Trung Quốc ngày càng siết chuẩn với rau quả Việt
Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, Trung Quốc chiếm 65-70% kim ngạch xuất khẩu của ngành, nhưng yêu cầu về kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe.
Tại Diễn đàn Xúc tiến Thương mại, Đầu tư và Du lịch Việt Nam - Trung Quốc 2026 diễn ra ở Cần Thơ ngày 18/09, ông Đặng Phúc Nguyên - Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất của rau quả Việt Nam, thường chiếm 65-70% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành.
Tuy nhiên, theo ông Nguyên, quan niệm Trung Quốc là thị trường “dễ tính”, chuộng hàng tiểu ngạch không còn phù hợp. Hàng vào thị trường này đang chịu yêu cầu chặt hơn về kiểm dịch thực vật, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và truy xuất nguồn gốc. Các tiêu chuẩn liên quan sản xuất xanh, giảm phát thải carbon cũng ngày càng được quan tâm.
Thói quen mua hàng tại nhiều đô thị Trung Quốc cũng thay đổi. Người tiêu dùng quan tâm hơn đến sản phẩm hữu cơ, canh tác sinh thái, chứng nhận chất lượng và khả năng truy xuất từng khâu từ thu hoạch đến đóng gói. Một số nhà nhập khẩu lớn ưu tiên nhà cung cấp có logistics xanh, giảm dấu chân carbon và dùng bao bì thân thiện với môi trường.
Hiệp hội Rau quả Việt Nam đề xuất các địa phương xây dựng “bản đồ sản xuất xanh”, tổ chức vùng trồng chuyên canh theo nhu cầu thị trường và số hóa việc quản lý mã số vùng trồng. Quy trình sản xuất cũng cần được kiểm soát để hạn chế gian lận xuất xứ, bảo vệ uy tín nông sản Việt.
Ông Hứa Trường Sơn - Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Cần Thơ phát biểu tại diễn đàn. Ảnh: chinhphu.vn/Lê Sơn
|
Theo tài liệu tại diễn đàn, rau quả tươi hiện chiếm trên 70% cơ cấu xuất khẩu, còn tỷ lệ chế biến sâu khoảng 30%. Hàng tươi nhạy cảm với thời tiết, dịch bệnh, thời gian vận chuyển và tốc độ thông quan, nên chỉ một khâu chậm cũng có thể ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.
Các giải pháp được đề xuất tập trung vào tăng chế biến ngay tại vùng nguyên liệu. Ngoài trái cây tươi, doanh nghiệp có thể làm hàng cấp đông, sấy thăng hoa, nước ép cô đặc, sản phẩm dinh dưỡng hoặc tận dụng phụ phẩm để sản xuất tinh dầu. Đây cũng là cách kéo dài thời gian bảo quản và giảm áp lực tiêu thụ khi nông sản bước vào chính vụ.
Logistics là mắt xích đi cùng chế biến. Với mặt hàng rau quả, thời gian và nhiệt độ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng, nên tài liệu đề xuất đầu tư kho lạnh trung chuyển tại Cần Thơ và tăng kết nối bằng đường bộ, đường biển, đường sắt, hàng không.
Ông Hồ Quang Minh - Chủ tịch Hội Net Zero Việt Nam - châu Á HCM SME cho rằng vùng nguyên liệu và sản lượng lớn chưa đủ để tạo lợi thế lâu dài khi thị trường ngày càng quan tâm đến chất lượng, công nghệ, logistics, môi trường và khả năng truy xuất.
“Câu chuyện quan trọng nhất hiện nay không phải là chúng ta có gì, mà là chúng ta kết nối những gì đang có như thế nào”, ông Minh nói. Theo chuyên gia, lợi thế của doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc nếu được đặt trong cùng chuỗi giá trị, quản trị minh bạch và theo hướng xanh sẽ tạo thêm giá trị so với các giao dịch riêng lẻ.
Với Cần Thơ, thành phố muốn kết nối doanh nghiệp địa phương với nhà nhập khẩu và hệ thống phân phối Trung Quốc ở các nhóm hàng như nông sản, trái cây, gạo, sản phẩm từ gạo, thủy sản và thực phẩm chế biến. Các lĩnh vực thành phố muốn thu hút đầu tư gồm logistics, trung tâm phân phối, chế biến sâu nông sản - thủy sản, thương mại điện tử, chuyển đổi số và công nghệ xanh.
Diễn đàn diễn ra trong hai ngày 18-19/09, dự kiến quy tụ hơn 300 doanh nghiệp hai nước. Chương trình có các phiên đối thoại, giao thương B2B, giới thiệu sản phẩm và OCOP của ĐBSCL, ký kết hợp tác, cùng các chuyến khảo sát khu công nghiệp, nhà máy, vùng nguyên liệu và địa điểm có tiềm năng đầu tư.
Phó Giám đốc Sở Công Thương TP. Cần Thơ Hứa Trường Sơn cho rằng kết quả của sự kiện phải được nhìn từ những hợp tác hình thành sau đó. “Một Diễn đàn xúc tiến thương mại chỉ thực sự có ý nghĩa khi những kết nối tại Diễn đàn được duy trì và chuyển hóa thành các kết quả hợp tác cụ thể”, ông Sơn nói.
Cần Thơ kỳ vọng các cuộc gặp tại diễn đàn có thể đi tiếp thành biên bản ghi nhớ, hợp đồng, đơn hàng, dự án đầu tư và chương trình hợp tác dài hạn giữa doanh nghiệp hai nước.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)
