TPHCM đã tháo gỡ 838 dự án tồn đọng, khơi thông hơn 206,000 tỷ đồng vốn đầu tư
TPHCM đã hoàn thành xử lý và có hướng tháo gỡ đối với toàn bộ 838 dự án tồn đọng, qua đó giải phóng hơn 17,000ha đất và khơi thông trên 206,000 tỷ đồng vốn đầu tư xã hội. Thành phố đặt mục tiêu tiếp tục xử lý dứt điểm thêm 752 dự án vướng mắc trong năm 2026 nhằm phục vụ mục tiêu tăng trưởng hai con số.
Sáng 02/06, UBND TPHCM tổ chức hội nghị quán triệt, triển khai Kết luận số 24-KL/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội; tổng kết thực hiện kế hoạch số 34/KH-UBND và triển khai kế hoạch số 243/KH-UBND về tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các công trình, dự án tồn đọng kéo dài.
TP.HCM đang bước vào một giai đoạn phát triển mới sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính với diện tích hiện tại là 6,772.6 km² và quy mô dân số đã vượt trên 14 triệu người, đặt ra áp lực lớn cho công tác quản lý hành chính, đòi hỏi chính quyền nâng cao năng lực quản trị điều hành, phát triển xã hội để thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Việc tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý, khơi thông nguồn lực đất đai đã trở thành yêu cầu cấp bách của TPHCM. Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) đánh giá: "Thể chế pháp luật vừa là điểm nghẽn nhưng khi tháo gỡ được thì nó trở thành động lực cho sự phát triển."
Tại hội nghị, ông Trần Văn Bảy, Phó Chủ tịch UBND TPHCM, đã báo cáo và quán triệt về các chủ trương, hành lang pháp lý mới của Đảng và Nhà nước.
Ông Trần Văn Bảy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân TPHCM - Ảnh: Thanh Trúc
|
Kết luận 24-KL/TW ngày 13/04/2026 của Bộ Chính trị đã đề ra chủ trương không yêu cầu lập một danh mục dự án cố định, giúp tạo không gian chủ động lớn cho địa phương rà soát xử lý. Tiếp đó, ngày 24/04/2026, Quốc hội thông qua Nghị quyết 29/2026/QH16, có hiệu lực từ ngày 01/05/2026. Để hướng dẫn chi tiết thực hiện, ngày 07/05/2026, Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định 147/2026/NĐ-CP và có hiệu lực từ ngày ký.
Hệ thống quy định tập trung vào việc thiết lập cơ chế, chính sách để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và quy định các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài trên phạm vi cả nước.
Nghị quyết 29/2026/QH16 quy định chỉ xem xét, xử lý đối với các dự án trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án mà nguyên nhân sai phạm được xác định do lỗi của cơ quan quản lý nhà nước hoặc lỗi hỗn hợp từ cả cơ quan nhà nước và nhà đầu tư.
Nghị quyết 29/2026/QH16 đã cụ thể hóa cơ chế không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi vi phạm đất đai phát sinh trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực nếu đáp ứng đủ bốn điều kiện tiên quyết bao gồm: không tham nhũng; vi phạm vì mục đích phát triển kinh tế xã hội hoặc quốc phòng an ninh; dự án đã hoàn thành mang lại hiệu quả thực tế; không có khiếu nại tố cáo hoặc đã giải quyết dứt điểm. Trường hợp vi phạm gây thất thoát tài sản nhà nước, tổ chức và cá nhân bắt buộc phải khắc phục toàn bộ hậu quả mới được áp dụng cơ chế này.
Đối với các dự án đang thực hiện dở dang và chưa hoàn thành do nguyên nhân khách quan, luật mở ra cơ chế tạm hoãn truy cứu trách nhiệm hình sự và chưa xem xét xử lý kỷ luật với thời hạn tối đa là hai năm.
Trong suốt quá trình tố tụng, cơ chế miễn trách nhiệm hình sự cũng được áp dụng dựa trên kết quả khắc phục hậu quả thực tế.
