Việt Nam hoàn thành vượt mục tiêu 3,000km cao tốc
Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12 chiều 08/01, trả lời câu hỏi về nguyên nhân và bài học kinh nghiệm trong phát triển hạ tầng giao thông, đặc biệt là mục tiêu 3,000km đường bộ cao tốc, ông Nguyễn Trí Đức - Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Xây dựng - cho biết, kết quả đạt được là sự hội tụ của quyết tâm chính trị, cơ chế đặc thù và cách tổ chức thực hiện linh hoạt, quyết liệt.
Ông Nguyễn Trí Đức - Chánh Văn phòng, Người phát ngôn Bộ Xây dựng trả lời tại họp báo - Ảnh: VGP
|
Theo ông Nguyễn Trí Đức, Đại hội XIII của Đảng đã xác định phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại là một trong ba đột phá chiến lược, trong đó hạ tầng giao thông giữ vai trò then chốt. Giai đoạn 2021-2025, Quốc hội và Chính phủ đã dành nguồn lực rất lớn để đầu tư đồng bộ cả năm lĩnh vực giao thông, với trọng tâm là các dự án quốc gia, quy mô lớn, có tính lan tỏa và kết nối vùng, đặc biệt là tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Cao Bằng đến Cà Mau.
Chính phủ đồng thời ban hành các nghị quyết, chương trình hành động, đặt mục tiêu đến hết năm 2025 cả nước có khoảng 3,000km đường bộ cao tốc. Trong khi đến năm 2020, mạng lưới cao tốc mới đạt 1,163km, đồng nghĩa trong 5 năm phải hoàn thành thêm tối thiểu 1,837km - một khối lượng công việc rất lớn.
Tháo "điểm nghẽn" bằng cơ chế đặc thù
Quá trình triển khai, đặc biệt với cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đối mặt nhiều khó khăn do tác động của đại dịch COVID-19, vướng mắc thể chế, giải phóng mặt bằng kéo dài, thiếu hụt và biến động giá vật liệu xây dựng.
Để khắc phục, Quốc hội và Chính phủ đã cho phép áp dụng hàng loạt cơ chế đặc thù, từ triển khai song song các khâu, chỉ định thầu trong những trường hợp cần thiết, giao địa phương làm cơ quan chủ quản các dự án thành phần, đến việc giao mỏ vật liệu trực tiếp cho nhà thầu và nâng công suất khai thác.
Đáng chú ý, Ban Chỉ đạo Nhà nước các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm ngành giao thông vận tải do Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng ban được thành lập, họp thường xuyên và đột xuất để xử lý kịp thời các "điểm nghẽn". Riêng trong năm 2025, Thủ tướng thành lập 7 đoàn công tác trực tiếp kiểm tra, đôn đốc các dự án, đồng thời phát động phong trào thi đua "500 ngày đêm" trên các công trường trọng điểm.
Sau 5 năm triển khai, nhiệm kỳ 2021-2025 đã hoàn thành thông xe 2,182km đường bộ cao tốc. Tính đến hết năm 2025, cả nước đưa vào khai thác khoảng 3,345km tuyến chính cao tốc, cùng 458 km nút giao và đường kết nối, vượt mục tiêu 3,000km Chính phủ đề ra.
Đặc biệt, toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau đã được thông xe theo đúng tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, tạo trục kết nối xuyên suốt Bắc - Nam, nâng cao năng lực vận tải và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Những bài học rút ra cho giai đoạn tới
Từ thực tiễn triển khai, Bộ Xây dựng cho rằng bài học lớn nhất là phải ưu tiên nguồn lực cho các dự án hạ tầng trọng điểm, tránh đầu tư dàn trải; đồng thời hoàn thiện thể chế, kịp thời tháo gỡ vướng mắc và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của địa phương.
Bên cạnh đó, việc phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của người dân và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, chủ đầu tư, nhà thầu có ý nghĩa quyết định. Đối với các dự án quy mô lớn, cần có Ban Chỉ đạo các cấp để bảo đảm chỉ đạo xuyên suốt, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.
Tinh thần thi đua lao động, tổ chức thi công "3 ca, 4 kíp", ứng dụng khoa học công nghệ, cải tiến kỹ thuật cũng góp phần rút ngắn tiến độ, tiết kiệm chi phí và nâng cao hiệu quả đầu tư.
Theo ông Nguyễn Trí Đức, khi thể chế được khơi thông, chính sách linh hoạt, nguồn lực huy động đúng hướng và sự đồng lòng của toàn xã hội được phát huy, các dự án giao thông sẽ tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng, góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn tới.
Tùng Phong
