Tín dụng ngoại tệ bắt đầu giảm
Thông tư 07/2011/TT-NHNN quy định về việc vay vốn bằng ngoại tệ tại các ngân hàng đã chính thức có hiệu lực từ ngày 9/5, cộng với việc áp trần lãi suất huy động tiền gửi đối với USD chỉ còn 3%/năm và tăng trữ bắt buộc thêm 2% đối với tiền gửi ngoại tệ, sẽ là những rào cản đối với tín dụng bằng USD thời gian tới.
Các ngân hàng cho biết, trước áp lực lãi suất cho vay thỏa thuận tiền đồng còn neo ở mức cao, nhu cầu vay vốn về ngoại tệ của khách hàng, nhất là với doanh nghiệp xuất, nhập khẩu luôn có. Tuy nhiên, với những quy định trên của Ngân hàng Nhà nước, phát triển tín dụng đối với ngân là không đơn giản.
Theo quy định tại Thông tư 07/2011/TT-NHNN, ngân hàng chỉ được cho vay ngoại tệ nếu khách hàng cam kết có ngoại tệ trả nợ. Cụ thể, khách hàng muốn vay ngoại tệ tại tổ chức tín dụng để nhập khẩu hàng hoá phải có nguồn thu ngoại tệ để trả nợ vay từ nguồn thu sản xuất - kinh doanh, mua của tổ chức tín dụng cho vay, hoặc của tổ chức tín dụng khác được cam kết bằng văn bản. Có nghĩa là, khách hàng là doanh nghiệp nhập khẩu hàng hóa tiêu thụ ở thị trường nội địa và không có nguồn thu bằng ngoại tệ sẽ không được vay vốn USD để kinh doanh như trước.
Quy định trên khắt khe đối với cả doanh nghiệp và ngân hàng. Quy định không cấm đơn vị nhập khẩu vay, nhưng muốn vay thì phải có điều kiện. Trong khi đó, nhà nhập khẩu chỉ có nguồn thu ngoại tệ trong trường hợp tạm nhập, tái xuất. Về phía ngân hàng, muốn cho doanh nghiệp vay, phải đi kèm cam kết bán ngoại tệ để doanh nghiệp trả nợ vào ngày đáo hạn. Bên cho vay phải cùng lo trả nợ với bên vay. Như vậy, khi cho vay, các ngân hàng không chỉ nhìn vào nguồn vốn huy động USD, mà còn phải cân đối nguồn ngoại tệ thương mại hiện tại và tương lai để tránh rủi ro.
Mặt khác, với tỷ lệ dự trữ bắt buộc đối với tiền gửi ngoại tệ tăng thêm 2%, các ngân hàng sẽ không thể đẩy mạnh cho vay ngoại tệ. Bên cạnh đó, với trần lãi suất áp dụng cho tiền gửi ngoại tệ từ mức cao nhất 6,5%/năm, các ngân hàng phải giảm xuống còn 3%/năm, không ít khách hàng đã chuyển sang tiền đồng để gửi tiết kiệm hưởng lãi suất lên đến 17 - 18%/năm trong bối cảnh hiện nay. Đặc biệt, khi tỷ giá trên thị trường tự do dần ổn định và kéo sát về với tỷ giá niêm yết chính thức trong các ngân hàng thương mại, thì việc giữ USD sẽ không còn có lợi.
Điều này dẫn đến nguồn vốn huy động bằng ngoại tệ của các ngân hàng bắt đầu giảm, đồng thời nguồn kiều hối chảy về Việt Nam cũng có dấu hiệu sụt giảm trong quý I/2011 vừa qua, khiến ngân hàng không thể rộng cửa cho vay USD khi huy động khó khăn. Từ đó, tín dụng ngoại tệ bắt đầu chiều hướng giảm.
Số liệu của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh TP.HCM cho thấy, trong khi các tháng trước, cho vay ngoại tệ của các ngân hàng thương mại trên địa bàn Thành phố luôn có tốc độ tăng trưởng cao hơn hẳn so với tăng trưởng cho vay tiền đồng, thì trong tháng 4/2011, cho vay bằng tiền đồng và USD của các ngân hàng trên địa bàn cùng ở mức thấp là 0,3%, trong khi tăng trưởng huy động tiền đồng và USD cùng ở mức 0,5%.
Theo ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh TP.HCM, với quy định tăng dự trữ bắt buộc, áp trần lãi suất tiết kiệm ngoại tệ và quy định chặt hơn trong việc cho vay ngoại tệ, dư nợ cho vay USD sẽ khó tăng trong thời gian tới.
Phó tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), ông Đỗ Minh Toàn cũng cho hay, với tín dụng ngoại tệ, ACB có sự chọn lọc khá kỹ đối tượng doanh nghiệp vay vốn, dù nhu cầu của khách hàng luôn có. Theo ông Toàn, so với cuối năm trước và quý I đầu năm nay, tăng trưởng dư nợ tín dụng ngoại tệ của ACB hiện cũng chỉ ở mức tương đối.
Thực tế, với các quy định được ban hành tại Chỉ thị 01/2011/CT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước về thực hiện các giải pháp tiền tệ nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô có đề cập tới việc thực hiện các giải pháp nhằm giảm tình trạng đô-la hóa trên thị trường, chuyển dần quan hệ huy động - cho vay bằng USD ở trong nước của tổ chức tín dụng sang quan hệ mua - bán ngoại tệ. Do đó, trong tương lai, hoạt động huy động - cho vay bằng ngoại tệ sẽ giảm dần và tín dụng ngoại tệ chắc chắn giảm mạnh hơn
Vân Linh
đầu tư
