TTCK Việt Nam có khung pháp lý mới cho dòng vốn ngoại từ ngày 03/02/2026
Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC, cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh qua tổ chức đại diện, đồng thời điều chỉnh cơ chế giao dịch không yêu cầu có tiền trước và quy định về tài khoản của công ty quản lý quỹ.
Ngày 03/02/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BTC sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán. Thông tư có hiệu lực ngay từ ngày ký, tập trung điều chỉnh phương thức giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài, nghĩa vụ thanh toán, phạm vi giao dịch không yêu cầu có tiền trước và quy định về tài khoản giao dịch của công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nước ngoài.
Thông tư số 08 sửa đổi, bổ sung Thông tư số 96/2020/TT-BTC về công bố thông tin trên thị trường chứng khoán; Thông tư số 120/2020/TT-BTC về giao dịch cổ phiếu niêm yết, đăng ký giao dịch, chứng chỉ quỹ, trái phiếu doanh nghiệp và chứng quyền có bảo đảm; Thông tư số 121/2020/TT-BTC về hoạt động của công ty chứng khoán.
Thông tư gồm 16 điều, trong đó có 15 điều quy định nội dung sửa đổi, bổ sung và một điều khoản thi hành, tập trung vào việc hoàn thiện khung pháp lý đối với hoạt động giao dịch của khối nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Bổ sung phương thức đặt lệnh qua tổ chức đại diện nước ngoài
Một nội dung đáng chú ý là việc bổ sung phương thức giao dịch cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh thông qua tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện, thay vì phải trực tiếp mở tài khoản giao dịch tại công ty chứng khoán trong nước như trước đây.
Theo quy định, nhà đầu tư nước ngoài vẫn phải đăng ký mã số giao dịch chứng khoán và mở tài khoản lưu ký tại thành viên lưu ký. Việc thanh toán tiền và chứng khoán được thực hiện thông qua hệ thống thanh toán và lưu ký, sau đó được phân bổ vào tài khoản lưu ký của nhà đầu tư.
Trên cơ sở đó, Thông tư bổ sung định nghĩa về tổ chức kinh doanh chứng khoán nước ngoài đại diện, đồng thời quy định rõ trách nhiệm của tổ chức này và của công ty chứng khoán trong nước trong việc tiếp nhận, xử lý lệnh giao dịch.
Các yêu cầu tối thiểu về hợp đồng giữa các bên, cơ chế kiểm soát lệnh, quản lý dữ liệu, nhận biết khách hàng và phòng ngừa rủi ro cũng được bổ sung nhằm đảm bảo an toàn và minh bạch trong quá trình giao dịch xuyên biên giới.
Điều chỉnh cơ chế giao dịch không yêu cầu có tiền trước
Thông tư số 08 tiếp tục sửa đổi, bổ sung quy định về giao dịch không yêu cầu có tiền trước (NPF) đối với nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức.
Theo quy định mới, trường hợp vi phạm nghĩa vụ thanh toán trong giao dịch NPF không còn phải công bố thông tin ra thị trường. Thay vào đó, công ty chứng khoán có trách nhiệm báo cáo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam ngay trong ngày phát sinh vi phạm.
Thông tư đồng thời quy định rõ thời gian hạn chế giao dịch NPF đối với các trường hợp vi phạm nghĩa vụ thanh toán. Nhà đầu tư vi phạm lần đầu không được thực hiện giao dịch NPF trong 7 ngày giao dịch liên tục. Trường hợp trong vòng 30 ngày giao dịch liên tục có 3 ngày vi phạm, thời gian không được giao dịch NPF được áp dụng trong 180 ngày liên tục.
Trong thời gian bị hạn chế, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam có trách nhiệm thông báo cho các công ty chứng khoán thành viên để yêu cầu nhà đầu tư phải có đủ tiền trên tài khoản khi đặt lệnh mua.
Bên cạnh đó, Thông tư quy định không giới hạn mã chứng khoán được phép giao dịch theo phương thức NPF, tạo điều kiện mở rộng phạm vi áp dụng đối với nhà đầu tư tổ chức nước ngoài.
Cho phép công ty quản lý quỹ nước ngoài mở hai tài khoản giao dịch
Một nội dung khác được bổ sung là quy định cho phép công ty quản lý quỹ đầu tư chứng khoán nước ngoài được mở hai tài khoản giao dịch chứng khoán, phù hợp với cơ chế cấp hai mã số giao dịch.
Theo đó, việc mở hai tài khoản nhằm tách biệt hoạt động giao dịch của chính công ty và hoạt động quản lý giao dịch cho khách hàng, qua đó đáp ứng yêu cầu quản lý, giám sát và minh bạch trong hoạt động đầu tư gián tiếp nước ngoài trên thị trường chứng khoán Việt Nam.
Tùng Phong
