măng, thép, sợi, tỷ lệ tăng giá thành trong sản phẩm do giá điện là 0, 38- 1,38%, đối với ngành thuốc lá, bia, sản xuất bao bì, tỷ lệ này là khoảng 0, 01- 0,46%. Các mức này đều được Bộ Công Thương nhìn nhận là không đáng kể.

Ngành thép là một trong những nhóm chịu tác động mạnh nhất sau mỗi lần tăng giá điện.

Các tính toán từ Hiệp hội Thép Việt Nam cho thấy, đối với sản xuất phôi thép, giá điện hiện chiếm tỷ trọng 5,14% trong giá bán, nếu tăng hết cỡ giá điện thì tỷ trọng này sẽ tăng lên 7,35%. Với mỗi tấn phôi thép, doanh nghiệp sẽ mất khoảng 1,06 triệu đồng tiền điện thay vì mức 745.000 đồng hiện nay. Đây là nhóm sản phẩm chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Cán thép đứng thứ hai trong ngành về độ ngốn điện. Khi tăng mạnh giá điện, tỷ trọng giá điện sẽ tăng từ 0,77% lên mức 1,11% trong giá thép xây dựng xuất xưởng. Tiền điện để sản xuất ra một tấn thép xây dựng sẽ vào khoảng 117.000 đồng.

Tuy nhiên, các phân tích của Hiệp hội Thép Việt Nam cho thấy một quan điểm cởi mở hơn trong vấn đề này.

Ông Phạm Chí Cường, Chủ tịch Hiệp hội thép bày tỏ: "Các thông tin về việc giá điện sẽ phải theo thị trường trên thực tế đã được các doanh nghiệp thép chuẩn bị kỹ về tâm lý đón nhận. Do đó, những dự án thép gần đây đều chuyển sang nhập thiết bị hiện đại, tiêu thụ điện chỉ bằng một nửa công nghệ cũ.

Ở góc độ tích cực hơn, ông Cường chia sẻ: "Nếu sắp tới giá điện lại tăng mạnh, mặt trái tác động là một số doanh nghiệp thép lạc hậu sẽ phải đóng cửa, không thể cạnh tranh được. Các đơn vị sẽ phải tái cơ cấu lại, hạ giá thành, đảm bảo tính cạnh tranh thì mới tồn tại được. Bởi thế, ông Cường ủng hộ chủ trương tăng giá điện.

"Lâu nay, ngành thép phát triển ồ ạt, chẳng có tính toán kỹ, nhiều đơn vị nhập thiết bị Trung Quốc rất lạc hậu, tiêu hao nhiều điện. Nhiều tỉnh còn cho cấp phép các dự án tràn lan ngoài quy hoạch. Về việc này, Hiệp hội thép đã nhiều lần phản ánh tới bộ ngành, Chính phủ cần chấn chỉnh lại. Vì thế, lần tăng giá điện này, tôi ủng hộ chính sách chỉ cấp điện cho các dự trong thuộc quy hoạch thép đi. Nhân chuyện giá điện tăng, ngành thép sẽ phải sàng lọc lại, chỉ để những doanh nghiệp hiện đại đầu tư", ông Cường thẳng thắn nói.

Tuy nhiên, ông Cường lưu ý, nếu giá điện tăng đột biến thì ngành thép sẽ khó chấp nhận. Nhiều doanh nghiệp các ngành sản xuất khác cũng chưa thể chuẩn bị kịp tâm lý trong bối cảnh hàng hóa tiêu thụ chậm, lạm phát, lãi suất cao. Vì thế, Nhà nước cần có cân đối, tính toán phù hợp cho mức tăng giá điện và thời điểm tăng giá. Nói cách khác, kế hoạch này cần công bố công khai, chứ không thể bất ngờ xin tăng ngay trong tháng 9 như EVN nói vừa rồi.

Điều quan trọng nhất đối với sản xuất thép hay nhiều ngành khác là cung cấp điện phải liên tục và ổn định, vì nếu gián đoạn và mất điện đột xuất thì mức độ tổn hại đến sản xuất còn lớn hơn nhiều so với tác động từ tăng giá điện, ông Cường cho hay.

Phạm Huyền

Diễn đàn kinh tế Việt nam