Bộ Chính trị yêu cầu nghiên cứu sửa toàn diện Hiến pháp 2013
Bộ Chính trị vừa đặt ra một định hướng lớn cho nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI: nghiên cứu tổng kết và sửa đổi toàn diện Hiến pháp năm 2013, nhằm phù hợp hơn với thực tế và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Yêu cầu này được nêu trong Kết luận số 17 do Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú ký ban hành, sau khi Bộ Chính trị xem xét đề án định hướng lập pháp của Quốc hội. Văn bản này đồng thời xác định rõ mục tiêu xuyên suốt của công tác làm luật trong nhiệm kỳ tới.
Theo đó, hệ thống pháp luật cần tạo nền tảng để hoàn thành các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2031. Xa hơn, đến năm 2030, Việt Nam hướng tới một hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, minh bạch và có tính khả thi cao, đủ sức thúc đẩy người dân và doanh nghiệp tham gia phát triển kinh tế. Tầm nhìn đến năm 2045 là xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại, tiệm cận thông lệ quốc tế.
Một trong những điểm đáng chú ý là định hướng sửa đổi toàn diện Hiến pháp 2013. Đây được xem là bước đi mang tính nền tảng, vì Hiến pháp là khung pháp lý cao nhất, chi phối toàn bộ hệ thống luật phía dưới. Việc sửa đổi nhằm đáp ứng những thay đổi lớn về mô hình phát triển, quản trị và hội nhập.
Toàn cảnh phiên họp ở hội trường tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Thanhtra.com.vn
|
Song song đó, công tác lập pháp sẽ tập trung hoàn thiện thể chế để phát triển nhanh và bền vững, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp. Trọng tâm phát triển kinh tế cũng được xác định lại theo hướng đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại nền kinh tế, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, với khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng vai trò động lực chính.
Các lĩnh vực xã hội cũng được đặt trong định hướng lập pháp, bao gồm phát triển văn hóa, con người, giáo dục hiện đại, cùng với quản lý xã hội bền vững. Bên cạnh đó là yêu cầu sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, tăng cường quốc phòng - an ninh và đẩy mạnh hội nhập quốc tế.
Ở góc độ điều hành, Bộ Chính trị yêu cầu các cơ quan sớm tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý để khơi thông nguồn lực, phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức “2 con số” trong giai đoạn tới. Mô hình chính quyền 3 cấp cũng cần được vận hành hiệu quả hơn, gắn với nâng cao chất lượng quản trị hành chính.
Một thay đổi đáng chú ý là cách tiếp cận trong xây dựng pháp luật. Bộ Chính trị yêu cầu chuyển từ tư duy quản lý sang phục vụ và kiến tạo phát triển, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Quan điểm “không quản được thì cấm” được yêu cầu phải loại bỏ, thay bằng cách tiếp cận linh hoạt hơn, chấp nhận rủi ro có kiểm soát và cho phép thử nghiệm chính sách trong khuôn khổ pháp luật.
Đi cùng với đó là yêu cầu cắt giảm thủ tục hành chính, xóa bỏ cơ chế xin - cho, tạo môi trường pháp lý minh bạch và thuận lợi hơn cho đầu tư. Công tác quản lý cũng được định hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, kết hợp với cơ chế kiểm soát rủi ro.
Bộ Chính trị đồng thời nhấn mạnh việc kiểm soát quyền lực trong xây dựng pháp luật, nâng cao trách nhiệm giải trình và phòng chống tham nhũng, tiêu cực. Một yêu cầu được đặt ra khá rõ là không để xảy ra tình trạng lợi ích nhóm hoặc lợi ích cục bộ trong quá trình làm luật.
Cuối cùng, vai trò của các chủ thể tham gia xây dựng pháp luật, đặc biệt là người đứng đầu, được yêu cầu nâng cao hơn, đồng thời cần mở rộng sự tham gia của xã hội để tận dụng nguồn lực trí tuệ chung trong quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật.
Tử Kính
