Các nền kinh tế mới nổi “phát sốt” vì lạm phát và vay tín dụng

Các nền kinh tế mới nổi “phát sốt” vì lạm phát và vay tín dụng

Quỹ tiền tệ quốc tế IMF cảnh báo, các nền kinh tế mới nổi đều đang vấp phải các vấn đề kinh tế phát triển quá nóng. Số liệu cho thấy, khoản vay tín dụng tăng cao, các khoản vay tiêu cực tăng mạnh đã khiến ngành ngân hàng các nước như Brazil phải đối mặt với khủng hoảng vay thứ cấp.

Lo ngại của IMF về các nền kinh tế mới nổi ngày càng tăng

Phó chủ tịch hội đồng quản trị đầu tiên của IMF vừa qua cảnh báo, giá dầu tăng cao khiến sức ép lạm phát ngày càng lớn, các nền kinh tế mới nổi hiện nay đã xuất hiện xu hướng kinh tế phát triển quá nóng. Ông Lipsky cho biết, “đối với các nền kinh tế mới nổi, khi tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt 6,5% đến 7%, năng suất dư thừa cơ bản được sử dụng hoàn tất. Do đó, chúng tôi đã phát hiện dấu hiệu giai đoạn đầu kinh tế phát triển quá nóng.”

Sau khủng hoảng nợ thứ cấp của Mỹ, do nền kinh tế phát triển có tốc độ phục hồi quá nhanh, nên một số nền kinh tế mới nổi đang gặp phải sức ép lạm phát và việc đồng tiền nóng chảy vào ngày càng lớn. Mặc dù tháng trước đó IMF đã nhiều lần đưa ra cảnh báo, nhưng biểu thái ngày hôm đó của ông Lipsky cho thấy mối lo của IMF về vấn đề này đang ngày càng tăng.

Brazil có dấu hiệu của “khủng hoảng thứ cấp”

Trong quá trình kinh tế phát triển quá nóng, có một số quốc gia thậm chí bản thân các nước đó rơi vào biên giới của khủng hoảng thứ cấp.

Do cho vay với quy mô lớn, nên Brazil phải đối mặt với rủi ro “khủng hoảng nợ thứ cấp” của ngành ngân hàng. Theo bài viết trên tờ “Financial Times” của chuyên gia kinh tế Paul Marshall, 5 năm trước, tốc độ tăng vốn vay tín dụng của Brazil gấp 2,4 lần GDP danh nghĩa. Mặc dù tỷ lệ lạm phát hạ xuống mức có thể quản lý 6%, nhưng lãi suất trung bình ngân hàng cho vay của Brazil đạt gần 25%, lãi suất khoản vay tín dụng tiêu dùng vượt qua mức 30%. Điều này có nghĩa, người vay vốn Brazil đang chi ra gần 20%-25% lãi suất thực tế, mà lãi suất trên danh nghĩa của đa số các quốc gia chỉ có 1%-3%. Tình hình của Brazil cũng tương tự với khủng hoảng vay thứ cấp của Mỹ. Một lượng lớn các khoản vay đều được ngân hàng cho vay với lãi suất cao. Cuối cùng, người tiêu dùng lại bất lực trả lại những khoản vay này.

Ông Paul Marshall bày tỏ, gánh nặng trả nợ của Brazil đến năm 2012 sẽ tăng lên mức cao, 30%. Có thể thấy, khi khoản nợ tiếp cận mốc 14% (hiện nay gần 12%) thì người tiêu dùng Brazil sẽ “sụp đổ”. Hay nói cách khác, nhìn từ quan điểm dòng tiền mặt, gánh nặng nợ của người tiêu dùng Brazil gấp 2 lần người tiêu dùng Mỹ, trong khi người tiêu dùng Mỹ được coi là nợ quá nhiều.

