Thịt Ba Lan trước “cửa ngõ” Việt Nam: Dư địa lớn nhưng không dễ chiếm lĩnh
Việt Nam đang tích cực đa dạng hóa nguồn cung thực phẩm chất lượng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân. Nắm bắt thay đổi đó, nhà sản xuất thực phẩm lớn thứ 5 trong Liên minh Châu Âu (EU), Ba Lan đang tận dụng các hiệp định thương mại tự do để đưa nhóm hàng thịt bò và thực phẩm tươi sống trở thành mũi nhọn xuất khẩu mới vào thị trường gần 100 triệu dân.
Theo ông Wiesław Różański, Chủ tịch Hiệp hội nhà sản xuất và tuyển dụng ngành thịt châu Âu, ngành nông nghiệp và chế biến thực phẩm của Ba Lan đang duy trì đà tăng trưởng ổn định và là một trong những lĩnh vực xuất khẩu cạnh tranh nhất của nền kinh tế nước này. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu nông thực phẩm đạt 53.8 tỷ euro, chiếm 15.2% tổng kim ngạch xuất khẩu, với thặng dư thương mại đạt 17.9 tỷ euro.
Ba Lan hiện là nhà sản xuất thực phẩm lớn thứ 5 trong Liên minh châu Âu (EU), tạo ra hơn 73 tỷ PLN giá trị gia tăng và sử dụng hơn 430,000 lao động trong ngành công nghiệp thực phẩm. Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng sản lượng bán ra của ngành chế biến thực phẩm đạt 4.2% trong năm 2024, cao hơn đáng kể so với mức trung bình 1.4% của EU.
Riêng với ngành thịt bò, Ba Lan đang nắm giữ vị thế đáng kể tại châu Âu. Nước này đứng thứ 5 trong EU về sản lượng và thứ 2 về xuất khẩu thịt bò. Khoảng 80-90% sản lượng thịt bò được xuất khẩu, với khối lượng vượt 500,000 tấn mỗi năm trong giai đoạn 2023-2024, tương đương giá trị khoảng 2.52 tỷ euro.
Ông Wiesław Różański cho biết, các số liệu chi tiết về khối lượng và giá trị xuất khẩu thịt bò Ba Lan sang Việt Nam hiện vẫn đang trong giai đoạn hình thành. Tuy nhiên, một số mốc quan trọng cho thấy tiến trình mở cửa thị trường đang diễn ra tích cực.
Việt Nam - Thị trường mới nhưng đang mở nhanh
So với các thị trường truyền thống, Việt Nam vẫn là điểm đến tương đối mới đối với thịt bò Ba Lan. Tuy nhiên, các tín hiệu mở cửa thị trường đang diễn ra theo lộ trình rõ ràng.
Tháng 8/2024, các doanh nghiệp Ba Lan bắt đầu hoàn tất thủ tục để xuất khẩu thịt bò sang Việt Nam, với kỳ vọng sản phẩm có mặt vào cuối năm. Tháng 11/2024, Bộ Nông nghiệp Ba Lan xác nhận nội tạng bò đã nằm trong nhóm sản phẩm xuất khẩu sang Việt Nam. Tháng 10/2025, thịt bò Ba Lan đã chính thức hiện diện tại một số thị trường, bao gồm Việt Nam.
Ông Wiesław Różański nhận định: “Các số liệu chi tiết về xuất khẩu thịt bò sang Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn hình thành, nhưng tiến trình mở cửa thị trường đang diễn ra tích cực”.
Ba Lan đánh giá thị trường Việt Nam là một trong những thị trường triển vọng và năng động nhất ở Đông Nam Á về xuất khẩu nông sản thực phẩm. Việt Nam có dân số gần 100 triệu người, nền kinh tế tăng trưởng nhanh và lực lượng tiêu dùng trẻ, tạo nên nhu cầu ngày càng tăng đối với các sản phẩm thực phẩm nhập khẩu chất lượng cao, bao gồm cả thịt. Nhu cầu thịt tại Việt Nam đang tăng nhanh, nhất là thịt heo (dự kiến hơn 37 kg/người/năm vào 2024) và thịt bò ở mức 7-8 kg/người/năm, qua đó đem lại cơ hội lớn cho thịt bò Ba Lan mở rộng thị phần.
