3 khả năng có thể xảy ra đối với khu vực Eurozone
Bộ phận phân tích và tư vấn kinh tế (EIU), thuộc tạp chí Nhà kinh tế, số ra mới đây cho rằng, vẫn chưa có dấu hiệu cho thấy sự kết thúc của cuộc khủng hoảng nợ ở khu vực đồng sử dụng tiền chung châu Âu (Eurozone).
Nền móng quản lý của Eurozone đang có những thay đổi lớn và việc đối phó với hậu quả của cuộc khủng hoảng kinh tế-tài chính 2008-2009 sẽ vẫn chi phối đời sống chính trị của châu Âu trong những năm tới, EIU đưa ra ba khả năng có thể xảy ra đối với khu vực này.
Phải cơ cấu lại nợ (khả năng xảy ra là 40%)
Theo EIU, thâm hụt ngân sách và tài khoản vãng lai ở các nước thành viên Eurozone sẽ thu hẹp trong giai đoạn 2011-2013, dù với tốc độ chậm hơn mong đợi của các nhà hoạch định chính sách.
Tuy nhiên, do kinh tế đình trệ, thu nhập giảm trong những năm quá độ nên tỷ lệ nợ của hộ gia đình và quốc gia nhiều khả năng sẽ xấu đi ở tất cả các nước trong khu vực.
Tây Ban Nha cố gắng giữ được niềm tin của các nhà đầu tư để có thể tiếp cận thị trường tài chính.
Pháp có thể thực hiện thành công các chương trình cải cách tài chính để bảo vệ được xếp hạng AAA, qua đó bảo đảm độ tin cậy của Quỹ Bình ổn Tài chính châu Âu (EFSF). Tuy nhiên, trong trường hợp của Hy Lạp, yêu cầu thặng dư để trả các khoản nợ khó có thể đạt được.
Ireland cũng trong tình cảnh tương tự nếu nước này còn tiếp tục bảo lãnh cho các khoản nợ của các ngân hàng của nước này. Bồ Đào Nha cũng khó có khả năng giải quyết nhanh các khoản nợ của mình.
Để có thể đạt thặng dư lớn để trả lãi suất, các nước Eurozone có thể bị "què quặt" về mặt kinh tế do việc đánh thuế quá mức hoặc phúc lợi và dịch vụ công bị cắt giảm tới mức không thể duy trì được ổn định xã hội. Vấn đề này có thể xảy ra trước khi Cơ chế Bình ổn châu Âu (ESM) đi vào hoạt động vào năm 2013.
Do đến thời điểm đó, cả Hy Lạp, Ireland và Bồ Đào Nha vẫn chưa thể tiếp cận thị trường tài chính, với các điều khoản ổn định nên có thể sẽ tiếp tục yêu cầu nguồn tài chính khẩn cấp từ ESM khi các chương trình cứu trợ hiện nay hết hạn. Điều này có thể buộc các nước chủ nợ phải đối mặt với vấn đề khả năng trả nợ của các nước. Khi đó, việc tái cơ cấu nợ có thể được thực hiện một cách có trật tự trong khuôn khổ được thiết lập trước.
Việc tái cơ cấu nợ có thể được thực hiện bằng nhiều cách khác nhau, với mức độ xóa nợ cho các nước khác nhau, mức độ cung cấp tài chính chính thức khác nhau và mức độ đe doạ đối với cả khu vực đồng euro là khác nhau.
Trái phiếu châu Âu (25% khả năng)
Khả năng này cũng được xây dựng trên giả thuyết rằng Tây Ban Nha không phải tìm kiếm sự trợ giúp từ bên ngoài, Pháp duy trì được xếp hạng AAA và các nước khó khăn đạt được kếp quả hợp lý trong việc thực hiện các kế hoạch "thắt lưng buộc bụng."
Các nhà hoạch định chính sách khu vực đồng euro vẫn không đạt được thỏa thuận tái cơ cấu nợ. Giải pháp thay thế cho việc tái cơ cấu nợ là tiếp tục kéo dài thêm việc cung cấp tài chính từ ESM. Các chủ nợ tư nhân hiện có thể được trả đầy đủ. Hành động như thế có thể giúp vấn đề nợ ổn định hơn do ESM có thể cung cấp các khoản nợ dài hạn với lãi suất thấp bất cứ khi nào cần thiết với hy vọng đến một lúc nào đó các nước khó khăn hiện nay sẽ củng cố được vị trí của mình và huy động tài chính trên thị trường.
Tuy nhiên, chi phí để làm điều đó có thể cao. ESM có thể phải tăng lên mức trên 1.000 tỷ euro để có thể bảo lãnh tài chính cho nhiều nước trong một khoảng thời gian không hạn định. Điều này có thể dẫn đến việc cần một công cụ tài chính mới cho châu Âu, chẳng hạn như "trái phiếu siêu quốc gia châu Âu."
Vỡ nợ ồ ạt (35% khả năng)
Chính sách và khung tổ chức mới không tránh được nguy cơ vỡ nợ chủ quyền một cách ồ ạt. Điều này có thể xảy ra do việc một hoặc một số nền kinh tế yếu kém rời bỏ Eurozone và đe dọa đến sự tồn tại lâu dài của khu vực này.
Mặc dù các nhà hoạch định chính sách sẽ tìm cách tránh một kết cục hỗn loạn, nhưng cũng có thể họ không thực hiện được những bước đi cần thiết để ngăn chặn một thảm họa như thế.
Trên thực tế, chiến lược mà Eurozone đang thực hiện rủi ro cả về chính trị và kinh tế.
Để có thể đạt thặng dư ngân sách, chính phủ các nước phải cắt giảm mạnh dịch vụ công, chi tiêu, nhân viên trong khu vực công và hạn chế các quỹ phúc lợi xã hội, đặc biệt là quỹ hưu trí. Tuy nhiên, sự phản đối của công chúng, như ở Hy Lạp, có thể trở thành một mối lo thực sự.
Trong khi đó, sự phản đối ở các nước cho vay cũng sẽ tăng lên khi trách nhiệm của họ đối với các nước mắc nợ tăng lên, đặc biệt nếu các chương trình "thắt lưng buộc bụng" của các nước mắc nợ bị coi là không có tác dụng.
Bên cạnh đó, nếu tăng trưởng kinh tế yếu hơn so với dự kiến, nợ xấu sẽ tăng lên nhanh hơn và các ngân hàng phải chịu áp lực nhiều hơn. Các ngân hàng có thể đòi hỏi thêm nguồn tài chính từ chính phủ và điều này đẩy tỷ lệ nợ tăng lên./.
Đình Thư
Vietnam+
