Tính kỹ nhu cầu trước khi làm đường sắt nối Trung Quốc
Hai tuyến đường sắt kết nối Trung Quốc đang được nghiên cứu quy hoạch, nhưng cơ quan quản lý yêu cầu phải làm rõ nhu cầu vận tải và hiệu quả đầu tư ngay từ đầu để tránh lãng phí nguồn lực.
Tại cuộc họp ngày 09/04, ông Nguyễn Danh Huy nhấn mạnh việc lập quy hoạch 2 tuyến Đồng Đăng - Hà Nội và Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng cần bám sát nhu cầu thực tế, đồng thời xác định rõ thời điểm đầu tư và quy mô phù hợp.
Theo báo cáo nghiên cứu ban đầu do đơn vị tư vấn phía Trung Quốc thực hiện, 2 tuyến được chia thành 2 giai đoạn phát triển đến năm 2040 và 2050. Với tuyến Đồng Đăng - Hà Nội, lưu lượng hàng hóa tại đoạn cao điểm dự kiến đạt 4.36 triệu tấn trong giai đoạn đầu và tăng lên 5.45 triệu tấn về dài hạn. Lượng tàu khách tương ứng khoảng 10-15 đôi tàu mỗi ngày.
Tuyến này dài hơn 145km trên lãnh thổ Việt Nam, kéo dài từ khu vực ga Nam Đồng Đăng đến ga Gia Lâm, đi qua 11 nhà ga và bám theo hành lang đường sắt hiện hữu. Tàu được thiết kế chạy tối đa 160km/h, khai thác chung cả hàng hóa và hành khách. Nếu tính cả đoạn kết nối với phía Trung Quốc, tổng chiều dài toàn dự án là 166km.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy đề nghị tư vấn lập quy hoạch làm rõ nhiều nội dung nhằm đảm bảo hiệu quả đầu tư ngay từ giai đoạn quy hoạch - Ảnh: Báo Xây dựng
|
Trong khi đó, tuyến Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng có quy mô lớn hơn, dài gần 175km với 14 ga, đi qua nhiều khu vực ven biển. Lưu lượng hàng hóa dự báo thấp hơn, khoảng 0.72-1.02 triệu tấn, nhưng lượng khách trong mùa cao điểm có thể đạt tới 20 đôi tàu mỗi ngày. Tuyến này cũng được thiết kế tốc độ 160km/h và có thể nâng lên 200km/h trong tương lai.
Dù vậy, cơ quan quản lý cho rằng các con số trên mới chỉ là bước đầu và cần tiếp tục hoàn thiện. Ông Trần Thiện Cảnh, Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam, lưu ý quy hoạch phải đảm bảo tính đồng bộ, đặc biệt là kết nối với các phương thức vận tải khác như đường bộ, cảng biển, trung tâm logistics và khu công nghiệp.
Một điểm đáng chú ý là tính cạnh tranh giữa các loại hình vận tải. Với cự ly khoảng 150-170km, đường bộ hiện vẫn có lợi thế về tính linh hoạt, đặc biệt với mô hình vận chuyển “door to door”. Điều này khiến bài toán thu hút hành khách cho đường sắt không đơn giản, đòi hỏi phải xây dựng các kịch bản vận hành cụ thể.
Ngoài yếu tố thị trường, nhiều vấn đề kỹ thuật và quy hoạch cũng được đặt ra. Cơ quan quản lý yêu cầu làm rõ ảnh hưởng của đất quốc phòng, tác động của hệ thống điện khí hóa đến các sân bay như Kép, Vân Đồn, Cát Bi, cũng như bài toán quỹ đất và kết nối cửa khẩu.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy, 2 tuyến đường sắt này cần được xác định rõ vai trò trong phát triển kinh tế - xã hội, không chỉ là hạ tầng giao thông mà còn là động lực phát triển cho các khu vực đi qua. Tuy nhiên, nếu không đảm bảo hiệu quả hoặc thiếu quỹ đất triển khai, các địa phương phải có ý kiến cụ thể để làm cơ sở xem xét.
Ông cũng đặc biệt lưu ý tuyến Móng Cái - Hạ Long - Hải Phòng sẽ chịu cạnh tranh lớn từ nhiều phương thức vận tải khác, như đường bộ cao tốc hay vận tải đường thủy chi phí thấp. Vì vậy, việc dự báo nhu cầu và phân bổ thị phần vận tải cần được tính toán sát thực tế.
Yêu cầu cuối cùng được nhấn mạnh là phải xác định rõ quy mô đầu tư ngay từ giai đoạn quy hoạch, bao gồm lựa chọn làm đường đơn hay đường đôi và thời điểm triển khai, nhằm tránh tình trạng đầu tư dàn trải hoặc không hiệu quả.
Tử Kính