Trọng tâm của cơ chế mới là tạo hành lang pháp lý an toàn, nhân văn cho những sai phạm từ hoàn cảnh lịch sử để khơi thông dự án, nhưng vẫn thiết lập ranh giới cứng rắn nhằm kiên quyết loại bỏ và xử lý nghiêm các hành vi trục lợi, lãng phí, tiêu cực hoặc tham nhũng.
Để bảo đảm việc vận dụng cơ chế không bị biến tướng thành hành vi trục lợi, thành phố thiết lập nguyên tắc "3 không": không hợp thức hóa các sai phạm, không làm thất thoát ngân sách Nhà nước và không trục lợi, tư lợi từ chính sách. Bên cạnh đó, việc thực thi công vụ phải tuân thủ nghiêm ngặt phương châm "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền.
Ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TPHCM nhấn mạnh: "Tách bạch rõ ràng trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân để tháo gỡ các vướng mắc của dự án, không lấy lý do xử lý vi phạm để làm cớ để trì hoãn và phải đưa công trình vào vận hành để phục vụ nhân dân. chống lãng phí. Đồng thời, nghiêm cấm lợi dụng chính sách để trục lợi”.
Trong bối cảnh mới, thanh tra không còn là "nỗi sợ" của doanh nghiệp hay cán bộ mà được đánh giá là "chìa khóa" để gỡ rối cho các dự án tồn đọng.
“Thanh tra là để chỉ ra rạch ròi đúng sai, xác định rõ yếu tố lỗi của nhà nước hay doanh nghiệp nhằm tạo cơ sở pháp lý cho dự án đi tiếp”- ông Trần Văn Bảy nhận định.
Phó Chánh Thanh tra Thành phố Nguyễn Thị Thanh Thủy nhấn mạnh hoạt động thanh tra phân định rõ hành vi cố ý làm trái với những vướng mắc do cơ chế chính sách thay đổi qua các thời kỳ, đồng thời giúp bóc tách rõ trách nhiệm để bảo vệ những cán bộ dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung.
Ông Lê Hoàng Châu cho biết các doanh nghiệp hiện nay chủ động mong muốn được thanh tra để tạo sự minh bạch, làm căn cứ thực hiện gỡ vướng. Ông đánh giá cao hình ảnh đổi mới của ngành thanh tra khi đến với doanh nghiệp bằng tinh thần hỗ trợ, đồng hành.
Đánh giá về tầm quan trọng của hệ thống hành lang pháp lý mới này, ông Nguyễn Văn Được khẳng định đây là cơ hội quý giá để tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn tại tồn đọng, giải phóng triệt để tất cả các nguồn lực, mở đường đưa các công trình đi vào sản xuất, vận hành nhằm phục vụ tăng trưởng hai con số.
Tại hội nghị đã công bố những kết quả cụ thể từ quá trình giải tỏa điểm nghẽn đất đai của thành phố.
Thông qua việc triển khai Kế hoạch 34/KH-UBND, UBND thành phố đã hoàn thành tháo gỡ và có hướng chỉ đạo xử lý đối với 838 trên tổng số 838 dự án tồn đọng, đạt tỷ lệ 100%; giải phóng hơn 17,000ha diện tích đất dự án và khơi thông tổng mức vốn đầu tư xã hội trên 206,000 tỷ đồng. Kết quả này đóng góp 1% vào tốc độ tăng trưởng chung, giúp tăng trưởng kinh tế của thành phố năm 2025 đạt 8.03% và quý 1/2026 đạt 8.2%.
Ông Nguyễn Văn Được đánh giá: "100% các dự án trong tổng số 838 dự án tồn đọng về cơ bản đã giải quyết xong, trong đó 50% đã hoàn thành tháo gỡ và 50% còn lại là đã có hướng chỉ đạo giải quyết để các sở ngành cùng với doanh nghiệp tiếp tục xử lý".
Với Kế hoạch 243/KH-UBND, thành phố sẽ tập trung chuyển tiếp xử lý 421 dự án chưa hoàn thành xong từ giai đoạn trước, đồng thời bổ sung thêm 331 dự án vướng mắc mới phát sinh thông qua Hệ thống dữ liệu 45. Thành phố đặt mục tiêu giải quyết dứt điểm 100% khó khăn, vướng mắc cho tổng số 752 dự án này ngay trong năm 2026.
Thanh Trúc
