Thủ tướng: Lạm phát tăng sẽ xói mòn thành quả tăng trưởng
Giá xăng dầu thế giới tăng tới 65-90%, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết Chính phủ đã dùng nhiều biện pháp giữ giá xăng dầu trong nước ở mức thấp, không tăng giá điện để kiểm soát lạm phát.
Tại phiên thảo luận tổ Quốc hội chiều 18/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô khi Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2027. Điều hành giá cả, theo người đứng đầu Chính phủ, là một trong những nhiệm vụ quan trọng để bảo đảm người dân thực sự được hưởng lợi từ tăng trưởng kinh tế.
Lấy giá xăng dầu làm ví dụ, Thủ tướng cho biết giá thế giới tăng tới 65-90%. Nếu không có các biện pháp điều hành phù hợp, giá xăng dầu trong nước có thể tăng tới 80%, kéo theo tác động lan rộng đến giá những mặt hàng khác.
Chính phủ đã triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn cung, giữ giá xăng dầu trong nước ở mức thấp so với khu vực, đồng thời bảo đảm cung ứng điện và không tăng giá điện. Những biện pháp này được Thủ tướng nhấn mạnh khi lý giải kết quả kiểm soát CPI trong 9 tháng đầu năm.
"Nếu lạm phát mà tăng thì thành quả tăng trưởng bị xói mòn và người dân không được hưởng từ những thành quả đó", Thủ tướng nói, đồng thời khẳng định Chính phủ sẽ tiếp tục kiên định mục tiêu ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát trong năm 2027.
Mục tiêu này được đặt ra khi báo cáo kinh tế - xã hội Chính phủ trình Quốc hội ngày 17/10 đề xuất GDP năm tới tăng từ 10% trở lên, còn CPI khoảng 4.5%. GDP 9 tháng năm 2026 đã tăng 9.01%, theo số liệu trong báo cáo.
Thủ tướng Lê Minh Hưng thảo luận tại tổ đại biểu Quốc hội - Ảnh: chinhphu.vn/Nhật Bắc
|
Không lấy số cuộc họp, văn bản làm thước đo kết quả
Ngoài kiểm soát lạm phát, Thủ tướng dành nhiều thời gian nói về trách nhiệm thực thi của các bộ, ngành và địa phương. Ông đánh giá tư duy, nhận thức và trách nhiệm trong hệ thống chính trị đã chuyển biến tích cực, song cần thêm thời gian để sự thay đổi diễn ra đồng đều.
Việc đẩy mạnh phân cấp đang trao thêm quyền cho địa phương, đồng nghĩa trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu cũng lớn hơn. Thủ tướng nhấn mạnh tăng trưởng kinh tế khó đạt mục tiêu nếu thiếu sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương. Thời gian qua, nhiều nơi đã chủ động điều chuyển, bố trí cán bộ và trực tiếp xử lý những lĩnh vực chưa đạt yêu cầu.
"Chúng ta bây giờ không báo cáo là họp bao nhiêu cuộc, ban hành bao nhiêu văn bản, mà quan trọng là đến ngày giờ thì kết quả đâu và kết quả đấy có đạt chất lượng hay không", Thủ tướng nói.
Đối với cải cách thể chế, người đứng đầu Chính phủ cho rằng việc sửa đổi, hoàn thiện pháp luật phải phục vụ cả yêu cầu tháo gỡ vướng mắc hiện tại và tạo điều kiện thu hút nguồn lực mới. Trong thời gian qua, nhiều lĩnh vực như đất đai, kinh doanh bất động sản, điện lực, y tế, giáo dục, khoa học và công nghệ đã được đẩy nhanh quá trình hoàn thiện quy định.
Thủ tướng khẳng định Chính phủ đã khắc phục tình trạng nợ đọng văn bản hướng dẫn thi hành luật. Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra là các quy định mới phải được ban hành kịp thời, bảo đảm chất lượng và tránh phát sinh thêm thủ tục gây ách tắc.
Ông nhấn mạnh: "Xây dựng thể chế không phải chỉ để xử lý điểm nghẽn mà còn để kiến tạo phát triển".
Một vấn đề khác được Thủ tướng đặc biệt quan tâm là chi phí trung gian đang làm tăng giá hàng hóa, dịch vụ mà người dân và doanh nghiệp phải trả. Chính phủ đang tập trung xử lý các khâu trung gian và giảm chi phí đầu vào trong nhiều lĩnh vực, từ đất đai, bất động sản, điện, xăng dầu đến sản xuất, xuất khẩu nông sản.
Lấy lĩnh vực y tế làm ví dụ, Thủ tướng cho biết quá trình đấu tranh với các hành vi vi phạm, tiêu cực đã cho thấy chi phí trung gian trong thuốc và thiết bị y tế còn rất lớn. Những khoản chi này cuối cùng được chuyển vào giá mà người bệnh phải trả.
"Điều đó không thể chấp nhận được", người đứng đầu Chính phủ nhấn mạnh.
Chuyển đổi số cũng được xác định là một giải pháp giảm thủ tục và chi phí. Chính phủ đang triển khai Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, hoàn thiện các cơ sở dữ liệu và Cổng Dịch vụ công quốc gia, thúc đẩy giải quyết thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông.
Mục tiêu là kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan, giúp người dân và doanh nghiệp không phải nộp lại những thông tin, giấy tờ đã có trong hệ thống khi làm thủ tục.
Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu tại phiên thảo luận tổ Quốc hội chiều 18/10 về điều hành kinh tế vĩ mô và kế hoạch phát triển năm 2027. Ảnh: Chinhphu.vn/Nhật Bắc.
|
Thu ngân sách ước vượt dự toán 526 ngàn tỷ đồng
Nhìn vào kết quả kinh tế năm 2026, Thủ tướng cho rằng thu ngân sách nhà nước là một trong những chỉ số quan trọng phản ánh sức khỏe của nền kinh tế. Cả năm 2026, thu ngân sách ước đạt 3.06 triệu tỷ đồng, tăng 14% so với năm trước và vượt dự toán khoảng 526 ngàn tỷ đồng, tương đương hơn 20.8%. Riêng thu nội địa dự kiến đạt khoảng 2.6 triệu tỷ đồng.
Kết quả này được ghi nhận trong bối cảnh Nhà nước đã thực hiện các chính sách miễn, giảm và gia hạn thuế, phí với tổng quy mô khoảng 360 ngàn tỷ đồng.
"Nền kinh tế có tăng trưởng thật hay không có thể thấy từ con số thu ngân sách", Thủ tướng nhận định.
Nguồn lực ngân sách cũng là cơ sở để Chính phủ triển khai các dự án hạ tầng trọng điểm. Thủ tướng lưu ý những công trình này cần thời gian phát huy hiệu quả, với tác động đến tăng trưởng có thể kéo dài trong nhiều năm sau khi hoàn thành.
Về đầu tư công, Chính phủ đặt mục tiêu giải ngân hết kế hoạch vốn được giao, đồng thời rà soát để giảm ít nhất 30% số lượng dự án đầu tư công so với giai đoạn 2021-2025. Việc giảm số lượng dự án nhằm tập trung nguồn lực cho các công trình có hiệu quả và khả năng lan tỏa lớn.
Chính phủ dự kiến phân bổ vốn sớm để các địa phương chủ động lựa chọn và triển khai dự án thuộc trách nhiệm của mình. Song song với đầu tư công, nguồn lực từ khu vực tư nhân, đầu tư nước ngoài và các kênh khác sẽ tiếp tục được huy động phục vụ phát triển.
Thủ tướng yêu cầu địa phương chủ động cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh và các thủ tục nội bộ, tạo môi trường thuận lợi hơn để thu hút nhà đầu tư trong và ngoài nước. Đây là một trong những nhiệm vụ được ông gắn trực tiếp với mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Hà Nội và TPHCM dự kiến tăng chi ngân sách lần lượt 33% và 28%
Về phương án phân chia nguồn thu ngân sách giữa Trung ương và địa phương năm 2027, Thủ tướng cho biết Chính phủ đã phối hợp với các địa phương tính toán, thảo luận và hoàn thiện phương án trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.
Theo phương án dự kiến, cả 34 địa phương đều tăng chi ngân sách trong năm 2027 so với năm 2026, chưa tính nguồn thu từ sử dụng đất và xổ số kiến thiết.
Trong đó, Hà Nội dự kiến tăng chi khoảng 33%, TPHCM tăng khoảng 28%. Các địa phương còn lại cũng được bảo đảm mức tăng chi.
Xét về số thu ngân sách địa phương được hưởng, Hà Nội năm 2027 dự kiến đạt khoảng 3 lần mức năm 2023, TPHCM gấp 2.2 lần và các địa phương còn lại tăng bình quân khoảng 1.8 lần.
Thủ tướng đề nghị đánh giá phương án phân chia ngân sách trên tổng thể nguồn lực của từng địa phương, bao gồm các khoản bổ sung, hỗ trợ từ ngân sách Trung ương, nhằm phản ánh đầy đủ khả năng chi tiêu và đầu tư phát triển.
Ông cũng nhấn mạnh ngân sách Trung ương cần duy trì vai trò chủ đạo để có đủ nguồn lực thực hiện những nhiệm vụ quan trọng của đất nước, từ hạ tầng, quốc phòng, an ninh đến an sinh xã hội và ứng phó thiên tai, dịch bệnh.
Riêng các dự án trọng điểm trong nhiệm kỳ này có tổng vốn đầu tư khoảng 1.7 triệu tỷ đồng, gấp 5 lần nhiệm kỳ trước, theo thông tin được Thủ tướng nêu tại phiên thảo luận. Quy mô đầu tư lớn đòi hỏi Trung ương có nguồn lực đủ mạnh, đồng thời tiếp tục hỗ trợ các địa phương, kể cả những thành phố lớn và các tỉnh còn nhiều khó khăn.
Đối với các cơ chế đặc thù, người đứng đầu Chính phủ cho rằng địa phương cần tận dụng để tạo thêm nguồn thu, khai thác dư địa phát triển mới, trong đó có các chính sách về đô thị. Chính phủ sẽ tiếp tục linh hoạt điều hành phương án phân chia ngân sách và báo cáo cấp có thẩm quyền khi xuất hiện vấn đề vượt thẩm quyền xử lý.
Trước những biến động khó lường của tình hình thế giới, Thủ tướng lưu ý công tác điều hành kinh tế phải chuẩn bị cả phương án dự phòng. Ông cho rằng nhiều diễn biến không thể dự báo hết, nên vẫn cần có khoảng đệm và sự linh hoạt để chủ động ứng phó.
Kết thúc phiên thảo luận, Thủ tướng đề nghị các đại biểu Quốc hội tiếp tục góp ý hoàn thiện dự thảo Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027. Chính phủ sẽ thường xuyên báo cáo Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội về những khó khăn, vướng mắc phát sinh, đồng thời tiếp nhận ý kiến qua hoạt động giám sát để điều chỉnh chính sách kịp thời.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)
