Xâm nhập thị trường EU qua cánh cửa FTA
Các doanh nghiệp mong muốn một khu vực mậu dịch tự do sẽ được thiết lập giữa Việt Nam và EU, nhưng phải đảm bảo thuận lợi về quy tắc xuất xứ để đẩy mạnh xuất khẩu các mặt hàng có thế mạnh.
Ông Lê Văn Đạo, Tổng thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho biết, doanh nghiệp nước ta chưa thực sự tận dụng được cơ hội từ các hiệp định khu vực thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam là thành viên. “Lý do là, dù có ưu đãi thuế quan với mặt hàng dệt may, nhưng yêu cầu khắt khe trong quy định chứng nhận xuất xứ (C/O) đang khiến các doanh nghiệp nước ta không tận dụng được ưu đãi thuế quan”, ông Đạo nêu vấn đề tại “Hội thảo Đàm phán FTA giữa Việt Nam và EU: cơ hội và thách thức” vừa được tổ chức tại Hà Nội.
Trên thực tế, với mặt hàng dệt may, các quốc gia dành ưu đãi cho doanh nghiệp Việt Nam với điều kiện vải phải được sản xuất ở các nước trong ASEAN hoặc của nước nhập khẩu đó (trường hợp của Nhật Bản chẳng hạn). Tuy nhiên, thực tế của ngành dệt may cho thấy, khu vực ASEAN cung cấp vải rất hạn chế và giá thành rất cao, nên không đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp.
Chính vì vậy, theo ông Đạo, ngành dệt may đồng ý với việc Việt Nam tham gia đàm phán hiệp FTA với EU, song trong quá trình đàm phán (nếu sắp tới có đàm phán về vấn đề này), các chuyên gia cần đề nghị đối tác nới lỏng quy định về xuất xứ hàng hóa ưu đãi, trong đó có hàng dệt may.
Với mặt hàng gỗ, các doanh nghiệp cũng mong muốn một FTA giữa Việt Nam và EU được thiết lập. Ông Nguyễn Tôn Quyền, Phó chủ tịch Hiệp hội Chế biến gỗ và lâm sản phân tích rằng, từ 5 năm nay, doanh nghiệp ngành gỗ được hưởng Hệ thống Ưu đãi thuế quan phổ cập (GSP) của EU, nên thuế xuất khẩu vào thị trường này là 0%. “Tuy nhiên, nếu FTA được xây dựng, mức thuế trên sẽ được duy trì ổn định, thay vì phụ thuộc vào ý muốn chủ quan, tức là có thể thay đổi như trong điều kiện hiện nay. Vấn đề đặt ra là, các cơ quan chức năng cần nghiên cứu thời điểm đàm phán và thiết lập FTA này cũng như chú ý tới tác động của nó đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa”, ông Quyền đề xuất.
Theo phân tích của các chuyên gia thương mại đến từ châu Âu, một thỏa thuận FTA giữa Việt Nam và EU sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam mở rộng được nhiều thị trường xuất khẩu nhờ mức thuế ưu đãi được áp dụng với nhiều mặt hàng. Ông Claudio Dordi, chuyên gia của Dự án Mutrap III EU - Việt Nam lấy ví dụ rằng, với mặt hàng dệt may, các nước Bangladesh, Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan đang phải chịu mức thuế suất thuế nhập khẩu vào EU trên 11%, do đó, nếu FTA giữa Việt Nam và EU được thiết lập, doanh nghiệp dệt may Việt Nam sẽ có được lợi thế hơn hẳn trong cạnh tranh.
“Mặt hàng giày dép và các sản phẩm có thế mạnh khác của Việt Nam cũng sẽ có được lợi thế tương tự, nếu Việt Nam và EU đạt được thỏa thuận thương mại tự do”, ông Dordi nói.
Ở chiều ngược lại, các doanh nghiệp Việt Nam sẽ có cơ hội tiếp cận các công nghệ sản xuất hiện đại dễ dàng hơn, với giá rẻ hơn do thuế nhập khẩu của Việt Nam sẽ giảm đi.
Về áp lực gia tăng nhập khẩu từ EU, ông Dordi cho rằng, mức độ gia tăng nhập khẩu sẽ không đáng lo ngại, bởi EU hiện chiếm tỷ trọng không lớn trong tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam, trong khi Việt Nam đã giảm thuế nhập khẩu máy móc xuống mức khá thấp, nên nhập khẩu máy móc từ EU sẽ khó có thể tăng mạnh.
Tuy nhiên, Luật sư Trần Hữu Huỳnh, Trưởng ban Pháp chế (Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) nhận định rằng, các doanh nghiệp sẽ có được những thuận lợi trước một khu vực thương mại tự do, nhưng cũng sẽ gặp không ít thách thức. “Vấn đề hiện nay là, doanh nghiệp cần có những phân tích kỹ lưỡng và đưa ra những đề xuất, yêu cầu cụ thể. Chúng tôi sẽ là cầu nối để chuyển thông tin tới cơ quan chức năng nghiên cứu để có dữ liệu chính xác, sống động trước khi quyết định có đàm phán FTA với EU hay không và đàm phán ở thời điểm nào”, ông Huỳnh nói.
Duy Đông
đầu tư
