Vì sao tập đoàn Nhật Bản “tháo chạy” khỏi USM Healthcare chỉ sau 3 tháng thâu tóm?

Tập đoàn Nhật Bản Nissha bất ngờ quyết định bán toàn bộ 60% cổ phần tại CTCP Nhà máy Trang thiết bị Y tế USM Healthcare, chỉ hơn 3 tháng sau khi hoàn tất thương vụ thâu tóm.

Phía Nissha cho biết quyết định xuất phát từ vấn đề kế toán liên quan đến các giao dịch xoay vòng trước thời điểm thâu tóm, trong khi USM Healthcare cho rằng sự khác biệt về quản trị, điều hành và định hướng phát triển cũng là một yếu tố.

Trong công bố ngày 04/09/2026, HĐQT Nissha đã thông qua việc chuyển nhượng toàn bộ 16.96 triệu cổ phiếu USM Healthcare, tương đương 60% vốn, cho bà Võ Xuân Bội Lâm, nhà sáng lập, Thành viên HĐQT kiêm Tổng giám đốc USM Healthcare. Hai bên cũng ký thỏa thuận chuyển nhượng trong cùng ngày. Giá chuyển nhượng không được công bố do nghĩa vụ bảo mật giữa các bên.

Động thái này diễn ra chỉ hơn 3 tháng sau khi Nissha bỏ ra 5.8 tỷ Yên (khoảng 980 tỷ đồng) để mua 60% cổ phần USM Healthcare vào ngày 20/05/2026. Tại thời điểm đó, Nissha cho biết thương vụ nhằm củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động hiện hữu của USM Healthcare, đồng thời mở rộng mảng CDMO thiết bị y tế tại Đông Nam Á.

Tuy nhiên, trong quá trình hậu sáp nhập và chuẩn bị báo cáo tài chính hợp nhất đầu tiên có USM Healthcare, Nissha phát hiện các xử lý kế toán không phù hợp liên quan đến những giao dịch xoay vòng (circular transactions) đã diễn ra tại USM Healthcare trước thời điểm Nissha mua lại.

Tập đoàn Nhật Bản hiện đang điều tra vụ việc với sự tham gia của các chuyên gia bên ngoài để xác định đầy đủ các vấn đề liên quan.

Nissha nhấn mạnh những giao dịch này được thực hiện bởi lãnh đạo và nhân sự USM Healthcare trước khi thương vụ diễn ra, đồng thời khẳng định tập đoàn không liên quan đến vụ việc.

Sau khi đánh giá lại khả năng hiện thực hóa những lợi ích kỳ vọng từ thương vụ cũng như tác động đến giá trị doanh nghiệp trong tương lai, Nissha cho rằng sẽ khó bảo toàn và gia tăng giá trị cho tập đoàn nếu tiếp tục sở hữu USM Healthcare. Do đó, Nissha quyết định chuyển nhượng toàn bộ 60% cổ phần tại đây.

USM Healthcare nói gì về động thái rút vốn của Nissha?

Ở phía ngược lại, USM Healthcare cho biết sau thời gian hợp tác tương đối ngắn, các bên chưa đạt được sự đồng thuận trong một số vấn đề quan trọng về quản trị, điều hành và định hướng phát triển doanh nghiệp, trích từ thông cáo báo chí của doanh nghiệp trong ngày 08/09.

Do đó, các cổ đông sáng lập USM Healthcare đã đề xuất mua lại phần cổ phần Nissha đang nắm giữ, nhằm khôi phục quyền chủ động trong quản trị, điều hành và định hướng phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

Theo USM Healthcare, đề xuất này đã được các bên trao đổi và thống nhất, với quá trình chuyển nhượng đang được triển khai theo thỏa thuận.

Theo kế hoạch, Nissha sẽ chuyển nhượng 50% cổ phần vào giữa tháng 9/2026 và 10% còn lại trong khoảng từ giữa tháng 9/2027 đến giữa tháng 9/2028. Sau khi hoàn tất, Nissha sẽ không còn sở hữu cổ phần tại USM Healthcare.

Nissha cho biết thương vụ có thể khiến tập đoàn ghi nhận khoản lãi hoặc lỗ từ việc chuyển nhượng cổ phần trong năm tài chính 2026, tùy thuộc vào giá chuyển nhượng.

Trong khi đó, USM Healthcare cho rằng việc các cổ đông sáng lập mua lại cổ phần Nissha không đồng nghĩa doanh nghiệp khép lại với nguồn vốn và đối tác quốc tế. Công ty vẫn muốn tìm kiếm các nhà đầu tư, đối tác công nghệ và doanh nghiệp y tế trong và ngoài nước, nhưng ưu tiên sự phù hợp về định hướng phát triển và khả năng tạo ra giá trị cộng hưởng trong dài hạn.

USM Healthcare đang kinh doanh thế nào?

USM Healthcare do bà Võ Xuân Bội Lâm thành lập năm 2012, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh thiết bị y tế, với các sản phẩm như stent mạch vành phủ thuốc (một thiết bị hình ống được đặt trong động mạch vành để cung cấp máu cho tim), bóng nong mạch vành, dụng cụ chấn thương chỉnh hình và vật tư y tế tiêu hao.

Nguồn: usm.com.vn

Kết quả kinh doanh được công bố trước khi cuộc điều tra kế toán được tiến hành cho thấy sự "tăng trưởng vượt trội", doanh thu năm 2025 của USM đạt 416.6 tỷ đồng, tăng mạnh so với 321.9 tỷ đồng năm 2024. Lợi nhuận ròng đạt 28 tỷ đồng, so với 1.5 tỷ đồng một năm trước.

Tổng tài sản của USM tại cuối năm 2025 đạt 1,138 tỷ đồng, vốn chủ sở hữu 831.62 tỷ đồng. Nissha nhấn mạnh rằng các số liệu này được lấy từ dữ liệu trước cuộc điều tra và chưa phản ánh ảnh hưởng của những vấn đề kế toán đang được xem xét.