Vi phạm thống kê có thể bị buộc gỡ dữ liệu đã chia sẻ
Từ ngày 02/11, người vi phạm quy định về thống kê có thể phải hủy báo cáo, cải chính số liệu sai hoặc xóa dữ liệu vi phạm khỏi nơi lưu trữ, chia sẻ.
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 362/2026/NĐ-CP, sửa đổi các quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê. Văn bản có hiệu lực từ ngày 02/11/2026, với những thay đổi liên quan đến xử lý dữ liệu, khắc phục hậu quả và thẩm quyền xử phạt của chính quyền địa phương, cơ quan chuyên ngành.
Một trong những nội dung mới là biện pháp xử lý đối với việc khai thác, sử dụng cơ sở dữ liệu thống kê chưa công bố. Tùy hành vi vi phạm, cá nhân, tổ chức có thể bị buộc chấm dứt sử dụng cơ sở dữ liệu này, đồng thời xóa, hủy hoặc gỡ bỏ dữ liệu vi phạm khỏi các hình thức lưu trữ, khai thác và chia sẻ.
Nghị định cũng bổ sung biện pháp buộc thu hồi thông tin thống kê. Với số liệu sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn đã phổ biến, đăng tải hay đưa vào ấn phẩm, người vi phạm có thể phải cải chính, đính chính thông tin theo quy định.
Việc khắc phục hậu quả còn áp dụng đối với các tài liệu thống kê không đúng quy định. Chẳng hạn, cơ quan có thẩm quyền có thể buộc hủy báo cáo thống kê, phiếu điều tra và kết quả điều tra; yêu cầu khôi phục tài liệu còn khả năng khôi phục hoặc buộc ghi lại thông tin trung thực, đầy đủ, chính xác.
Trường hợp chưa nộp tài liệu theo quy định, người vi phạm có thể bị buộc nộp phiếu điều tra, báo cáo thống kê, báo cáo tài chính hoặc báo cáo kết quả cuộc điều tra thống kê.
Các biện pháp này được áp dụng nhằm khắc phục hậu quả của hành vi vi phạm, bên cạnh hai hình thức xử phạt chính là cảnh cáo và phạt tiền.
Nghị định 362 còn bổ sung quy định về xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thống kê trên môi trường điện tử. Theo đó, khi thực hiện việc xử lý bằng phương thức này, cơ quan có thẩm quyền áp dụng pháp luật về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử.
Về thẩm quyền, Chủ tịch UBND xã, phường, đặc khu được phạt tiền đến 15 triệu đồng đối với vi phạm trong lĩnh vực thống kê thuộc phạm vi xử lý. Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền phạt đến 30 triệu đồng. Cả hai cấp đều có thể áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả theo nghị định.
Đối với cơ quan chuyên ngành, Thanh tra viên thuộc các cơ quan được quy định có thẩm quyền phạt đến 3 triệu đồng. Trưởng Thống kê cấp tỉnh và một số Trưởng đoàn kiểm tra, thanh tra có quyền phạt đến 15 triệu đồng.
Mức thẩm quyền 24 triệu đồng áp dụng cho Giám đốc sở được giao tham mưu quản lý nhà nước về thống kê tại địa phương, Chánh Thanh tra tỉnh và Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước khu vực.
Cục trưởng Cục Thống kê cùng một số chức danh thanh tra, kiểm tra cấp bộ có thẩm quyền phạt 30 triệu đồng.
Nghị định mới có hiệu lực từ ngày 02/11/2026. Với hành vi vi phạm đã xảy ra và kết thúc trước ngày này nhưng còn đang được xem xét, giải quyết khi nghị định mới có hiệu lực, cơ quan chức năng tiếp tục áp dụng Nghị định 95/2016/NĐ-CP, đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 100/2021/NĐ-CP.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)
