Tồn kho dầu tại Mỹ xuống thấp nhất trong hơn 2 thập kỷ
Cuộc chiến với Iran đang đẩy tồn kho dầu của Mỹ xuống mức thấp nhất trong hơn hai thập kỷ, khi chính quyền Tổng thống Donald Trump liên tục xả kho dự trữ để kiềm chế đà tăng của giá năng lượng, trong khi các nhà xuất khẩu Mỹ tranh thủ lấp đầy khoảng trống nguồn cung do Trung Đông để lại.
Theo dữ liệu của Chính phủ Mỹ công bố ngày 03/06, tổng tồn kho dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ như xăng giảm 10.6 triệu thùng trong tuần qua, xuống còn 1.57 tỷ thùng. Đây là mức thấp nhất kể từ năm 2004.
Đà sụt giảm mạnh của tồn kho đã làm dấy lên những cảnh báo mới từ giới phân tích rằng giá dầu có thể sớm bước vào một đợt tăng nóng khác. Khép phiên ngày 03/06, hợp đồng dầu WTI tăng hơn 2% và đóng cửa ở mức 96.02 USD/thùng. Dầu Brent tăng gần 2% lên 97.81 USD/thùng.
Bob McNally, Chủ tịch Rapidan Energy Group và là cựu cố vấn Nhà Trắng, cảnh báo giá dầu có thể leo lên 200 USD/thùng trong mùa hè này nếu eo biển Hormuz không được mở lại.
"Nguy cơ đang lan sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế và hệ thống tài chính. Điều đó có thể kích hoạt những điểm yếu vốn tồn tại trong nền kinh tế và thị trường tài chính rộng lớn hơn", ông nói.
Sự sụt giảm tồn kho kể từ khi chiến tranh bùng phát đã gần như xóa sạch phần tích lũy mà cuộc cách mạng dầu đá phiến mang lại cho Mỹ trong nhiều năm qua. Chính cuộc cách mạng này đã đưa Mỹ trở thành nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới và một trong những quốc gia xuất khẩu năng lượng hàng đầu.
Riêng trong tuần trước, lượng dầu thô trong kho thương mại và kho dự trữ của chính phủ Mỹ giảm tới 16 triệu thùng, trong khi xuất khẩu sang châu Á và châu Âu tăng mạnh khi các nhà giao dịch tìm cách thay thế nguồn cung bị mất từ Trung Đông.
|
Tồn kho dầu khí của Mỹ về đáy hơn 20 năm
 |
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), xuất khẩu dầu thô của Mỹ đã tăng từ 4.4 triệu thùng/ngày lên 5.8 triệu thùng/ngày trong tuần trước. Con số này thậm chí còn vượt sản lượng của nhiều quốc gia thành viên OPEC và tiếp nối xu hướng xuất khẩu tăng mạnh kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Làn sóng xuất khẩu này phản ánh mức độ căng thẳng nghiêm trọng của thị trường dầu toàn cầu sau khi eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa hoàn toàn. Trước chiến tranh, khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới, tương đương gần 20 triệu thùng/ngày trong tổng số khoảng 100 triệu thùng/ngày, được vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược nằm giữa Iran và Oman.
Edward Hayden-Briffett, Chuyên gia phân tích tại The Officials, bộ phận nghiên cứu thuộc Onyx Capital Group, nhận định Mỹ hiện đang đóng vai trò như "người cho vay cuối cùng" của thị trường dầu toàn cầu.
"Mỹ đang hoạt động như một bên bình ổn thị trường, cung cấp nguồn đệm để bù đắp phần nguồn cung bị mất từ Trung Đông", ông nói.
Tuy nhiên, Hayden-Briffett cũng cảnh báo khả năng hấp thụ cú sốc năng lượng toàn cầu của Mỹ là có giới hạn, đặc biệt khi Washington đang phải đẩy mạnh việc sử dụng Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR). Đây cũng là công cụ từng được chính quyền Joe Biden sử dụng để hạ nhiệt giá năng lượng.
"Khi lớp đệm này ngày càng mỏng đi, nó sẽ trở thành nguồn gây áp lực thay vì mang lại sự yên tâm cho thị trường", ông nhận định.
Từ khi chiến tranh nổ ra, Mỹ đã giải phóng khoảng 50 triệu thùng dầu thô từ SPR và đã phê duyệt kế hoạch rút tổng cộng 172 triệu thùng nhằm kìm hãm đà tăng nhanh của giá dầu và giá xăng.
Giá dầu từng hạ nhiệt trong những tuần gần đây khi Tổng thống Trump nhiều lần tuyên bố ông đang tiến gần tới một thỏa thuận hòa bình với Iran. Tuy nhiên, các diễn biến leo thang mới nhất đã làm suy yếu những kỳ vọng đó.
Giới phân tích cho rằng việc eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa sẽ khiến giá dầu tăng trở lại khi tồn kho tại Mỹ và trên toàn cầu tiếp tục suy giảm.
Một đợt tăng giá dầu mới có thể khiến giá nhiên liệu tại Mỹ leo thang đúng vào mùa cao điểm đi lại mùa hè, qua đó tạo thêm áp lực chính trị lên Nhà Trắng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Theo EIA, giá xăng trung bình tại Mỹ trong tuần trước đạt 4.44 USD/gallon. Dù đã giảm nhẹ trong vài tuần gần đây, mức giá này vẫn cao hơn khoảng 50% so với trước khi chiến tranh bùng phát.
Tổng thống Trump nhiều lần dự báo giá nhiên liệu sẽ giảm mạnh sau khi chiến tranh kết thúc. Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho rằng tác động của chiến sự đối với lạm phát chỉ là "một biến động ngắn hạn".
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia nhận định các nhà giao dịch trên toàn cầu sẽ tiếp tục cạnh tranh để mua dầu từ Mỹ nhằm bù đắp tình trạng thiếu hụt nguồn cung do chiến tranh gây ra, qua đó tạo thêm áp lực lên lượng tồn kho vốn đang giảm nhanh của nước này.
Matt Smith, chuyên gia phân tích tại Kpler, cho rằng Mỹ hiện là "nhà cung cấp cuối cùng" của thị trường dầu toàn cầu nhờ năng lực lọc dầu lớn và sản lượng khai thác nội địa dồi dào hơn phần lớn các quốc gia khác.
"Nhưng điều đó cũng có nghĩa là tồn kho dầu của Mỹ đang bị kéo xuống những mức cực kỳ thấp. Cuối cùng, giá dầu tại Mỹ sẽ phải tăng đủ mạnh để làm chậm hoạt động xuất khẩu và hạn chế đà suy giảm tồn kho. Khi xuất khẩu của Mỹ chững lại, cuộc chơi sẽ thay đổi bởi người mua trên thế giới gần như không còn nhiều nguồn cung thay thế để lựa chọn", ông cảnh báo.
Vũ Hạo
