Việt Nam đứng thứ 43 về đổi mới sáng tạo toàn cầu
Trong bảng GII 2026 vừa được WIPO công bố, Việt Nam tăng 1 bậc so với năm trước. Riêng đầu ra đổi mới sáng tạo tăng 2 bậc lên hạng 35; tại ASEAN, Việt Nam đứng thứ ba sau Singapore và Malaysia.
Tối 29/09 theo giờ Việt Nam, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) 2026. Việt Nam đứng thứ 43 trong 139 nền kinh tế, nhích một bậc so với năm ngoái và đạt mục tiêu Chính phủ đặt ra cho năm nay.
Nếu kéo mốc so sánh về năm 2016, Việt Nam đã đi từ hạng 59 lên 43, tức cao hơn 16 bậc sau một thập kỷ. Riêng nhóm chỉ số đầu ra đổi mới sáng tạo tăng nhanh hơn trong năm nay, từ hạng 37 lên 35. Theo báo cáo, đây là một trong những yếu tố kéo thứ hạng chung đi lên.
Trong ASEAN, Việt Nam giữ vị trí thứ ba sau Singapore và Malaysia, đứng trên Thái Lan. Nếu chia theo thu nhập, Việt Nam xếp thứ hai trong nhóm các nền kinh tế thu nhập trung bình thấp, sau Ấn Độ - nước đứng thứ 38 toàn cầu.
WIPO xếp Việt Nam vào nhóm 7 nền kinh tế thu nhập trung bình có thứ hạng cải thiện nhanh nhất kể từ năm 2013, cùng Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Philippines, Morocco và Indonesia. Việt Nam cũng cùng Trung Quốc và Ấn Độ nằm trong nhóm có kết quả đổi mới sáng tạo cao hơn mức phát triển của nền kinh tế. Việt Nam đã duy trì trạng thái này 16 năm liên tiếp.
Việt Nam đứng thứ 43 trong bảng GII 2026 của WIPO, tăng một bậc so với năm trước
|
Các vị trí cao nhất của Việt Nam nằm ở những chỉ số gắn khá sát với sản xuất và thị trường. Việt Nam đứng đầu thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao và tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa sáng tạo.
Ba chỉ số khác lọt top 10 gồm tỷ trọng nhập khẩu công nghệ cao, hạng 3; số ứng dụng điện thoại thông minh được phát triển và sử dụng, hạng 5; tốc độ tăng năng suất lao động, hạng 6.
Doanh nghiệp cũng xuất hiện trong nhóm chỉ số có thứ hạng cao. Phần chi nghiên cứu và phát triển do doanh nghiệp trang trải đứng thứ 13 thế giới. Tín dụng nội địa cho khu vực tư nhân trên GDP xếp thứ 14, mức thuế bình quân gia quyền đứng thứ 15. Tổng tư bản hình thành và mức độ đa dạng của sản xuất trong nước cùng ở hạng 19.
Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng việc nhóm đầu ra tăng hai bậc là kết quả đáng ghi nhận sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW. Nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã tăng mạnh, hệ thống chính sách tiếp tục được hoàn thiện, với sự tham gia của Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.
Trong 10 năm, vị trí của Việt Nam trên bảng GII đi từ hạng 59 lên 43
|
Ở hạng 43, Việt Nam còn cách ba bậc để chạm ngưỡng top 40 - mục tiêu đặt ra trong Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030. Xa hơn, Nghị quyết 57-NQ/TW đặt mục tiêu Việt Nam vào nhóm 30 nước dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo vào năm 2045.
Khoảng cách về thứ hạng nhìn không lớn, nhưng phần lớn các nền kinh tế đang đứng trên Việt Nam thuộc nhóm phát triển, thu nhập cao và có vị trí sâu trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, một phần việc cần làm nằm ở nguồn nhân lực, nhất là người phục vụ các ngành công nghệ chiến lược. Việt Nam cũng cần tăng số công bố khoa học quốc tế và bằng sáng chế.
Doanh nghiệp được kỳ vọng bỏ thêm tiền và nhân lực cho nghiên cứu, phát triển, đưa công nghệ và chuyển đổi số sâu hơn vào nhà máy, sản phẩm và hoạt động kinh doanh. Đây cũng là khu vực được Bộ Khoa học và Công nghệ xác định cần tham gia mạnh hơn nếu muốn nâng chất lượng đổi mới sáng tạo.
Việt Nam còn đặt mục tiêu hút thêm các tập đoàn nước ngoài mở trung tâm nghiên cứu và phát triển, rót vốn vào công nghệ cao và công nghệ chiến lược. Viện, trường cần nối gần hơn với doanh nghiệp; vốn cho khởi nghiệp sáng tạo, các cụm đổi mới sáng tạo và khả năng tiếp nhận, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp cũng cần được mở rộng.
Trọng tâm không còn nằm riêng ở con số thứ hạng. Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, nguồn lực rót vào khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo cần đi ra thành công nghệ, sản phẩm, năng suất và năng lực cạnh tranh thực tế của nền kinh tế.
Tử Kính (Theo Thông tin Chính phủ)
