TS. Cấn Văn Lực: Giải pháp phát triển toàn diện thị trường tài chính

TS. Cấn Văn Lực: Giải pháp phát triển toàn diện thị trường tài chính

Dù còn nhiều thách thức, Việt Nam đang đứng trước những cơ hội phát triển chưa từng có. Đây là thời điểm để tất cả các bên cùng hành động và đóng góp cho "kỷ nguyên mới" của đất nước.

Tại Diễn đàn cấp cao cố vấn tài chính với chủ đề “Kỷ nguyên mới, sức bật mới” diễn ra chiều ngày 25/09, TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia kinh tế đã phác họa bức tranh toàn cảnh, đa chiều về thị trường tài chính Việt Nam, nêu bật các động lực tăng trưởng song song với rủi ro và thách thức.

TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia kinh tế chia sẻ tại diễn đàn. Ảnh chụp màn hình.

Nhìn lại chặng đường 15 năm (2011-2025), TS. Cấn Văn Lực cho biết thị trường tài chính Việt Nam, với 3 trụ cột chính là Ngân hàng, Chứng khoán và Bảo hiểm, đã đạt được sự phát triển vượt bậc.

Quy mô tổng tài sản toàn thị trường đã chạm mốc 30 triệu tỷ đồng, ghi nhận tốc độ tăng trưởng trung bình 16%/năm, cao gấp 2.5 lần so với tăng trưởng GDP. Đáng chú ý, thị trường cổ phiếu là lĩnh vực tăng trưởng ấn tượng nhất với mức 26.6%/năm.

Tuy nhiên, sự phát triển này còn chưa cân xứng. Hệ thống ngân hàng vẫn đóng vai trò chủ đạo khi chiếm tới 67% tổng quy mô, theo sau là thị trường chứng khoán (vốn hóa) chiếm khoảng 22% và thị trường trái phiếu (dư nợ) chiếm khoảng 12%, thị trường bảo hiểm (doanh thu phí) chiếm khoảng 0.7%.

Sự mất cân đối còn thể hiện rõ trong việc cung ứng vốn cho nền kinh tế khi 6 tháng đầu năm 2025, kênh tín dụng ngân hàng chiếm tới 59% tổng vốn, trong khi kênh phát hành cổ phiếu chỉ chiếm 3.3%. Điều này cho thấy nhu cầu cấp thiết phải phát triển mạnh mẽ hơn nữa thị trường vốn để tạo ra sự cân bằng và bền vững.

Ảnh chụp màn hình.

Động lực và rủi ro đối với thị trường chứng khoán

TS. Cấn Văn Lực đã chỉ ra 5 động lực chính thúc đẩy thị trường chứng khoán trong giai đoạn tới.

1. Bối cảnh vĩ mô tích cực: Tăng trưởng kinh tế dự kiến đạt trên 8%, mặt bằng lãi suất hấp dẫn, chính sách tài khóa và tiền tệ nới lỏng để hỗ trợ tăng trưởng, và kinh tế vĩ mô duy trì ổn định.
2. Cải cách thể chế quyết liệt: Hành lang pháp lý liên tục được hoàn thiện, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững.
3. Kỳ vọng nâng hạng thị trường: Câu chuyện nâng hạng TTCK và triển vọng tích cực về hệ số tín nhiệm quốc gia là những động lực quan trọng.
4. Yếu tố nội tại của doanh nghiệp: Lợi nhuận và triển vọng kinh doanh của các doanh nghiệp niêm yết là nền tảng cốt lõi.
5. Bối cảnh quốc tế: Lạm phát toàn cầu hạ nhiệt, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và nhiều ngân hàng trung ương đã bắt đầu chu kỳ cắt giảm lãi suất, làm giảm áp lực lên tỷ giá và lãi suất trong nước.

