Cắt giảm đầu tư công chưa đạt yêu cầu
Trao đổi với phóng viên Báo Đầu tư, ông Bùi Hà, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp kinh tế quốc dân (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) khẳng định, tới đây, sẽ tiếp tục thực hiện quyết liệt, triệt để hơn việc cắt giảm đầu tư công.
Thưa ông, Bộ Kế hoạch và Đầu tư vừa tổng hợp số liệu cắt giảm đầu tư công trình Thủ tướng Chính phủ, với tổng số vốn đầu tư các bộ, ngành, địa phương và các tập đoàn, tổng công ty nhà nước cắt giảm là 79.262 tỷ đồng, bằng khoảng 9% tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2011. Ông bình luận gì về con số này?
Trong tổng số hơn 79.000 tỷ đồng này, vốn ngân sách nhà nước, trái phiếu chính phủ, tín dụng đầu tư kế hoạch năm 2011 giảm so với năm 2010 là 29.450 tỷ đồng; số vốn ngân sách nhà nước, trái phiếu chính phủ kế hoạch năm 2011 cắt giảm là 7.600 tỷ đồng; số vốn các tập đoàn, tổng công ty nhà nước cắt giảm là 39.212 tỷ đồng; vốn tín dụng kế hoạch năm 2011 giảm 10% là 3.000 tỷ đồng. Những con số này đã phần nào cho thấy, các bộ, ngành, địa phương, các tập đoàn, tổng công ty nhà nước đã rất nỗ lực trong thực hiện Nghị quyết 11/NQ - CP của Chính phủ.
Con số cắt giảm đầu tư này đã đúng như kỳ vọng chưa, thưa ông?
Cho tới thời điểm chúng tôi tổng hợp báo cáo trình Chính phủ, ngoài các bộ có báo cáo đầy đủ, thì mới chỉ có 40 tỉnh, thành phố và 22 tập đoàn, tổng công ty nhà nước có báo cáo cắt giảm đầu tư. Vẫn còn một lượng không nhỏ các địa phương, các tổng công ty nhà nước chưa có báo cáo. Như vậy là họ chưa thực hiện thực sự nghiêm túc Nghị quyết của Chính phủ.
Một khía cạnh khác tôi muốn nói, đó là theo tinh thần Nghị quyết 11/NQ - CP, thì chỉ ngoại trừ các dự án cấp bách, phòng chống hậu quả thiên tai lũ lụt, các dự án trọng điểm quốc gia, dự án có sử dụng vốn ODA, tất cả các dự án khởi công mới trong năm nay (sử dụng vốn ngân sách nhà nước) đều phải dừng lại để điều chuyển vốn sang các dự án sắp hoàn thành, hoặc cấp bách hơn. Tuy nhiên, thực tế là, qua tổng hợp, mới chỉ có 1.052 dự án khởi công mới, với số vốn 3.452,8 tỷ đồng được cắt giảm, bằng 21% về số dự án và bằng 23,5% vốn kế hoạch năm 2011 bố trí cho các dự án khởi công mới. Như vậy, vẫn còn một lượng lớn dự án thuộc diện cắt giảm mà cho tới nay, chưa được cắt giảm.
Tới đây, giải pháp sẽ như thế nào, để việc cắt giảm đầu tư công thực sự có ý nghĩa?
Số lượng dự án và vốn đầu tư cắt giảm như vậy là ít, còn xa so với mục tiêu ban đầu và chưa thực sự đạt yêu cầu. Chính vì thế, trong tháng 5 này, các đơn vị phải tiếp tục quyết liệt hơn nữa trong cắt giảm đầu tư công. Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã kiến nghị Chính phủ, trong trường hợp các bộ, ngành, địa phương không cắt giảm đầu tư một cách quyết liệt thì sẽ thu hồi vốn ngân sách trung ương đã cấp cho họ. Tuy nhiên, đây cũng chỉ là biện pháp bất đắc dĩ. Tôi hy vọng là trong tháng 5, tháng 6 này, các đơn vị sẽ thực hiện nghiêm túc hơn việc cắt giảm đầu tư công. Tôi tin là, không địa phương nào muốn bị cắt số vốn ngân sách Trung ương đã cấp.
Nhưng thưa ông, có một thực tế là, không ít địa phương vẫn nhắc tới các yếu tố đặc thù để xin tiếp tục triển khai một số dự án khởi công mới và nghe cũng rất có lý. Hướng xử lý đối với những trường hợp này ra sao?
Đúng là quy định là một chuyện, nhưng chúng ta cũng không thể quá cứng nhắc được. Chính vì thế, chúng tôi đã kiến nghị Chính phủ cho phép tiếp tục thực hiện với các dự án thuộc các chương trình mục tiêu quốc gia, như 135, 30a, hay một số dự án cấp bách trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, dự án liên quan đến giải phóng mặt bằng, tái định cư. Ngoài ra, còn có một số trường hợp cụ thể, ví dụ như trung tâm tim mạch cho trẻ em, cũng sẽ được kiến nghị Chính phủ xem xét, quyết định.
Nhưng không cứng nhắc cũng không có nghĩa là lỏng lẻo, không phải địa phương nào cũng có thể xin cơ chế đặc thù, mà chúng tôi sẽ đề nghị các bộ chuyên ngành xây dựng tiêu chí cụ thể. Hơn nữa, tôi xin nhắc lại là, cho đến khi có quyết định cuối cùng của Thủ tướng Chính phủ, hiện tại, ngoại trừ một số trường hợp tôi vừa kể ở trên, tất cả dự án khởi công mới đều thuộc diện phải cắt giảm và các bộ, ngành, địa phương phải quyết liệt hơn trong chuyện đó. Rà soát, cắt giảm và xin cơ chế đặc thù để được tiếp tục khởi công mới là hai chuyện hoàn toàn khác nhau.
Với các dự án của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước thì sao, thưa ông?
Với các tập đoàn, tổng công ty thì khác. Doanh nghiệp mới là người quyết định cắt giảm đầu tư hay không, chứ không phải là Chính phủ buộc họ cắt giảm dự án nào. Thậm chí, với ngành điện chẳng hạn, chúng tôi vẫn rất khuyến khích họ làm. Nhưng nói như vậy không có nghĩa là doanh nghiệp có thể bất chấp tất cả để đầu tư. Họ phải căn cứ vào khả năng huy động vốn, năng lực nội tại, cân nhắc hiệu quả đầu tư trong bối cảnh chi phí tăng cao như hiện nay để quyết định đầu tư dự án đó hay không. Việc các tập đoàn, tổng công ty nhà nước công bố cắt giảm hơn 39.000 tỷ đồng, tôi cho rằng cũng chính là vì họ đã cân nhắc các yếu tố trên. Do vậy, thay vì dự định làm dự án này, thì họ đã quyết định tạm dừng triển khai.
Hà Nguyễn
Đầu tư
