Xuất khẩu sầu riêng hướng tới 4 tỷ USD nhờ phân cấp quản lý và mở rộng thị trường
Sầu riêng đang khẳng định vị thế là nông sản xuất khẩu chủ lực với kỳ vọng kim ngạch đạt 4 tỷ USD trong năm 2026. Để tháo gỡ các điểm nghẽn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang đẩy mạnh phân cấp mã số vùng trồng, áp dụng truy xuất nguồn gốc trực tuyến và thâm nhập các thị trường tỷ dân mới.
Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8 do Văn phòng Chính phủ tổ chức chiều 03/09/2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp đã thông tin chi tiết về bức tranh xuất khẩu nông sản. Số liệu cho thấy lĩnh vực này đang có sự đột biến, với kim ngạch 7 tháng đầu năm ước đạt 49 tỷ USD. Đánh giá về kết quả này, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp khẳng định: "Đây là nỗ lực rất lớn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ngành nông nghiệp, trong việc cố gắng thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ".
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp thông tin về việc tháo gỡ khó khăn cho xuất khẩu sầu riêng - Ảnh: chinhphu.vn/QP
|
Trong bức tranh chung, sầu riêng nổi lên là sản phẩm mang lại giá trị cao với diện tích canh tác 200 ngàn ha, cho sản lượng 2.08 triệu tấn và đóng góp 40% sản lượng xuất khẩu của ngành trồng trọt.
Dữ liệu tài chính cho thấy kim ngạch mặt hàng này có sự tăng đột biến. Nếu năm 2021, xuất khẩu sầu riêng mới ghi nhận 177 triệu USD thì đến năm 2025 đã lên tới 3.9 tỷ USD. Lũy kế 8 tháng đầu năm nay, mặt hàng này mang về 2 tỷ USD. Đáng chú ý, Trung Quốc tiếp tục là thị trường trọng điểm khi đóng góp 1.9 tỷ USD, chiếm tỷ trọng 95%.
Để thúc đẩy dòng chảy xuất khẩu, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã thực hiện hàng loạt giải pháp trọng tâm tháo gỡ rào cản cho doanh nghiệp. Khâu phân cấp, ủy quyền được đẩy mạnh khi cấp phường, xã trực tiếp cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, bao gồm cả các diện tích trồng xen canh. Đồng thời, Bộ đã trình Chính phủ Nghị quyết 36 nhằm gỡ vướng chung về thủ tục cấp mã số cho mọi loại cây trồng. Sau các cuộc làm việc trực tiếp, đến giữa tháng 08/2026, Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã cấp thêm 567 mã, đưa tổng quy mô lên hơn 1,800 mã vùng trồng. Hiện tại, chuỗi cung ứng đang sở hữu 1,599 mã vùng trồng và 281 cơ sở đóng gói đạt chuẩn.
Khâu minh bạch thông tin sản phẩm cũng được số hóa toàn diện. Kể từ ngày 01/07/2026, hệ thống truy xuất nguồn gốc trực tuyến trên Cổng thông tin điện tử của Bộ chính thức hoạt động. Đối tác có thể tra cứu chi tiết từ quy trình tưới tiêu, bón phân đến thu hoạch và đóng gói. Sự chuyển đổi này giúp củng cố niềm tin và được các tham tán thương mại của Mỹ, Trung Quốc đánh giá cao. Nhờ các giải pháp đồng bộ, ngành nông nghiệp đang hoàn tất thủ tục để đưa xuất khẩu sầu riêng cuối năm nay đạt ít nhất 3.9 tỷ USD và hướng đến mốc 4 tỷ USD trong năm 2026.
Dù đạt kết quả khả quan, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp chỉ ra ngành sầu riêng vẫn bộc lộ một số hạn chế khi việc mở rộng diện tích còn mang tính tự phát, thiếu gắn kết nguồn nước, đất đai và chưa hình thành chuỗi logistics hoàn chỉnh. Cùng với đó, tiêu chuẩn chất lượng, an toàn thực phẩm từ nước nhập khẩu ngày càng khắt khe, đặt cạnh sức ép cạnh tranh trực tiếp từ các quốc gia như Thái Lan và Malaysia.
Nhằm giải quyết các thách thức trên, thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ ưu tiên quy hoạch vùng nguyên liệu bền vững, khuyến khích doanh nghiệp rót vốn vào hạ tầng kho lạnh, sơ chế để giảm hao hụt lưu thông. Việc đa dạng hóa thị trường đã ghi nhận bước tiến mới khi Ấn Độ chính thức đồng ý nhập khẩu sầu riêng Việt Nam từ tháng 07/2026. Song song đó, khâu kiểm soát rủi ro được củng cố với 52 phòng kiểm nghiệm đã được phía Trung Quốc chấp thuận, sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất về dư lượng hóa chất trước khi hàng hóa xuất ngoại.
Thanh Trúc (Theo Thông tin Chính phủ)