Định vị ở phân khúc trung gian
Hiện nay, thị trường thịt bò nhập khẩu tại Việt Nam phân hóa rõ rệt: từ nguồn cung giá thấp phục vụ kênh truyền thống đến các dòng sản phẩm cao cấp từ Mỹ, Australia hay Nhật Bản. Trong bối cảnh đó, thịt bò Ba Lan có khả năng chen vào phân khúc trung gian, cân bằng giữa chất lượng và giá.
Lợi thế đầu tiên đến từ tiêu chuẩn sản xuất. Thịt Ba Lan tuân thủ quy định nghiêm ngặt của EU về an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Đây là yếu tố ngày càng được người tiêu dùng Việt Nam quan tâm, đặc biệt trong kênh bán lẻ hiện đại.
Thứ hai là yếu tố giá. Thị trường Việt Nam có độ nhạy cảm cao về giá, trong khi vẫn có nhu cầu nâng cấp chất lượng. Điều này tạo khoảng trống cho các sản phẩm có mức giá cạnh tranh hơn so với nhóm cao cấp nhưng vẫn đảm bảo tiêu chuẩn.
Ngoài ra, việc chăn nuôi truyền thống, nguồn nguyên liệu từ các nông hộ và chất lượng thịt là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hương vị. Đây là điểm cộng trong bối cảnh người tiêu dùng và kênh dịch vụ ăn uống ngày càng chú trọng trải nghiệm ẩm thực.
Thịt bò Ba Lan - Ảnh: TM.
|
Kênh phân phối còn ở giai đoạn đầu
Dù có nền tảng tốt, sự hiện diện của thịt bò Ba Lan tại Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn đầu.
Hiện các doanh nghiệp Ba Lan chủ yếu đang xây dựng quan hệ với nhà nhập khẩu và phân phối nội địa. Sản phẩm bắt đầu xuất hiện tại một số chuỗi bán lẻ lớn ở Hà Nội và TP.HCM, nhưng chưa có dữ liệu thị phần cụ thể.
Trong nửa đầu năm 2025, Ba Lan đã xuất khẩu khoảng 7,000 tấn thịt heo sang Việt Nam, trở thành nhà cung cấp lớn thứ ba. Gia cầm cũng nằm trong nhóm nguồn cung đáng kể.
Điều này cho thấy năng lực logistics, chuỗi cung ứng và quan hệ thương mại đã được thiết lập ở một mức độ nhất định, đây là nền tảng quan trọng để mở rộng sang thịt bò.
Ngoài bán lẻ, kênh HoReCa (khách sạn, nhà hàng, dịch vụ ăn uống) được xác định là hướng đi trọng tâm. Tại các đô thị lớn, nhu cầu thịt nhập khẩu chất lượng cao đang gia tăng cùng với sự phát triển của du lịch và ẩm thực quốc tế.
Thịt gà Ba Lan được chế biến thành món ăn - Ảnh: TM.
|
Cơ hội đi cùng cạnh tranh
Ba Lan đánh giá Việt Nam là một trong những thị trường năng động nhất Đông Nam Á, với dân số gần 100 triệu người, cơ cấu dân số trẻ và thu nhập tăng. Những yếu tố này thúc đẩy nhu cầu đối với thực phẩm nhập khẩu, trong đó có thịt.
Bên cạnh đó, Việt Nam đang gia tăng nhập khẩu để bù đắp thiếu hụt nguồn cung nội địa, đặc biệt ở thịt heo. Xu hướng đa dạng hóa nguồn nhập khẩu cũng mở ra cơ hội cho các nhà cung cấp mới.
