Từ ngày 01/07/2026: Mọi dự án đầu tư và công trình xây dựng phải được cấp mã định danh điện tử
Chính phủ ban hành Nghị định 212/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026 quy định về điều kiện năng lực hoạt động xây dựng, hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng, trong đó có nội dung đáng chú ý về cấp mã định danh điện tử đối với mọi dự án đầu tư và công trình xây dựng.
Mỗi dự án và công trình xây dựng sẽ có một mã định danh điện tử
Theo Điều 8 Nghị định 212/2026/NĐ-CP quy định về mã định danh trong Hệ thống thông tin về hoạt động xây dựng như sau:
Mỗi quy hoạch đô thị và nông thôn, dự án đầu tư xây dựng, công trình xây dựng, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động xây dựng phải gắn với một mã định danh duy nhất, được khởi tạo trên Hệ thống thông tin về hoạt động xây dựng để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong quản lý, khai thác và sử dụng dữ liệu. Mã định danh là thông tin bắt buộc, được khởi tạo khi tạo lập hoặc cập nhật dữ liệu, thông tin trên Hệ thống thông tin về hoạt động xây dựng và được sử dụng thống nhất trong suốt vòng đời của đối tượng quản lý.
Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, cơ quan chuyên môn về xây dựng và các tổ chức, cá nhân có liên quan khi xây dựng, ban hành quy trình giải quyết thủ tục phải có bước khởi tạo mã định danh, nhập, cập nhật dữ liệu quy hoạch đô thị và nông thôn, dự án đầu tư xây dựng, công trình xây dựng, định mức xây dựng, giá xây dựng, chỉ số giá xây dựng, năng lực hành nghề hoạt động xây dựng và các lĩnh vực có yêu cầu thu thập, tạo lập dữ liệu bảo đảm phù hợp quy định của Nghị định này và pháp luật có liên quan.
Cơ chế khởi tạo mã định danh dự án đầu tư xây dựng và công trình xây dựng
Điều 14 Nghị định 212/2026/NĐ-CP quy định cụ thể về mã định danh dự án đầu tư xây dựng và công trình xây dựng.
Theo khoản 1 Điều 14 thì mỗi dự án đầu tư xây dựng và mỗi công trình xây dựng phải được gắn với một mã định danh riêng. Mã định danh công trình xây dựng được khởi tạo khi Bộ phận một cửa hoặc bộ phận tiếp nhận thủ tục và tổ chức, cá nhân đề nghị thực hiện thủ tục nhập dữ liệu chung, dữ liệu chi tiết về dự án đầu tư xây dựng, công trình xây dựng trên Hệ thống thông tin về hoạt động xây dựng theo mẫu đề nghị thực hiện thủ tục và mẫu kết quả thực hiện thủ tục tại các quy định pháp luật có liên quan.
Như vậy, việc khởi tạo mã định danh không phải chờ đến khi dự án được phê duyệt hoặc công trình được cấp phép xây dựng mà được thực hiện ngay từ giai đoạn đầu tiên khi phát sinh thủ tục hành chính liên quan đến hoạt động xây dựng. Cơ chế này giúp bảo đảm mọi dữ liệu của dự án và công trình được hình thành, cập nhật liên tục và xuyên suốt ngay từ khi bắt đầu tham gia vào hệ thống quản lý Nhà nước.
Dữ liệu của dự án và công trình xây dựng được quản lý xuyên suốt bằng mã định danh điện tử
Không chỉ dừng lại ở việc cấp một mã số quản lý đơn thuần, Nghị định 212/2026/ còn thiết lập cơ chế quản lý dữ liệu xuyên suốt đối với toàn bộ vòng đời của dự án đầu tư xây dựng và công trình xây dựng. Theo khoản 2 và khoản 3 Điều 13 Nghị định, dữ liệu của dự án đầu tư xây dựng bao gồm dữ liệu chung như tên dự án, địa điểm xây dựng và dữ liệu chi tiết là kết quả giải quyết thủ tục và dữ liệu trong hồ sơ, tài liệu pháp lý kèm theo.
Đối với công trình xây dựng, dữ liệu được quản lý bao gồm tên công trình, địa điểm xây dựng. Dữ liệu chi tiết gồm kết quả thực hiện thủ tục và dữ liệu trong hồ sơ, tài liệu pháp lý kèm theo. Các dữ liệu này được thu thập, cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng và được liên kết thông qua mã định danh điện tử duy nhất của từng dự án, từng công trình.
Theo khoản 5 Điều 13 Nghị định 212/2026/NĐ-CP, cơ quan giải quyết thủ tục có trách nhiệm kiểm tra, chuẩn hóa các dữ liệu được tổ chức, cá nhân nhập làm cơ sở cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng cùng với kết quả giải quyết thủ tục. Điều này cho thấy, mã định danh điện tử không chỉ có ý nghĩa nhận diện mà còn là công cụ bảo đảm tính chính xác, đồng bộ và thống nhất của dữ liệu được quản lý trên phạm vi toàn quốc.
Tác động quy định đối với chủ đầu tư và doanh nghiệp xây dựng
Đối với chủ đầu tư, quy định mới đặt ra yêu cầu phải chủ động thực hiện việc nhập, cập nhật và quản lý dữ liệu của dự án, công trình trên Hệ thống thông tin về hoạt động xây dựng theo quy định. Các thông tin được cung cấp phải bảo đảm đầy đủ, chính xác và thống nhất với hồ sơ pháp lý của dự án. Về lâu dài, việc hình thành cơ sở dữ liệu tập trung sẽ giúp doanh nghiệp giảm đáng kể thời gian thực hiện thủ tục, hạn chế việc lưu trữ khối lượng lớn hồ sơ giấy và nâng cao khả năng quản lý thông tin dự án.
Đối với cơ quan quản lý Nhà nước, việc quản lý dữ liệu tập trung theo mã định danh điện tử giúp nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát. Các dấu hiệu bất thường liên quan đến tiến độ thực hiện dự án, tình trạng cấp phép, vi phạm trật tự xây dựng hoặc công tác nghiệm thu có thể được phát hiện nhanh chóng thông qua hệ thống dữ liệu thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào phương thức kiểm tra thủ công như trước đây.
Với việc mỗi dự án và công trình được gắn mã định danh duy nhất, dữ liệu đã được cập nhật vào hệ thống có thể được khai thác, sử dụng lại trong các bước thủ tục tiếp theo. Điều này góp phần giảm thời gian chuẩn bị hồ sơ, giảm chi phí hành chính cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục của cơ quan Nhà nước. Việc số hóa dữ liệu và quản lý tập trung cũng tạo nền tảng để triển khai toàn diện các thủ tục hành chính trong lĩnh vực xây dựng, phù hợp với chủ trương chuyển đổi số quốc gia và cải cách thủ tục hành chính trong giai đoạn hiện nay.
Có thể thấy, việc cấp mã định danh điện tử đối với mọi dự án đầu tư xây dựng và công trình xây dựng từ ngày 01/07/2026 là một trong những điểm mới có ý nghĩa quan trọng. Quy định mới không chỉ tạo nền tảng cho việc số hóa hồ sơ mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, khả năng giám sát và hiệu quả khai thác dữ liệu trong lĩnh vực xây dựng, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư xây dựng theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững.
ThS. LS. Huỳnh Thị Mỹ Hằng
