Vay hơn 5.8 ngàn lượng vàng SJC từ năm 2009, một doanh nghiệp gánh nợ hơn 2,700 tỷ

Vay hơn 5.8 ngàn lượng vàng SJC từ năm 2009, một doanh nghiệp gánh nợ hơn 2,700 tỷ

Giá vàng SJC trong năm 2025 tăng thêm hơn 70 triệu đồng/lượng khiến khoản vay 5,833 lượng vàng của CTCP Kinh doanh Thủy Hải sản Sài Gòn (UPCoM: APT) bị “đội” thêm hơn 400 tỷ đồng.

Theo BCTC kiểm toán năm 2025, khoản vay của APT xuất phát từ hợp đồng tín dụng ký ngày 08/01/2009 với Ngân hàng Phương Nam (nay là Ngân hàng Sài Gòn Thương Tín - Sacombank). Khi đó, Công ty vay 5,833 lượng vàng SJC, tương đương khoảng 103 tỷ đồng theo giá 17.6 triệu đồng mỗi lượng, nhằm bổ sung vốn lưu động cho hoạt động sản xuất kinh doanh và xuất khẩu.

Khoản vay chỉ có thời hạn 12 tháng, kết thúc vào đầu năm 2010 nhưng đến nay sau 15 năm vẫn chưa được tất toán. Đến cuối năm 2025, số vàng này được quy đổi theo giá thị trường lên 891 tỷ đồng, tương ứng khoảng 153 triệu đồng/lượng. Khoản này chiếm phần lớn trong tổng dư nợ gốc 994 tỷ đồng mà APT đang ghi nhận với Sacombank, bên cạnh khoản vay tiền mặt 103 tỷ đồng từ cùng thời điểm.

Giá vàng SJC tăng mạnh trong năm khiến khoản nợ của APT tăng thêm hơn 400 tỷ. Nguồn: BCTC kiểm toán 2025 của APT

Nếu chỉ nhìn vào nợ gốc, quy mô chưa phải quá lớn. Áp lực thực sự nằm ở phần lãi vay tích lũy suốt hơn 15 năm. Theo báo cáo của Ban Điều hành, lãi vay tạm tính đã lên 1.75 ngàn tỷ đồng. Khi cộng cả gốc và lãi, tổng nghĩa vụ với ngân hàng lên gần 2.75 ngàn tỷ đồng.

HĐQT APT thừa nhận việc phải thanh toán các khoản nợ ngân hàng, nghĩa vụ với Nhà nước và các bên liên quan “là rất khó thực hiện, nằm ngoài khả năng Công ty”, đồng thời cảnh báo nếu không có giải pháp phù hợp, hoạt động có thể bị ngừng trệ và ảnh hưởng đến việc làm của gần 300 lao động.

Nợ lãi ghi nhận đến cuối năm 2025 gần gấp đôi nợ gốc. Nguồn: BCTC kiểm toán 2025 của APT

Việc đánh giá lại dư nợ vay theo giá vàng SJC trong năm ngoái cũng khiến chi phí tài chính tăng mạnh. Riêng phần chênh lệch đánh giá lại và lãi vay đã đẩy tổng chi phí tài chính lên 1.1 ngàn tỷ đồng. Kết quả là Công ty lỗ sau thuế 1.15 ngàn tỷ đồng trong năm 2025, kéo lỗ lũy kế từ âm 1.5 ngàn tỷ đồng xuống âm 2.7 ngàn tỷ đồng.

Áp lực tài chính thể hiện rõ trên bảng cân đối kế toán. Đến cuối năm 2025, APT có vốn chủ sở hữu âm 2.6 ngàn tỷ đồng, trong khi tổng nợ phải trả lên 2.8 ngàn tỷ đồng, gấp 32 lần vốn điều lệ 88 tỷ đồng. Kiểm toán viên lưu ý những chỉ số này cho thấy tồn tại yếu tố không chắc chắn trọng yếu liên quan đến khả năng hoạt động liên tục. Ngoài ra, hơn 110 tỷ đồng phải thu khó đòi và gần 2,800 tỷ đồng công nợ chưa được đối chiếu đầy đủ khiến BCTC tiếp tục bị đưa ra ý kiến ngoại trừ.