Tuy nhiên, thị trường thịt bò còn có các nhà cung cấp lớn như Ấn Độ, Australia, Mỹ, Canada hay Argentina đã có vị thế vững chắc. Đặc biệt, Ấn Độ chiếm tỷ trọng lớn trong phân khúc giá thấp. Trong bối cảnh đó, thịt bò Ba Lan không cạnh tranh trực diện ở cực giá thấp hay cực cao, mà phải xây dựng vị thế riêng dựa trên chất lượng chuẩn EU và mức giá hợp lý.
Với Hiệp định Thương mại Tự do EU – Việt Nam (EVFTA) và lộ trình cắt giảm thuế quan cho các sản phẩm thịt sẽ giúp cải thiện khả năng cạnh tranh về giá của thịt châu Âu, trong đó có Ba Lan.
Cùng với đó, việc ngày càng nhiều cơ sở chế biến thịt của Ba Lan được cấp phép xuất khẩu sang Việt Nam đang tháo gỡ nút thắt về tiếp cận thị trường.
Trong dài hạn, các nhà sản xuất Ba Lan hướng đến việc xây dựng hình ảnh sản phẩm “an toàn, truy xuất được và chất lượng cao” – những yếu tố đang dần trở thành tiêu chuẩn mới tại Việt Nam.
Trong chiến lược tiếp cận thị trường, các hoạt động xúc tiến thương mại đóng vai trò quan trọng, nhưng xu hướng hiện nay là đi theo chiều sâu thay vì dàn trải.
Dự án MEAT MASTER 2026, do Hiệp hội các Nhà sản xuất và Doanh nghiệp Thịt Ba Lan (UPEMI) điều phối, tập trung giới thiệu các sản phẩm thịt bò, heo, gia cầm và sản phẩm chế biến, đồng thời nhấn mạnh các yếu tố cốt lõi như tiêu chuẩn sản xuất, chất lượng và truy xuất nguồn gốc.
Hoạt động này nằm trong khuôn khổ chiến dịch “EU Good Food – Good Life” do EU đồng tài trợ, kết hợp với các sự kiện ngành như Food & Hospitality Vietnam 2026. Các nội dung chính bao gồm trình diễn ẩm thực, kết nối doanh nghiệp và cung cấp thông tin về quy trình sản xuất.
Không dừng ở quảng bá sản phẩm mà dự án hướng tới xây dựng hiểu biết thị trường, từ tiêu chuẩn kỹ thuật đến thói quen tiêu dùng và nhu cầu của các nhà nhập khẩu.
Dự án MEAT MASTER 2026, do Hiệp hội các Nhà sản xuất và Doanh nghiệp Thịt Ba Lan (UPEMI) điều phối
|
Nhìn tổng thể, thịt bò Ba Lan đang đứng trước một thị trường có dư địa tăng trưởng rõ ràng, nhưng cũng đối mặt một số thách thức.
Các yếu tố thuận lợi gồm: nền tảng sản xuất lớn, tiêu chuẩn EU, xu hướng tăng nhập khẩu tại Việt Nam và hỗ trợ từ EVFTA. Tuy nhiên, thách thức đến từ cạnh tranh gay gắt, thói quen tiêu dùng và yêu cầu về hệ thống phân phối.
Trong ngắn hạn, sự hiện diện sẽ tiếp tục mở rộng ở quy mô nhỏ, tập trung vào các đô thị lớn và kênh hiện đại. Trong trung và dài hạn, khả năng xây dựng chuỗi cung ứng ổn định và định vị rõ ràng sẽ quyết định mức độ thành công.
Như nhận định của ông Wiesław Różański, việc thâm nhập thị trường Việt Nam ngoài câu chuyện xuất khẩu, mà là quá trình xây dựng quan hệ dài hạn với các đối tác địa phương.
Thu Minh
