Bộ Công Thương điều phối hàng trăm triệu m3 vật liệu xây dựng cho các dự án trọng điểm
Bộ Công Thương vừa ban hành phương án tạm thời điều phối nguồn vật liệu xây dựng thông thường giữa các tỉnh, thành phố giai đoạn 2026 - 2030.
Ngày 24/10/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương ban hành Quyết định số 2800 về Phương án tạm thời điều phối, hỗ trợ nguồn vật liệu xây dựng thông thường giữa các tỉnh, thành phố phục vụ các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia.
Phương án nhằm bảo đảm nguồn vật liệu đúng thời điểm, chất lượng và chi phí hợp lý cho các dự án trọng điểm giai đoạn 2026 - 2030, trước mắt tập trung vào các dự án đường bộ cao tốc tại Đồng bằng sông Cửu Long, Đồng bằng sông Hồng và các dự án tại Cà Mau.
Theo phương án, Bộ Công Thương chia các địa phương thành 3 nhóm theo khả năng cung cấp và nhu cầu vật liệu xây dựng.
Nhóm 1 là 18 tỉnh, thành phố có khả năng tự bảo đảm và cung cấp vật liệu cho địa phương khác, gồm Cao Bằng, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Lâm Đồng, Đồng Tháp.
Nhóm 2 là 10 tỉnh, thành phố thiếu một số loại vật liệu nhưng có thể tự cân đối thông qua nâng công suất, mở rộng hoặc cấp mới, gồm Lạng Sơn, Lào Cai, Hải Phòng, Huế, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Đồng Nai, TPHCM, Vĩnh Long, An Giang.
Đáng chú ý, nhóm 3 gồm 6 địa phương thiếu vật liệu và không thể tự cân đối, cần được điều phối từ nơi khác, gồm Hà Nội, Hưng Yên, Tây Ninh, Cà Mau, Cần Thơ và Ninh Bình.
Trong đó, Hà Nội có nhu cầu thiếu lớn nhất với 272.25 triệu m3 đá xây dựng, 320.19 triệu m3 cát và 243.88 triệu m3 đất san lấp.
Đối với đá xây dựng, Ninh Bình được phân công cung cấp 50 triệu m3, Phú Thọ 100 triệu m3, Thái Nguyên 50 triệu m3, Tuyên Quang 22 triệu m3, Thanh Hóa 30 triệu m3 và Nghệ An 20.25 triệu m3.
Với đất san lấp, Phú Thọ cung cấp 70 triệu m3, Bắc Ninh 60 triệu m3, Ninh Bình 60 triệu m3, Thái Nguyên 34 triệu m3 và Tuyên Quang 20 triệu m3.
Riêng nguồn cát, Hà Nội dự kiến sử dụng cát thu hồi từ dự án nạo vét lòng dẫn, cải thiện khả năng thoát lũ và bảo đảm giao thông thủy nội địa sông Hồng đoạn qua thành phố.
Hưng Yên được xác định thiếu 9.5 triệu m3 đá xây dựng, 20 triệu m3 cát san lấp và 13.3 triệu m3 đất san lấp. Trong đó, Ninh Bình sẽ cung cấp 9.5 triệu m3 đá. Với cát san lấp, Hưng Yên được yêu cầu rà soát, bổ sung quy hoạch và cấp mới các khu vực cát đã được đánh giá tiềm năng, với quy mô dự kiến khoảng 89.5 triệu m3.
Tại Tây Ninh, nhu cầu đề nghị hỗ trợ là 15.6 triệu m3 cát san lấp, chủ yếu phục vụ dự án đường vành đai 4 TPHCM đoạn qua địa phương này và dự án TPHCM - Trung Lương - Mỹ Thuận.
Trước mắt, Vĩnh Long và Đồng Tháp mỗi tỉnh cung cấp 2 triệu m3 cát, tổng cộng 4 triệu m3. Tây Ninh sẽ tiếp tục rà soát nguồn đất san lấp và cát sông tại chỗ để cân đối phần còn thiếu.
Đối với Cà Mau, tổng nhu cầu thiếu gồm 22.1 triệu m3 đá xây dựng và 20.7 triệu m3 cát san lấp, phục vụ 4 dự án trọng điểm quốc gia do Bộ Quốc phòng làm chủ đầu tư (đường bộ cao tốc Cà Mau - Cái Nước; đường bộ cao tốc Cái Nước - Đất Mũi; đường giao thông nối ra Cảng Hòn Khoai; Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai).
Trong đó, TPHCM cung cấp 10.5 triệu m3 đá, Đồng Nai 10.5 triệu m3 và An Giang 1.1 triệu m3. Nguồn cát 20.7 triệu m3 được phân bổ từ Cần Thơ 17.2 triệu m3, Đồng Tháp 2.3 triệu m3 và Vĩnh Long 1.2 triệu m3.
Các dự án sử dụng nguồn vật liệu này gồm cao tốc Cà Mau - Cái Nước, cao tốc Cái Nước - Đất Mũi, đường giao thông nối ra Cảng Hòn Khoai và Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai.
Ngoài ra, TPHCM được phân công cung cấp 2.5 triệu m3 đá xây dựng cho dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1.
Ninh Bình cũng báo cáo thiếu 348.31 triệu m3 cát xây dựng và cát san lấp. Tuy nhiên, địa phương chưa xác định cụ thể nhu cầu dành cho từng công trình, dự án trọng điểm. Bộ Công Thương yêu cầu Ninh Bình xác định nhu cầu theo từng dự án, từng năm và nguồn đề xuất hỗ trợ trước ngày 15/11/2026 để xem xét điều chỉnh phương án.
Không phụ thuộc địa giới hành chính
Theo phương án, việc điều phối vật liệu không phụ thuộc vào địa giới hành chính. Các nguồn được huy động trước hết gồm những mỏ vật liệu xây dựng thông thường đã được cấp phép, khu vực được phép thu hồi khoáng sản và các nguồn vật liệu hợp pháp khác.
Trường hợp các nguồn trên không đáp ứng đủ nhu cầu, có thể huy động những khu vực đã được điều tra, đánh giá tiềm năng hoặc thăm dò nhưng chưa được cấp phép.
Nguyên tắc ưu tiên là các công trình, dự án quan trọng quốc gia, trọng điểm quốc gia; tiếp đến là các công trình khẩn cấp, cấp bách, phòng chống thiên tai và các công trình thuộc diện được quy định tại Luật Địa chất và khoáng sản.
Bộ Công Thương cũng yêu cầu ưu tiên các nguồn vật liệu có cự ly và phương thức vận chuyển hợp lý, đồng thời khuyến khích sử dụng vật liệu thay thế đáp ứng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, trong đó có đất đá thải mỏ và cát biển.
Khối lượng được phân công là mức tối thiểu mà địa phương cung cấp có trách nhiệm bảo đảm trong giai đoạn 2026 - 2030, bao gồm cả phần đã được cấp phép hoặc đang cung cấp cho các dự án tại địa phương tiếp nhận.
Trường hợp không thể bảo đảm khối lượng được phân công, địa phương phải báo cáo Bộ Công Thương trong vòng 5 ngày làm việc kể từ khi xác định nguyên nhân, đồng thời đề xuất nguồn thay thế để điều chỉnh phương án hoặc báo cáo Thủ tướng Chính phủ.
Huy Khải (Theo Thông tin Chính phủ)
