Châu Âu: Diễn biến mới trước “thời khắc lịch sử”

Châu Âu: Diễn biến mới trước “thời khắc lịch sử”

Càng gần đến ngày mà các quan chức châu Âu hứa sẽ công bố bản kế hoạch “trọn gói” nhằm xử lý dứt điểm cuộc khủng hoảng nợ công của khu vực, người ta lại càng băn khoăn với những vướng mắc hiện tại.

Dù các lãnh đạo khu vực đồng tiền chung châu Âu (Euro-zone) đã thu hẹp sự khác biệt lẫn nhau về quan điểm, vẫn còn một số vấn đề mà các bên còn phải gắng giải quyết để cuối cùng có thể cùng nhau khép lại cuộc khủng hoảng nợ. Đó là nhận định của những người am hiểu về câu chuyện này. Tại cuộc họp thượng đỉnh Euro-zone vừa qua, Pháp và Đức, hai nước trụ cột của châu Âu vẫn còn chia rẽ trong vấn đề liệu có nên yêu cầu khu vực tư nhân đóng góp nhiều hơn vào gói cứu trợ thứ hai dành cho Hy Lạp hay không. Trong khi Đức luôn bảo vệ quan điểm này thì Pháp, Ngân hàng trung ương châu Âu (ECB) và Uỷ ban châu Âu (EC) lại hoài nghi về tính khả thi của nó.

Do còn có nhiều bất đồng, Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy đã vội vã bay đến Frankfurt cuối ngày thứ Tư vừa rồi để tham dự một cuộc họp bất thường với các nhà lãnh đạo cao nhất của Đức, Uỷ ban châu Âu (EU) và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF). Cuộc họp bất thường này đáng chú ý ở chỗ, ngay cuối tuần này, một cuộc họp thượng đỉnh khác, với đông đảo quan chức cấp cao hơn cũng đã được lên kế hoạch tổ chức. Nó cho thấy tính chất quan trọng của việc xử lý các bất đồng còn tồn tại trước khi các bên liên quan nhóm họp chính thức để đi đến một sự đồng thuận ở phạm vi rộng hơn và mang tính quyết định.

Hôm thứ Tư, Chủ tịch Uỷ ban châu Âu, ông Jose Manuel Barroso nói rằng, cuộc họp tới đây (vào Chủ nhật tuần này) sẽ là một “bước ngoặt” và gọi đó là “thời điểm quyết định” của lịch sử châu Âu. Trong khi đó, giới chức của Đức lại hạ thấp sự kỳ vọng khi cảnh báo rằng, cuộc họp tới sẽ không phải là điểm chốt cho cuộc khủng hoảng nợ đã kéo dài 18 tháng qua.

“Chúng tôi đang nhích từng cen-ti-mét”, một thành viên tham gia các cuộc thương thảo cho biết. “Những người đang tin vào một sự bứt phá trong công cuộc giải quyết cuộc khủng hoảng nợ châu Âu sẽ thất vọng”.

Có lẽ, chủ đề lớn nhất trong cuộc họp tuần này, không gì khác, là Hy Lạp và dung lượng của gói cứu trợ thứ hai dành cho nước này. Từ cuộc họp tháng trước, Đức đã nói rằng, vấn đề này cần được xem xét lại và đề nghị khối tư nhân đóng góp nhiều hơn, thông qua việc nâng tỷ lệ ký quỹ (giá trị giữ lại khi tái chiết khấu trái phiếu) đối với các chủ nợ của Hy Lạp lên 60%. Pháp đồng ý với yêu cầu sửa lại cơ chế tài trợ cho Hy Lạp về mặt kỹ thuật, nhưng cho rằng, việc yêu cầu tỷ lệ ký quỹ dành cho các trái chủ tư nhân ở mức 50% đã là “vô lý”. Rõ ràng, sự bất đồng giữa Pháp và Đức trong vấn đề này là rất lớn. Hiện tại, một tỷ lệ kỹ quỹ nằm trong khoảng từ 30% đến 50% đang được các bên cân nhắc, một quan chức cấp cao của Euro-zone cho biết.

Một vị quan chức khác nói, Pháp, EU và ECB đều đang lo lắng rằng, việc yêu cầu tỷ lệ ký quỹ cao hơn có thể khơi mào một sự kiện tín dụng nghiêm trọng khác, làm sâu sắc thêm cuộc khủng hoảng của khu vực và gây khó khăn cho các nước như Tây Ban Nha và Italia trong việc được tiếp cận quỹ cứu trợ (với một chi phí hợp lý). “Chúng tôi rất lo là sẽ không thể ngăn chặn được khủng hoảng nợ công”, vị quan chức nói trên nói. “Nếu có điều gì đó quyết liệt với trường hợp Hy Lạp, các thị trường sau đó sẽ nghĩ đến điều tương tự dành cho Tây Ban Nha và Italia”.

Bất chấp những lo ngại này, Đức và Hà Lan vẫn đang buộc các chủ nợ của Hy Lạp phải chấp nhận mất mát nhiều hơn. Các nước này lập luận rằng, sự mất mát đó là cần thiết để gánh nặng nợ trên vai Hy Lạp không đổ xuống. Ngoài ra, việc tăng cường tiền lực cho công cụ EFSF (Quỹ bình ổn tài chính châu Âu) chưa được đồng thuận. Hiện vẫn còn thời gian để các bộ trưởng và các lãnh đạo cấp cao tranh luận hết nhẽ về nó trước Chủ nhật tuần này. Ông Baroin cho biết, chính phủ của ông tin rằng, giải pháp tốt nhất để tăng cường năng lực cho EFSF là cho phép nó được thực hiện một số chức năng của ngân hàng trung ương. Tuy nhiên, cả ECB và Đức đều kiên quyết phản đối ý tưởng này.

Tất cả các khoảng cách như kể trên sẽ phải được xoá bỏ hoặc phải được tạm dẹp sang một bên để khối tiền tệ châu Âu đi đến một kế hoạch hành động chung vào cuối tuần này, bởi diễn biến của cuộc khủng hoảng nợ không dừng lại để chờ đợi. Tây Ban Nha lại vừa bị hạ mức xếp hạng tín nhiệm thêm vài bậc và ngay cả Pháp cũng đã bị đưa vào tầm ngắm.                       

Quang Huy (Theo báo chí nước ngoài)

Đầu tư chứng khoán