Thấy gì qua Chỉ thị 45 của UBND TP.HCM?
UBND TP.HCM vừa ban hành Chỉ thị số 45 với 11 nhiệm vụ, tập trung cao độ từ đây cho đến hết năm 2026, trong đó chú trọng vào việc huy động các nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số và tiếp tục chuẩn bị để tiến hành khởi công các công trình, dự án trọng điểm nhân kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vào ngày 2/7.
Điều đáng lưu ý là, bản chỉ thị này như một cam kết bằng hành động của chính quyền thành phố. Đơn cử, cụm công trình, dự án không đơn thuần chỉ để mừng kỷ niệm, mà nó cho thấy cách kỷ niệm ý nghĩa nhất chính là thêm một lần “làm việc như tên lửa” - cách gọi của Phó chủ tịch UBND TP.HCM Hoàng Nguyên Dinh - để kịp tiến độ trước ngày 2/7. Bao gồm là cao tốc đô thị Hồ Tràm - sân bay Long Thành, tuyến đường sắt Thủ Thiêm - Long Thành, cầu hầm vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu, công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội, cầu đường Bình Tiên, tuyến liên cảng Cát Lái - Phú Hữu và cầu Thủ Thiêm 4.
Không khó để hình dung khối lượng thủ tục khổng lồ, phức tạp phải được giải quyết để về đích trong 2 tháng tới. Đó là chưa kể các công trình, dự án đã khởi công từ cao điểm 15/1 và 30/4 vừa qua. Từ việc hoàn thiện thủ tục pháp lý đến thẩm định giá đất, giải phóng mặt bằng phải xử lý dứt điểm từng khâu, “các trường hợp gây chậm trễ sẽ phải chịu trách nhiệm trước UBND TP.HCM” - chỉ thị nêu rõ.
“Deadline” được đặt ra cụ thể như thế cũng chính là tín hiệu thuyết phục nhất gửi đến các nhà đầu tư chiến lược. Đồng thời, nó cho thấy các nghị quyết đặc thù cho thành phố đang phát huy ưu thế. Vì một khi các quy định pháp lý đã được tháo thông thì việc còn lại là cách thức vận dụng để biến thành sản phẩm thực tế.
Chỉ thị 45 cũng nhấn mạnh việc ưu tiên bố trí vốn ngân sách cho các dự án như giảm ùn tắc giao thông; dự án thoát nước, chống ngập; giảm ô nhiễm môi trường; xây dựng trường học và di dời nhà ở ven kênh rạch. Đây chính là những dự án dân sinh thiết thực, phục vụ nhu cầu thiết yếu của người dân thành phố. Do đó, dùng chính thuế của người dân đóng góp để quay lại phục vụ người dân hiệu quả nhất có thể.
Điều này, cũng là cách triển khai chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - 1 trong 11 nhiệm vụ của Chỉ thị 45 - về việc giảm ùn tắc giao thông, giảm ngập nước, ô nhiễm môi trường.
Bên cạnh việc chắt chiu dòng vốn công thì với các nguồn huy động công tư cũng được tính toán kỹ lưỡng. Chỉ thị giao nhiệm vụ “rà soát các dự án BT đã và đang dự kiến triển khai, chỉ quyết định chủ trương đầu tư, phê duyệt các dự án thật sự cần thiết, cấp bách, có hiệu quả kinh tế - xã hội…”. Không áp dụng BT với các công trình, dự án có thể thực hiện bằng các hình thức đầu tư khác (như BOT, BLT). Đặc biệt, Ủy ban chỉ đạo khi sử dụng quỹ đất thanh toán thì cần làm rõ vị trí, diện tích, giá trị dự kiến của quỹ đất thanh toán…
Như vậy, không để cho chủ trương đầu tư hàng loạt công trình, dự án hạ tầng - giao thông lớn có khả năng biến tướng tràn lan, mất kiểm soát. Đa dạng hóa các nguồn lực huy động nhưng mỗi nguồn lực phải được tính toán, đánh giá tương thích, kèm hạch toán, hiệu quả lâu dài…
Như vậy, trong tiến trình đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, quan trọng là guồng máy đang được tái cấu trúc để vận hành một cách chặt chẽ, bài bản và có tính kỷ cương hơn. Thông qua đó, các định hướng chiến lược cũng thể hiện cùng lúc, Thành phố đang đầu tư hạ tầng đô thị - hạ tầng giao thông và hệ thống logistics cảng biển. Tức tư duy chiến lược hướng biển đã và đang được hình thành một cách nền tảng trên không gian của TP.HCM mới.
Cũng trong Chỉ thị 45, đợt cao điểm khởi công ngày 2/7 tới sẽ phải có 2-3 dự án về hạ tầng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và năng lượng tại Khu Công nghệ cao và khu đô thị khoa học công nghệ Bắc thành phố. Một sự thúc bách cần thiết để Nghị quyết 57 sớm tạo ra sản phẩm phục vụ xã hội.
Cuối cùng, chống lãng phí được cụ thể hóa bằng chính sách tiết kiệm chi thường xuyên - bài học từ Chính phủ mới. Theo đó, thành phố sẽ tiết kiệm tối thiểu 10% chi thường xuyên, phấn đấu tiết kiệm thêm 5% so với dự toán HĐND TP giao. Điển hình là việc phải kiểm soát chặt các đoàn đi nước ngoài bằng ngân sách nhà nước. Chỉ xem xét cử đoàn đi khi thật sự cần thiết, tập trung cho nhiệm vụ xúc tiến đầu tư, đối ngoại, phát triển kinh tế - xã hội hoặc nhiệm vụ chính trị quan trọng.
Khi cải cách hành chính tiếp tục được nâng cao và đã cho ra kết quả - sau nhiều năm, TP.HCM đã quay trở lại top 10 bảng xếp hạng Chỉ số cải cách hành chính năm 2025 - cộng với nỗ lực đa dạng hóa nguồn lực huy động vốn, đảm bảo kỷ cương tài chính, chống lãng phí thì nhiệm vụ tăng trưởng hai con số không chỉ là việc… kiếm tiền mà là cách thành phố này đang tích lũy nội lực, cân bằng sức phát triển, tạo đà cho giai đoạn tăng tốc sắp tới.
Quốc Học
