Thống đốc NHNN: Doanh nghiệp muốn vay vốn phải minh bạch sổ sách
Doanh nghiệp nhỏ và vừa còn gặp khó khi vay ngân hàng do quy mô vốn nhỏ, sức chống chịu yếu và thông tin tài chính chưa minh bạch, theo Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn.
Tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội ở Quốc hội ngày 31/10, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn lưu ý doanh nghiệp muốn tiếp cận vốn ngân hàng cần minh bạch tình hình tài chính, đặc biệt không nên sử dụng hai hệ thống bảng cân đối kế toán khác nhau, một để kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế, một để cung cấp cho ngân hàng khi vay vốn.
Theo người đứng đầu ngành ngân hàng, thông tin tài chính minh bạch sẽ giúp bên cho vay đánh giá chính xác sức khỏe doanh nghiệp, dòng tiền và khả năng trả nợ. Đây là cơ sở quan trọng để các tổ chức tín dụng xem xét cấp vốn, nhất là khi việc cho vay dựa trên dòng tiền và hiệu quả kinh doanh đang được khuyến khích.
Khuyến nghị trên được đưa ra khi doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn gặp không ít trở ngại trong việc tiếp cận tín dụng. Ngoài hạn chế về quy mô vốn và sức chống chịu, phương án kinh doanh của nhóm này thường xuyên biến động, trong khi thông tin tài chính chưa thực sự rõ ràng. Những điểm yếu này cũng được đề cập trong Tờ trình số 734 về dự án Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa mà Thống đốc dẫn lại.
Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn phát biểu tại Quốc hội ngày 31/10 - Nguồn: Chinhphu.vn/Nhật Bắc
|
Doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp Việt Nam. Dư nợ tín dụng dành cho khu vực này đã vượt 4 triệu tỷ đồng, song theo Thống đốc, việc nâng cao năng lực hoạt động và chứng minh khả năng trả nợ vẫn là yêu cầu quan trọng để doanh nghiệp tiếp tục tiếp cận vốn ngân hàng.
Về phía cơ quan quản lý, NHNN đã làm việc với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa để tìm giải pháp giảm lãi suất, cải thiện khả năng tiếp cận vốn. Các tổ chức tín dụng được khuyến khích hỗ trợ khách hàng trên cơ sở đánh giá thực chất phương án kinh doanh, tình hình tài chính và dòng tiền, thay vì chỉ nhìn vào tài sản bảo đảm.
Một trong những chương trình hỗ trợ đang được triển khai có quy mô khoảng 416 ngàn tỷ đồng, dành cho các động lực tăng trưởng và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo thông tin NHNN công bố ngày 30/10, đã có 20 ngân hàng thương mại tham gia, với 54.3 ngàn tỷ đồng được giải ngân cho 33 ngàn lượt khách hàng tính đến ngày 26/10.
Đối với doanh nghiệp gặp khó khăn, việc cơ cấu lại nợ hoặc kéo dài thời hạn trả nợ đã được quy định trong pháp luật và Thông tư 39, thuộc thẩm quyền xem xét của từng tổ chức tín dụng. NHNN khuyến khích các ngân hàng chủ động đánh giá tình hình hoạt động của khách hàng để có phương án hỗ trợ phù hợp, đồng thời tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý nhằm tạo điều kiện cho hoạt động cho vay.
Dù vậy, hỗ trợ không có nghĩa là nới lỏng mọi điều kiện tín dụng. Thống đốc nhấn mạnh bản chất hoạt động ngân hàng là huy động tiền từ người gửi để cho vay, nên các khoản vốn cấp ra phải có khả năng thu hồi để hoàn trả cho người gửi tiền. Trước đó, NHNN cũng yêu cầu các tổ chức tín dụng không hạ chuẩn cấp tín dụng hoặc đánh đổi chất lượng cho vay để tăng quy mô dư nợ.
Tín dụng bất động sản tăng thấp hơn mức chung
Thông tin thêm về hoạt động tín dụng, Thống đốc cho biết tổng dư nợ toàn nền kinh tế đạt hơn 20.9 triệu tỷ đồng, với mức tăng trưởng khoảng 12%. Phần lớn nguồn vốn vẫn chảy vào sản xuất, kinh doanh khi lĩnh vực này chiếm hơn 77% tổng dư nợ.
Riêng tín dụng bất động sản tăng 9.8%, thấp hơn mức chung. Theo ông, NHNN đang kiểm soát dòng vốn vào lĩnh vực này để bảo đảm tăng trưởng phù hợp, hạn chế rủi ro và duy trì an toàn hệ thống.
Về lãi suất, số liệu được Thống đốc đưa ra cho thấy lãi suất huy động tăng 1.42%, trong khi lãi suất cho vay tăng 0.99%. Do chi phí huy động tăng nhanh hơn, chênh lệch giữa hai mức lãi suất đang thu hẹp, đặt ra yêu cầu cân đối giữa việc giảm chi phí vay vốn cho nền kinh tế và bảo đảm hiệu quả hoạt động của các ngân hàng.
Một đặc điểm của hệ thống ngân hàng Việt Nam được ông Phạm Đức Ấn đề cập là tiền gửi ngắn hạn chiếm khoảng 80% tổng tiền gửi. Tuy nhiên, người dân thường gửi liên tục qua nhiều kỳ, giúp nguồn vốn duy trì tính ổn định. Việc huy động ngắn hạn với lãi suất thấp hơn cũng góp phần giảm chi phí vốn, tạo điều kiện để ngân hàng cho vay với lãi suất phù hợp.
Thống đốc cho rằng tiền gửi vẫn tập trung nhiều tại ngân hàng do người dân cơ bản tin tưởng vào hệ thống này. Khi thị trường vốn phát triển, có thêm những kênh đầu tư đủ hấp dẫn và an toàn, dòng tiền có thể được phân bổ cân bằng hơn giữa các kênh, qua đó giảm bớt sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng.
Trong điều hành chính sách tiền tệ, NHNN tiếp tục phải cân đối giữa hỗ trợ tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, ổn định tỷ giá và bảo đảm an toàn hệ thống. Theo Thống đốc, điểm cân bằng giữa các mục tiêu được xác định từ thực tiễn điều hành, không thể áp dụng một công thức cố định.
Hiện cơ quan quản lý đang hỗ trợ thanh khoản cho các tổ chức tín dụng thông qua nghiệp vụ thị trường mở và tái cấp vốn. Riêng với nhà ở xã hội, NHNN đang xây dựng gói tái cấp vốn theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ nhằm hỗ trợ nguồn vốn cho lĩnh vực này.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)
