Cà phê Việt thua vì... đứng ngoài

Cà phê Việt thua vì... đứng ngoài

“Hướng tới việc phát triển thị trường giao dịch kỳ hạn đối với xuất khẩu cà phê vào năm 2010 là mục tiêu của Vicofa. Đừng để thua lỗ kéo dài chỉ vì chúng ta cứ đứng ngoài sàn giao dịch quốc tế”...

“Hướng tới việc phát triển thị trường giao dịch kỳ hạn đối với xuất khẩu cà phê vào năm 2010 là mục tiêu của Vicofa. Đừng để thua lỗ kéo dài chỉ vì chúng ta cứ đứng ngoài sàn giao dịch quốc tế”.

 

Đây là khẳng định của ông Vân Thành Huy - Chủ tịch Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam (Vicofa) với các doanh nghiệp tại hội thảo “Mua bán cà phê qua sở giao dịch tại Buôn Mê Thuột”.

 

Cà phê là mặt hàng xuất khẩu mạnh của Việt Nam với mức 800.000 tấn/năm đạt giá trị xuất khẩu gần 650 triệu USD/năm, trong đó tỉnh Đắc Lắc chiếm gần 80% sản lượng.

Tuy nhiên, giá cà phê thế giới luôn biến động bất thường, do không có sự nhạy bén về thị trường nên nhiều doanh nghiệp và nông dân nước ta đã rơi vào tình trạng phá sản. Dù sản lượng nhiều nhưng cà phê Việt Nam luôn bị các doanh nghiệp nước ngoài ép giá với mức chênh lệch từ 50 - 100USD/tấn so với thị trường London.

 

Cà phê Việt Nam thua thiệt do đứng ngoài chợ

 

Giải thích tình trạng này, ông Huy thẳng thắn chỉ rõ: “Một phần là do chất lượng và nhất là do doanh nghiệp chưa thể hạn chế rủi ro vì đứng ngoài “chợ” giao dịch quốc tế. Hơn 10 năm qua doanh nghiệp vẫn định giá cà phê bằng việc dựa vào thông tin bán lại của hãng tin Reuters, trừ đi chi phí, quy ra tiền Việt theo tỷ giá hối đoái rồi đưa ra mức giá mua bán tại địa phương trong khi từ cả trăm năm nay doanh nghiệp cà phê thế giới chỉ giao dịch qua thị trường kỳ hạn lớn như LIFFE (London), NYMEX (New York)”.

 

Được biết, hiện nay chỉ mới có Ngân hàng Techcombank được Ngân hàng nhà nước chỉ định là ngân hàng đại diện cho các doanh nghiệp Việt Nam trước sàn giao dịch quốc tế. Theo ghi nhận tại buổi mua bán cà phê trực tiếp với LIFFE do ngân hàng Techcombank thực hiện thì hầu hết các doanh nghiệp cà phê của Đắc Lắc vẫn còn e ngại về cách thức giao dịch trên thị trường này.

 

Ông Ngô Đình Quý, Giám đốc Công ty Xuất nhập khẩu cà phê Tây Nguyên cũng nhìn nhận: “Doanh nghiệp cần phải được trang bị nghiệp vụ kĩ càng để có những phán đoán kịp thời”. Bà Hồng Nga, Giám đốc Xí nghiệp Phương Mai ngần ngại: “Việc mua bán hàng thật còn khó lường huống chi đây chỉ là giao dịch ảo”.

 

Một doanh nghiệp muốn tham gia sàn giao dịch quốc tế sẽ phải kí một mức quỹ tương ứng với 10% trên tổng giá trị giao dịch của doanh nghiệp và một mức qũy duy trì với ngân hàng để đảm bảo giá trị tài khoản trên sàn giao dịch thế giới.

 

Lúc này, mỗi doanh nghiệp sẽ có quyền chọn bán và chọn mua, theo kinh nghiệm của nhiều công ty đã giao dịch thành công thì điều quan trọng nhất là mỗi doanh nghiệp phải biết “chốt” giá ngay thời điểm đặt lệnh để quyết định mua hay bán kịp thời.

 

Chẳng hạn vào thời điểm hiện tại, doanh nghiệp ký hợp đồng bán 1.000 tấn cà phê với giá 1.000 USD/tấn, giao hàng thực vào tháng 3/2006 nhưng doanh nghiệp này tiên liệu giá sẽ tăng nên quyết định rao mua trên thị trường kỳ hạn 200 lots (5 tấn/lots) với giá 1.000 USD/tấn.

 

Thông qua ngân hàng Techcombank, sàn giao dịch sẽ khớp lệnh cho bên mua và bên bán để thương thảo hợp đồng kỳ hạn. Đến thời điểm giao hàng giá tăng lên 1.050 USD/tấn. Như vậy trên thị trường thực tế thì doanh nghiệp đã lỗ 50 USD/tấn, nhưng trên thị trường kỳ hạn thì lời 50 USD/tấn.

 

“Nhờ vào sự phán đoán thị trường và dùng hợp đồng kỳ hạn như một công cụ đã phần nào hạn chế rủi ro cho doanh nghiệp trên thực tế”, bà Minh Hậu, chuyên viên giao dịch tiền tệ và ngoại hối ngân hàng Techcombank nhìn nhận.

 

Giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh với thị trường nước ngoài

Theo thống kê của Vicofa, hiện đã có 33 doanh nghiệp giao dịch thành công với 70.000 lots (350.000 tấn cà phê).

 

Từ năm 2004, Vicofa đã mời nhiều chuyên gia nước ngoài đến để hướng dẫn kiến thức về thị trường kỳ hạn cho các doanh nghiệp Việt Nam và cả quan chức ngành thương mại; đồng thời kết hợp với Techcombank tổ chức các buổi mua bán qua sàn giao dịch LIFFE để doanh nghiệp làm quen với hình thức giao dịch này.

 

Ông Vân Thành Huy thẳng thắn nhận định: “Việc tham gia vào thị trường kỳ hạn giúp doanh nghiệp tiếp cận nhanh với thị trường nước ngoài, nhất là khi Việt Nam đã có hành lang pháp lý cụ thể”.

 

Luật Thương mại ra ngày 14/6/2005 sẽ chính thức có hiệu lực vào đầu năm 2006, trong đó cho phép các doanh nghiệp được mua bán hàng hóa qua sàn giao dịch nước ngoài và được phép chọn ngân hàng uy tín để bảo lãnh cho mình.

 

Thương hiệu cà phê Buôn Mê Thuột nay đã trở thành thương hiệu quốc gia, được nhà nước công nhận và bảo hộ. Đương nhiên những doanh nghiệp nhỏ và vừa không thể tự mình làm được mà phải có sự hỗ trợ của Hiệp hội để cùng nhau xây dựng và phát triển tài sản vô giá này trong đó việc tham gia vào sàn giao dịch quốc tế là điều bắt buộc.

 

Rủi ro chỉ được hạn chế khi các doanh nghiệp đã sẵn sàng về nghiệp vụ và con người. Tất cả phải được chuẩn bị kĩ càng ngay từ bây giờ để doanh nghiệp có thể tự bảo vệ mình, phát triển cho một thương hiệu và cho một cuộc hội nhập toàn cầu.

TBKTVN