6 mục tiêu ưu tiên về kinh tế
| Ông Nguyễn Tú Anh |
Liên quan đến lĩnh vực kinh tế, mục tiêu ưu tiên trước mắt và trong năm tới của Chính phủ mới vẫn nên là tiếp tục duy trì chính sách ổn định kinh tế vĩ mô, đặc biệt chú trọng các chỉ số: lạm phát, lãi suất, cán cân thương mại và bội chi ngân sách. Những đổi mới thể chế, chuyển dịch mô hình kinh tế đều cần phải nhắm đến mục tiêu quan trọng này.
Thứ hai, đổi mới cơ cấu và cơ chế quản lý chi tiêu công cũng là một ưu tiên khác. Xây dựng cơ chế huy động và phân bổ nguồn lực theo nguyên tắc thị trường: cạnh tranh bình đẳng, không phân biệt thành phần kinh tế; những dự án, địa phương có khả năng tạo ra nguồn thu lớn nhất hoặc hiệu ứng lan truyền lớn nhất cần được ưu tiên.
Chính phủ chủ yếu đóng vai trò thiết kế và điều chỉnh để khắc phục các khiếm khuyết thị trường hơn là vai trò điều hành kinh tế. Đầu tư công tập trung vào xây dựng các kết cấu hạ tầng, giáo dục và khoa học công nghệ; những lĩnh vực mà khu vực ngoài nhà nước có thể tham gia thì cần hạn chế đầu tư công.
Thứ ba, điều chỉnh những méo mó thị trường. Ưu tiên trước mắt trong việc hoàn thiện thể chế thị trường là phải khắc phục được “những méo mó của thị trường” để hạn chế đầu tư vào các hoạt động mang tính đầu cơ và tăng đầu tư vào những hoạt động sản xuất trong khu vực thực. Những biện pháp kiểm soát thị trường ngoại tệ, vàng và bất động sản trong thời gian qua chỉ mới có tác dụng làm tắc nghẽn dòng vốn vào các thị trường đầu cơ này chứ chưa thu hút được dòng vốn này vào các lĩnh vực sản xuất khi lãi suất vẫn còn rất cao. Ổn định kinh tế vĩ mô sẽ đóng vai trò then chốt trong việc giảm lợi tức trong hoạt động đầu cơ.
Thứ tư, xây dựng hệ thống pháp luật. Những việc ưu tiên là nên áp dụng triệt để Luật Cạnh tranh, chống độc quyền và Luật Phá sản. Tổ chức lại Cục Cạnh tranh thành một tổ chức đủ sức mạnh và quyền lực để có thế điều tra và trấn áp ngay những hành vi cấu kết thương mại, tạo sự độc quyền làm méo mó thị trường. Nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước theo hướng ngăn ngừa và khắc phục những thất bại của thị trường đặc biệt trên thị trường tài chính và khu vực có vốn đầu tư nước ngoài.
Thứ năm, có một chính sách công nghiệp đúng đắn. Xây dựng một chính sách phát triển công nghiệp tới năm 2020-2030 trong đó cần nghiên cứu phân tích để xác định cụ thể những lợi thế so sánh, lợi thế cạnh tranh của Việt Nam trong những ngành công nghiệp chủ đạo so với các nước đối thủ cạnh tranh chính; xu hướng và tiềm năng thị trường (trong và ngoài nước) của các ngành, lĩnh vực đó; tiềm năng phát triển, xây dựng các ngành công nghiệp có liên quan và có giá trị gia tăng cao...
Thứ sáu, thay đổi chiến lược thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI). Xây dựng chiến lược thu hút và quản lý FDI mới phù hợp và gắn chặt với chiến lược phát triển công nghiệp. Xây dựng tiêu chí cụ thể đánh giá, thẩm định và lựa chọn nhà đầu tư và dự án đầu tư nước ngoài theo hướng sử dụng tiết kiệm và hiệu quả đất đai, tài nguyên thiên nhiên, nhu cầu sử dụng năng lượng, cân đối ngoại tệ, trình độ công nghệ và yêu cầu chuyển giao công nghệ.
Xây dựng các chính sách ưu đãi đặc thù cho các công ty mẹ đầu tư trực tiếp tại Việt Nam. Các chính sách ưu đãi cần thực hiện theo điều kiện (chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực...). Đồng thời phải có các biện pháp chống chuyển giá tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.
Nguyễn Tú Anh (Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM)
TBKTSG
