Từ tăng trưởng 8.02% đến tham vọng hai con số: Bộ Tài chính nói gì về sức chống chịu của kinh tế Việt Nam?
Sau mức tăng trưởng 8.02% năm 2025, Bộ Tài chính đánh giá nền kinh tế Việt Nam đã tích lũy đủ nền tảng ổn định vĩ mô, tạo dư địa để hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số từ năm 2026.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trao đổi tại cuộc họp báo - Ảnh: VGP
|
Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12 chiều 08/01, trả lời câu hỏi về khả năng chống chịu của nền kinh tế sau mức tăng trưởng 8.02% năm 2025 và triển vọng tăng trưởng hai con số từ năm 2026, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho rằng, nhìn từ góc độ kinh tế - tài chính, nền tảng vĩ mô của Việt Nam đang được củng cố vững chắc, đủ sức ứng phó với các cú sốc bên ngoài và tạo dư địa cho tăng trưởng cao trong những năm tới.
Theo Thứ trưởng, giai đoạn 2021-2025 diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới đặc biệt phức tạp, chịu tác động nặng nề của đại dịch COVID-19, xung đột địa chính trị và những biến động lớn về thương mại, chuỗi cung ứng toàn cầu. Với một nền kinh tế có độ mở cao, Việt Nam cũng chịu ảnh hưởng mạnh từ các chính sách thuế đối ứng của Hoa Kỳ và xu hướng dịch chuyển chuỗi giá trị toàn cầu.
Tuy nhiên, nền kinh tế đã thể hiện khả năng chống chịu đáng kể, duy trì tăng trưởng ở mức cao và ổn định vĩ mô. Việt Nam tiếp tục giữ xếp hạng tín nhiệm quốc gia BB+ và Ba2 với triển vọng ổn định theo đánh giá của Fitch, S&P và Moody’s. Nhiều tổ chức quốc tế ghi nhận triển vọng tích cực, trong đó IMF xếp Việt Nam vào nhóm 10 nền kinh tế tăng trưởng cao nhất thế giới, Standard Chartered dự báo thuộc nhóm 5 quốc gia tăng trưởng nhanh nhất châu Á, còn World Bank đánh giá Việt Nam nằm trong 21 nền kinh tế có thành tích nổi bật năm 2025.
Tăng trưởng cao đi cùng ổn định tài khóa - tiền tệ
Theo Bộ Tài chính, tăng trưởng GDP bình quân giai đoạn 2021-2025 đạt khoảng 6.3%, cao hơn giai đoạn trước. Nếu loại trừ năm 2021 chịu tác động nặng của dịch bệnh, mức tăng trưởng bình quân giai đoạn 2022-2025 đạt 7.13%, vượt mục tiêu kế hoạch 5 năm. Riêng năm 2025, tăng trưởng đạt 8.02%, thuộc nhóm cao nhất khu vực và thế giới.
Ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục được giữ vững. CPI bình quân cả giai đoạn duy trì dưới 4%, cung cầu hàng hóa được đảm bảo, nợ công giảm từ 44.3% GDP năm 2020 xuống khoảng 35-36% GDP vào năm 2025. Thu ngân sách nhà nước 5 năm đạt gần 9.88 triệu tỷ đồng, vượt xa mục tiêu đề ra, trong bối cảnh vẫn thực hiện miễn, giảm, gia hạn thuế, phí với quy mô khoảng 1.1 triệu tỷ đồng để hỗ trợ nền kinh tế.
Thương mại, đầu tư và thị trường nội địa đồng loạt mở rộng
Hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục lập kỷ lục mới, đưa quy mô thương mại của Việt Nam từ 545 tỷ USD năm 2020 lên trên 930 tỷ USD năm 2025, nằm trong nhóm 20 quốc gia có quy mô thương mại lớn nhất thế giới. Mạng lưới thị trường được mở rộng với quan hệ thương mại với hơn 230 nền kinh tế, trong đó nhiều thị trường xuất nhập khẩu đạt kim ngạch trên 1 tỷ USD.
Ở trong nước, tổng mức bán lẻ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng năm 2025 tăng hơn 9% so với năm trước. Du lịch phục hồi mạnh mẽ, đón khoảng 21.1 triệu lượt khách quốc tế, mức cao nhất từ trước tới nay.
Cùng với đó, các thị trường tài chính phát triển theo hướng ổn định và hội nhập. Thị trường chứng khoán được FTSE nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp, Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam được thành lập và dự kiến đi vào hoạt động từ cuối năm 2025.
Nội lực doanh nghiệp và thị trường lao động cải thiện rõ nét
Năng lực nội tại của nền kinh tế được nâng lên thông qua cải thiện môi trường kinh doanh và thúc đẩy khu vực kinh tế tư nhân. Năm 2025 ghi nhận gần 297,500 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, mức cao kỷ lục. Tổng số doanh nghiệp đang hoạt động vượt mốc 1 triệu, tăng mạnh so với giai đoạn trước.
Đầu tư toàn xã hội 5 năm tăng 44% so với nhiệm kỳ trước, tương đương khoảng 33.2% GDP. Thu hút FDI đạt 184.2 tỷ USD, đưa Việt Nam vào nhóm 15 quốc gia đang phát triển thu hút vốn đầu tư nước ngoài lớn nhất.
Thị trường lao động ổn định, cơ cấu lao động tiếp tục chuyển dịch theo hướng tích cực. Tỷ lệ lao động nông nghiệp giảm xuống còn 24.7%, trong khi tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ tăng lên 29.2%, góp phần cải thiện thu nhập và chất lượng nguồn nhân lực.
Định hướng lớn cho mục tiêu tăng trưởng hai con số
Về giải pháp cho giai đoạn 2026 và các năm tiếp theo, Bộ Tài chính cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục củng cố các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời thúc đẩy mạnh các động lực mới. Trọng tâm là hoàn thiện thể chế theo hướng kiến tạo, tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả phân bổ và sử dụng nguồn lực, lấy đầu tư công làm vai trò dẫn dắt, đồng thời nâng cao chất lượng thu hút FDI và phát triển thị trường vốn trung, dài hạn.
Mô hình tăng trưởng sẽ chuyển mạnh sang dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, gắn với phát triển công nghiệp chế biến, chế tạo, mở rộng tiêu dùng trong nước và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Khu vực kinh tế tư nhân được xác định là một động lực quan trọng, được tạo điều kiện tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực then chốt và chuỗi giá trị trong nước, toàn cầu.
Song song đó là đầu tư đồng bộ hạ tầng chiến lược, đặc biệt là giao thông, logistics, hạ tầng số và năng lượng, nhằm tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững.
Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, với nền tảng vĩ mô đã được củng cố và định hướng điều hành rõ ràng, mục tiêu phấn đấu đạt tăng trưởng hai con số từ năm 2026 là có cơ sở, tạo tiền đề vững chắc cho cả giai đoạn phát triển tiếp theo.
Tùng Phong