Bên cạnh những cơ hội, ông Lực cũng cảnh báo về 5 rủi ro lớn mà nhà đầu tư cần quan tâm, bao gồm:

1. Định giá ở mức tương đối cao: Mức P/E của thị trường khoảng 14.5 - 15 lần được xem là "bắt đầu hơi cao".
2. Đòn bẩy tài chính (margin) ở mức cao: Dư nợ cho vay margin tăng mạnh, tiềm ẩn rủi ro khi thị trường điều chỉnh hoặc lãi suất tăng trở lại.
3. "Ít hàng hóa mới": Thị trường thiếu vắng các doanh nghiệp lớn, chất lượng cao lên niêm yết, khiến dòng tiền chỉ tập trung vào một số cổ phiếu quen thuộc.
4. Rủi ro an toàn thông tin, an ninh mạng: Đây là rủi ro lớn trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ.
5. Rủi ro không được nâng hạng trong năm nay: Cần có kịch bản ứng phó nếu mục tiêu nâng hạng chưa đạt được như kỳ vọng.

Thị trường bất động sản phục hồi nhưng giá còn cao

TS. Lực nhận định thị trường bất động sản đang có dấu hiệu phục hồi rõ nét. Những điểm sáng đến từ việc các vướng mắc pháp lý dần được tháo gỡ đã và đang khơi thông cho nhiều dự án, nguồn vốn tín dụng và trái phiếu được cải thiện, cùng với đó là nguồn cung và tỷ lệ hấp thụ tại TPHCM và các vùng phụ cận đều tăng trưởng mạnh mẽ (nguồn cung 8 tháng tăng mạnh lên 28,000 căn, tỷ lệ hấp thụ gấp 3 lần cùng kỳ năm trước).

Ảnh chụp màn hình

Tuy vậy, thách thức lớn nhất và đáng báo động nhất chính là giá bất hợp lý. Chỉ số giá nhà trên thu nhập đã tăng đến mức một người dân có thu nhập trung bình tại thành phố phải mất gần 26 năm mới mua được 1 căn hộ trung cấp. Mức giá quá cao này đang tạo ra rủi ro lớn cho cả người mua, hệ thống ngân hàng và chính các chủ đầu tư.

Chính sách và giải pháp

Để các thị trường phát triển lành mạnh và bền vững, TS. Cấn Văn Lực đã đề xuất một số giải pháp trọng tâm.

Đối với thị trường tài chính nói chung gồm ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm. Đẩy nhanh hoàn thiện thể chế, pháp lý (gồm quy định quản lý tài sản số, tiền kỹ thuật số, sàn vàng, vận hành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TPHCM và Đà Nẵng, sửa đổi Luật Chứng khoán 2019…). Tiếp tục triển khai giải pháp phát triển TTCK và Chiến lược phát triển TTCK đến năm 2030. Đẩy mạnh cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp Nhà nước gắn với niêm yết nhằm tăng hàng hóa cho TTCK. Phát triển nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp, tăng năng lực nhà đầu tư tổ chức (nhất là thị trường quỹ) và thị trường TPDN, tăng cường giáo dục tài chính và bảo vệ người tiêu dùng tài chính. Hoàn thiện cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin và cơ sở dữ liệu thị trường, đẩy mạnh chuyển đổi số ngành chứng khoán, tăng cường quản lý rủi ro an ninh mạng, an toàn thông tin…

Riêng với thị trường bất động sản, các giải pháp cần tập trung vào việc tiếp tục hoàn thiện thể chế; xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, bất động sản quốc gia minh bạch; nghiên cứu các giải pháp bình ổn giá và vận hành hiệu quả Quỹ phát triển nhà ở quốc gia để tăng nguồn cung nhà ở giá hợp lý; quan tâm đến chuyển đổi xanh và chuyển đổi số trong bất động sản.

TS. Lực kết luận dù còn nhiều thách thức, Việt Nam đang đứng trước những cơ hội phát triển chưa từng có. Đây là thời điểm để tất cả các bên cùng hành động và đóng góp cho "kỷ nguyên mới" của đất nước.

* Ba đột phá lớn tạo "sức bật mới'" cho thị trường tài chính Việt Nam

Cát Lam

FILI - 11:45:20 26/09/2025