Thực phẩm, dầu và mối "đe dọa" đến tăng trưởng toàn cầu
(Vietstock) - Giá cả thực phẩm không ngừng leo thang, thị trường dầu chao đảo trước bất ổn Trung Đông trở thành mối nguy cơ lớn tới tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Trong đó, đà tăng giá thực phẩm tác động mạnh hơn, đặc biệt đối với các nền kinh tế đang phát triển, nơi chi phí thực phẩm chiếm một tỷ lệ lớn trong ngân sách gia đình.
Sức ép từ dầu và thực phẩm
Nhà đầu tư trên thị trường dầu chỉ chịu một rủi ro bởi bất ổn Trung Đông sẽ lan rộng sang Ả Rập Xê-út, quốc gia xuất khẩu dầu mỏ hàng đầu thế giới. Nếu thực tế này xảy ra, dầu ngay lập tức sẽ trở thành yếu tố gây ra nhiều rủi ro nhất đối với nền kinh tế toàn cầu. Giả sử lưu lượng dầu của Ả Rập Xê-út không bị gián đoạn, mức độ tác động đến chi tiêu tiêu dùng toàn cầu là tương đối khiêm tốn.
Tuy nhiên theo dự báo, giá thực phẩm sẽ tiếp tục đứng ở mức cao chót vót trong một thời gian nữa, nên ngân sách của các hộ gia đình có thể gánh chịu thêm nhiều sức ép. Nhận định trên mục Reuters Insider, ông Thomas Helbling, cố vấn bộ phận nghiên cứu của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cho rằng: “Tại thời điểm này, đà tăng giá thực phẩm là một điều rất đáng lo ngại”.
Tuần trước, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Timothy Geithner cũng có nhận định tương tự khi cho biết các quốc gia giàu có thể sử dụng kho dự trữ dầu chiến lược nếu cần thiết, trong khi giá thực phẩm “trong một thời gian dài” sẽ tiếp tục leo thang.
Số liệu doanh số bán lẻ được công bố trong tuần này của Mỹ, Trung Quốc và Anh sẽ làm sáng tỏ về cách thức đương đầu với khó khăn của người tiêu dùng trong tháng 2, giai đoạn giá cả năng lượng leo thang mạnh do các cuộc bạo loạn tại Libya. Các nhà kinh tế trong cuộc thăm dò của Reuters dự báo doanh số bán lẻ của Trung Quốc sẽ tiếp tục bùng nổ trong tháng 2 với tốc độ tăng trưởng 19.1% so với cùng kỳ năm ngoái. Đối với Mỹ, doanh số bán lẻ tháng 2 có thể tăng 1%, nhanh hơn so với tháng 1.
Chắc chắn rằng một phần trong đà tăng trưởng mạnh này phản ánh sự gia tăng của chi tiêu vào nhiên liệu; và nếu giá dầu tiếp tục đứng ở mức cao, các nước này sẽ phải đánh thuế tiêu thụ.
Những thách thức đến kinh tế toàn cầu
Khảo sát của Thomson Reuters và Đại học Michigan cho thấy trong thời gian qua niềm tin tiêu dùng Mỹ gia tăng cùng với giá xăng dầu. Theo ông Richard Curtin, Giám đốc nhóm thực hiện cuộc khảo sát, nếu giá dầu tiếp tục leo thang, niềm tin sẽ là yếu tố đầu tiên đi xuống. Ông nói: “Xu hướng bất thường này không có khả năng kéo dài, cả giá gas và niềm tin sẽ bắt đầu sụt giảm”.
Tuy nhiên, nếu nhà đầu tư đúng, giá dầu sẽ chạm đỉnh tại mức 106 USD/thùng và có thể suy yếu vào năm tới.
Nhà kinh tế Peter Hooper của Deutsche Bank cho rằng cú sốc “nhẹ” và đẩy giá dầu lên 110 USD/thùng có thể khiến cắt xén tăng trưởng kinh tế toàn cầu bớt 0.4%. Sự tác động này là tương đối nhẹ, xét trong bối cảnh các nhà kinh tế tham gia cuộc thăm dò của Reuters dự báo kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng 4.2% trong năm 2011.
Ông Hooper cho biết thêm nếu dầu chạm 150 USD/thùng với tăng trưởng lợi nhuận ở vào khoảng 10-15%, tăng trưởng kinh tế toàn cầu bị hao hụt tới 2%.
Trong khi đó, giá thực phẩm được dự báo tiếp tục gia tăng, một phần vì thời tiết khắc nghiệt gây hư hại đến mùa vụ, nhưng cũng vì mức sống ngày càng cao trên toàn thế giới làm gia tăng nhu cầu thịt. Điều này sẽ tác động nhiều nhất đến các quốc gia nghèo hơn, nơi chi phí thực phẩm chiếm một tỷ lệ lớn trong ngân sách gia đình.
Tuần trước, Chủ tịch Ngân hàng Thế giới (WB) Robert Zoellick nhận định trên tờ Reuters rằng các quốc gia nghèo không nhận thấy những thách thức kinh tế và chính trị mà giá thực phẩm cao gây ra đối với các quốc gia đang phát triển.
Nếu chi phí thực phẩm tiếp tục cắt giảm tốc độ tăng trưởng của các nền kinh tế đang phát triển, các quốc gia phát triển cần phải chú ý đến điều này. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển tăng trưởng 6.5% trong năm nay, còn các nền kinh tế tiên tiến chỉ mở rộng 2.5%.
Nền kinh tế toàn cầu cần sự tăng trưởng mạnh mẽ của các thị trường mới nổi. Nhưng mọi người cần phải ăn.
Phạm Thị Phước (Theo CNBC)
