Vi phạm Pháp lệnh ngoại hối: Đừng đổ cho chế tài
Mặc cho cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý, những hoạt động vi phạm Pháp lệnh ngoại hối vẫn diễn ra, lúc công khai, khi âm thầm.
Những ngày qua, tỉ giá USD/VND giảm mạnh ở cả các quầy thu đổi tự do và ngân hàng nhưng nhiều mặt hàng nhập khẩu vẫn giữ giá. Nhiều doanh nghiệp giải thích rằng giá không thể giảm do các mặt hàng nhập khẩu đã tăng giá mạnh so với vài tháng trước đây.
Lý lẽ này còn có thể chấp nhận được đối với các doanh nghiệp kinh doanh hàng nhập khẩu nhưng việc một số ngành như du lịch, dịch vụ không hoặc chậm giảm giá đã gây bức xúc cho người tiêu dùng.
Trước đây, khi tỉ giá USD/VND ở thị trường tự do cao hơn tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước, nhiều doanh nghiệp niêm yết giá dịch vụ bằng USD và thường điều chỉnh rất nhanh khi tỷ giá tăng, nhưng hiện nay khi tỷ giá liên tục giảm thì lại điều chỉnh rất chậm. Ngoài ra, doanh nghiệp thường áp dụng tỷ giá ở mức có lợi khá nhiều cho họ, thường cao hơn tỷ giá của ngân hàng 10- 20%.
Thực tế trên cho thấy có hai vấn đề đáng quan tâm, thứ nhất, đó là kiểu làm ăn chụp giật, thiếu tôn trọng khách hàng vẫn còn phổ biến trong tư duy của nhiều người kinh doanh. Với lối suy nghĩ này, liệu rằng doanh nghiệp Việt Nam có thể làm ăn lớn, phát triển ổn định, lâu dài được không?
Thứ hai, vai trò quản lý của cơ quan Nhà nước trong việc thực thi pháp luật nghiêm minh và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng vẫn còn mờ nhạt. Mặc dù Pháp lệnh ngoại hối đã có quy định trên lãnh thổ Việt Nam chỉ cho phép giao dịch mua bán, trao đổi hàng hóa, niêm yết giá cả, hạch toán bằng đồng tiền duy nhất là VND nhưng cho đến nay vẫn còn rất nhiều những trường hợp vi phạm.
Nói về thực tế này, có người cho rằng chế tài xử phạt hiện nay vẫn chưa đủ sức răn đe nên dù có kiểm tra, xử lý gắt gao thì cũng khó mà dẹp được những hành vi vi phạm. Tuy nhiên, lời bào chữa này khó mà thuyết phục được ai khi mà số vụ việc được xử lý rất nhỏ nhoi so với những vi phạm đang lan tràn phổ biến.
Lê Mạnh
Nhà báo và công luận