Cùng với áp lực tài chính là các tranh chấp pháp lý kéo dài. Theo hồ sơ công bố, Ngân hàng đã khởi kiện Công ty từ năm 2022, yêu cầu thanh toán khoản nợ và lãi phát sinh. Đến năm 2025, Tổng Công ty Thương mại Sài Gòn (SATRA), cổ đông nắm 30% vốn, cũng khởi kiện để đòi khoản lãi gần 25 tỷ đồng từ các hợp đồng cũ. Các vụ việc hiện vẫn đang được tòa án thụ lý.

Giá vàng SJC tăng vọt trong năm 2025

APT trước đây là doanh nghiệp Nhà nước, được cổ phần hóa năm 2006 và chuyển sang mô hình công ty cổ phần từ năm 2007 với vốn điều lệ 88 tỷ đồng. Đến nay, cơ cấu cổ đông gồm SATRA nắm 30%, 41.09% thuộc về Tập đoàn Somo Việt Nam. Hoạt động chính của Công ty là nuôi trồng, chế biến và phân phối thủy hải sản.

Danh mục sản phẩm chính của APT gồm thủy hải sản tươi sống, hàng khô và các mặt hàng chế biến như chả cá, tôm viên, nước mắm; được xuất khẩu sang các thị trường như Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, Australia, đồng thời cung ứng trong nước qua hệ thống bán lẻ như Co.opmart, Go!, Satra Foods và các bếp ăn công nghiệp. 

Dù gánh nợ lớn, hoạt động kinh doanh vẫn được duy trì. Theo báo cáo của Ban Điều hành, doanh thu thuần năm ngoái đạt 265 tỷ đồng. Nếu chỉ tính riêng hoạt động sản xuất kinh doanh, lợi nhuận đạt 13 tỷ đồng, vượt kế hoạch. Mảng xuất khẩu đạt 6.7 triệu USD, trong khi thị trường nội địa tiếp tục mở rộng với hơn 100 mặt hàng được đưa vào hệ thống phân phối.

Tuy nhiên, phần lợi nhuận này không đủ bù cho chi phí tài chính. Toàn bộ phần tạo ra từ hoạt động kinh doanh gần như bị “nuốt” bởi lãi vay và chênh lệch đánh giá lại khoản vay vàng, khiến kết quả cuối cùng vẫn là lỗ lớn.

Ban Điều hành cho biết, phần lớn khoản lỗ hiện nay xuất phát từ giai đoạn trước năm 2010, liên quan đến nợ ngân hàng và các tồn đọng tài chính cũ. Sau giai đoạn này, hoạt động kinh doanh dần ổn định, nhưng gánh nặng tài chính vẫn kéo dài. Một điểm nghẽn khác là quá trình quyết toán chuyển thể từ doanh nghiệp Nhà nước sang công ty cổ phần đã kéo dài 17 năm nhưng vẫn chưa hoàn tất, khiến nhiều nghĩa vụ tài chính chưa thể xử lý dứt điểm.

Trong nhiều năm, Công ty từng đề xuất các phương án như chuyển nợ thành vốn góp hoặc tăng vốn điều lệ, nhưng theo lãnh đạo, các phương án này chưa thể thực hiện do vướng cơ chế pháp lý. Hướng đi hiện tại là tìm nhà đầu tư mua lại khoản nợ từ ngân hàng để tái cấu trúc tài chính, nhưng vẫn đang trong quá trình đàm phán.

Tình trạng tài chính hiện tại cũng khiến APT không còn đáp ứng điều kiện là công ty đại chúng theo quy định mới. Theo báo cáo của Tổng Giám đốc, Công ty có thời gian đến đầu năm 2027 để khắc phục. Nếu không cải thiện được vốn chủ sở hữu, Doanh nghiệp sẽ phải làm thủ tục hủy tư cách đại chúng.

Kế hoạch năm 2026 được xây dựng theo hướng thận trọng, với mục tiêu doanh thu 329 tỷ đồng, kim ngạch xuất khẩu 7 triệu USD và lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh 8.8 tỷ đồng. APT cho biết sẽ tiếp tục mở rộng thị trường, tối ưu chi phí và tìm nguồn nguyên liệu ổn định, đồng thời tìm giải pháp xử lý khoản nợ lớn với ngân hàng.

Tử Kính

FILI - 14:04:59 08/04/2026