Nhìn từ góc độ tài chính, Brazil đã rơi vào tình cảnh hiện nay là kết quả của hệ thống tài chính thất bại. Tỷ lệ chi phí hoạt động và tài sản của hệ thống ngành ngân hàng đạt con số đáng kinh ngạc 4,2%. Trong khi tỷ lệ này của các ngân hàng Trung Quốc và Ấn Độ lần lượt là 1,1% và 1,6%, loại chi phí này khiến chi phí vay tín dụng duy trì ở mức cao khác thường. Từ góc độ vĩ mô, tỷ lệ dự trữ thấp và tỷ giá hối đoái được đánh giá cao đang tạo ra sức ép đối với tăng trưởng và sức cạnh tranh kinh tế của Brazil. Vấn đề của Brazil nằm ở việc đất nước này cần phải chuyển dịch từ hướng nâng tỷ lệ dự trữ và đầu tư sang việc tái cân bằng kinh tế.

Các khoản vay trong ngành nông nghiệp tăng vọt

Chính phủ Ấn Độ đã tăng ngân sách khoản vay tín dụng dành cho ngành nông nghiệp, nhưng tình hình hiện tại lại càng ngày càng rời xa mục tiêu của ngân sách khoản vay tín dụng dành để cải thiện lĩnh vực nông nghiệp.

Trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 12/2010, các ngân hàng nhà nước của Ấn Độ đều thông báo các khoản vay tiêu cực dành cho ngành nông nghiệp đều tăng từ 80%-2000%. Trong đó, các khoản vay tiêu cực dành cho các chương trình nông nghiệp của các ngân hàng nhà nước Bikaner và Jaipur-Ấn Độ tăng nhiều nhất, tăng 2000%. Tính đến tháng 3/2010, tổng tài sản khoản vay tiêu cực mà các ngân hàng này báo cáo là 7 triệu rupi, hiện nay đã tăng lên đến 1,06 tỷ rupi.

Tính đến cuối năm 2010, khoản vay của các ngân hàng ngành công nghiệp Ấn Độ là 2,94 nghìn tỷ rupi, khoản vay ròng tiêu cực tăng 70%, cao hơn mức tăng trưởng 46% trong giai đoạn năm 2009 đến năm 2010.

Xu hướng phát triển quá nóng đe dọa ngành ngân hàng Trung Quốc

Xu hướng tăng trưởng nóng cũng de đọa ngành ngân hàng Trung Quốc. Tờ Bloomberg trích dẫn bài phát biểu của ông Chad Fox chịu trách nhiệm quản lý Fitch Ratings ở London cho biết, đây là đánh giá của hệ thống giám sát ổn định của công ty này. Ông cho biết, ngộ nhỡ bong bóng bất động sản bị phá vỡ, bản đối chiểu tài sản của ngân hàng e rằng sẽ xuất hiện một lỗ hổng lớn.

Fitch Ratings chỉ ra, tăng trưởng vốn vay tín dụng ở các ngân hàng của một số quốc gia mới nổi nêu liên tiếp hai năm vượt, hơn nữa giá bất động sản tăng vọt, vượt mức 5%, khả năng đối mặt với áp lực có tính hệ thống. Tăng trưởng vay tin dụng của nămm 2008, 2009 của Trung Quốc đạt 18,6%, giá nhà ở cũng đi lên.

Sức ảnh hưởng của ngành bất động sản đối với hệ thống tài chính ngày càng lớn. Theo YongYiXinTuo thống kê, ngành ủy thác năm 2010 của Trung Quốc đã ban hành tổng cộng 192,1 tỷ nhân dân tệ các dự án ủy thác bất động sản, tăng trưởng năm 328%; tỷ trọng quy mô phát hành ủy thác bất động sản trong tổng quy mô ủy thác các loại tăng từ 34% của năm 2009 lên tới 51% vào năm 2010. Hiện tượng quy mô ủy thác bất động sản nhanh chóng mở rộng đã gây ra nhiều quan tâm của các nhà giám sát. Ủy ban giám sát ngân hàng Trung Quốc đã đưa ra thông báo nhắc nhở về rủi ro nghiệp vụ ủy thác bất động sản của các công ty ủy thác vào cuối năm ngoái, đã đưa ra tín hiệu sẽ tiến hành giám sát nghiêm ngặt đối với nghiệp vụ ủy thác bất động sản. Tuy nhiên, không ít giới trong ngành bày tỏ, nhu cầu sản phẩm ủy thác bất động sản hiện nay vô cùng lớn, khả năng trong tháng 3 sẽ đón nhận một cao trào nhỏ. 

Phùng Thủy

diễn đàn doanh nghiệp