Việt Nam cần đa dạng hóa kênh dẫn vốn để hướng tới mô hình tăng trưởng bền vững
Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển then chốt với mục tiêu tăng trưởng GDP đầy tham vọng là 10%. Tuy nhiên, để hiện thực hóa khát vọng này mà vẫn đảm bảo được sự ổn định vĩ mô, nền kinh tế cần một cuộc chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình dựa chủ yếu vào tín dụng ngân hàng sang một hệ sinh thái tài chính đa dạng và hiệu quả hơn.
Trong phiên tọa đàm tại sự kiện Fitch on Vietnam 2026 tổ chức sáng 06/08/2026, các chuyên gia đã cùng thảo luận và chỉ ra câu chuyện kênh dẫn vốn mà Việt Nam cần giải quyết.
Tọa đàm Cân bằng giữa các mục tiêu kinh tế vĩ mô và ổn định tài chính của việt nam: Góc nhìn từ khu vực tại sự kiện Fitch on Vietnam 2026
|
Khoảng trống tài chính 300 tỷ USD và giới hạn của hệ thống ngân hàng
Trong ông Prasenjit Chakravarti - Giám đốc Chiến lược và Chuyển đổi của Techcombank đưa ra một con số đáng kinh ngạc: Để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng 10% trong giai đoạn 2026-2030, Việt Nam cần khoảng 1.1 ngàn tỷ USD vốn tài trợ ròng.
Ông nhấn mạnh rằng: "Rõ ràng là chỉ riêng ngành ngân hàng không thể gánh vác được con số này". Hiện tại, hệ thống ngân hàng đang chịu áp lực lớn khi tỷ lệ cho vay trên huy động (LDR) đã vượt mức 100%, trong khi mục tiêu của Ngân hàng Nhà nước chỉ là khoảng 85%. Theo ông Chakravarti, Việt Nam đang đối mặt với một "khoảng trống" từ 250 đến 300 tỷ USD mà chỉ có thể được lấp đầy bởi các nhà đầu tư tổ chức nước ngoài thông qua các dòng vốn nợ dài hạn và thị trường vốn.
Một vấn đề nghiêm trọng khác là hiệu quả sử dụng vốn. Ông Willie Tanoto - Giám đốc cấp cao tại Fitch Ratings, chỉ ra rằng Việt Nam dường như đang phải sử dụng 2 USD tín dụng để tạo ra 1 USD GDP. Với tỷ lệ tín dụng trên GDP hiện ở mức 145-155%, ông Tanoto cảnh báo đây không còn là một hệ thống ngân hàng "nhỏ và trẻ" nữa mà đã trở nên rất lớn so với quy mô nền kinh tế.
Đồng quan điểm, ông George Xu - Giám đốc nhóm Xếp hạng Tín nhiệm Quốc gia khu vực Châu Á - Thái Bình Dương Fitch Ratings lưu ý rằng đòn bẩy trong nền kinh tế Việt Nam đã tăng gấp đôi so với GDP trong giai đoạn từ 2009 đến 2022. Ông nhận định việc giảm bớt sự phụ thuộc vào mô hình tăng trưởng dựa thuần túy trên nợ vay ngân hàng sẽ là một "diễn biến tín nhiệm tích cực", giúp Việt Nam tiến gần hơn đến mức xếp hạng Đầu tư.
Những giải pháp đa dạng hóa kênh đầu tư
Để khơi thông nguồn vốn bền vững, các chuyên gia đề xuất một số lộ trình cụ thể.
Ông Shehryar Ali Shah - Giám đốc quốc gia của IFC khẳng định việc cải cách thị trường vốn là một trong những rào cản chính cần tháo gỡ để thu hút dòng vốn quốc tế. Ông cũng bày tỏ lo ngại về việc quá tập trung vào hạ tầng có thể làm "lấn át" nguồn vốn dành cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ông kiến nghị cần có các quy định rõ ràng hơn về cơ chế chia sẻ rủi ro và bảo lãnh để các tổ chức quốc tế có thể tham gia mạnh mẽ hơn vào việc cung cấp tài chính dài hạn.
Đồng thời, cho rằng việc nội địa hóa chuỗi cung ứng là rất quan trọng để Việt Nam đối phó với các áp lực thương mại và thuế quan toàn cầu, đồng thời đây cũng là nơi dòng vốn quốc tế sẽ chảy vào mạnh mẽ trong tương lai.
Bên cạnh đó, Chuyên gia Techcombank Prasenjit Chakravarti đề xuất sử dụng các cơ chế như Quỹ tín thác bất động sản (REITs) để "mở khóa" nguồn vốn đang bị kẹt trong lĩnh vực bất động sản, từ đó tái chế dòng vốn này vào các ngành sản xuất có giá trị cao hơn.
Song song đó, chuyển dịch sang các ngành giá trị cao như AI, kỹ thuật số và sản xuất công nghệ cao là bước đi cần thiết để cải thiện hiệu suất sử dụng vốn.
Chí Kiên
