Chính phủ phê duyệt chương trình bảo đảm mức sinh thay thế đến năm 2030
Quyết định 291/QĐ-TTg xác định mục tiêu nâng tổng tỷ suất sinh, đẩy mạnh truyền thông và hoàn thiện chính sách nhằm bảo đảm nguồn nhân lực lâu dài.
Phó Thủ tướng Lê Thành Long vừa ký Quyết định số 291/QĐ-TTg ngày 13/2/2026 phê duyệt "Chương trình Bảo đảm mức sinh thay thế trên toàn quốc đến năm 2030", nhằm nâng cao tỷ lệ sinh, đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực và phục vụ mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước.
Theo Quyết định, Chương trình đặt mục tiêu tăng tỷ lệ sinh để đạt và duy trì mức sinh thay thế trên phạm vi toàn quốc, góp phần thực hiện Chiến lược Dân số Việt Nam đến năm 2030. Đến năm 2030, tổng tỷ suất sinh toàn quốc phấn đấu tăng bình quân 2% mỗi năm.
Trên 95% cặp vợ chồng, nam, nữ trong độ tuổi sinh đẻ được cung cấp đầy đủ thông tin về kết hôn và sinh con phù hợp với mục tiêu duy trì mức sinh thay thế. Đồng thời, 100% tỉnh, thành phố triển khai các chính sách hỗ trợ đối với cặp vợ chồng, cá nhân sinh con, nuôi con.
Tập trung gia tăng tỷ lệ sinh ở địa bàn thấp
Để đạt mục tiêu đề ra, Chương trình nhấn mạnh việc tăng cường vai trò lãnh đạo của các cấp ủy, chính quyền, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động thay đổi hành vi, hoàn thiện chính sách hỗ trợ và mở rộng tiếp cận các dịch vụ liên quan đến sức khỏe sinh sản.
Chương trình tiếp tục chuyển trọng tâm chính sách dân số sang dân số và phát triển, điều chỉnh mức sinh theo hướng đạt và duy trì mức sinh thay thế. Công tác vận động, khuyến khích, hỗ trợ được thống nhất từ trung ương đến địa phương, hướng tới mục tiêu giúp các cặp vợ chồng, cá nhân sinh con, nuôi dạy con tốt, xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc.
Việc gia tăng tỷ lệ sinh được tập trung tại những địa phương có mức sinh dưới mức sinh thay thế, coi đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm nguồn nhân lực và tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Đổi mới truyền thông, phát huy vai trò cộng đồng
Chương trình yêu cầu đẩy mạnh tuyên truyền, vận động với hình thức đa dạng, phong phú, phù hợp từng nhóm đối tượng. Hoạt động truyền thông được tăng cường trên các phương tiện thông tin đại chúng, nền tảng số, internet và mạng xã hội, kết hợp với các loại hình văn hóa, văn nghệ, giải trí.
Bên cạnh đó, vai trò của những người có ảnh hưởng trong cộng đồng như người nổi tiếng, già làng, trưởng bản, cán bộ cơ sở tiếp tục được phát huy. Các hoạt động truyền thông trực tiếp tại hộ gia đình, cộng đồng thông qua đội ngũ cộng tác viên, tuyên truyền viên và nhân viên y tế thôn bản được chú trọng mở rộng.
Hoàn thiện chính sách và cơ chế khuyến khích sinh con
Chương trình đặt trọng tâm vào việc rà soát, đề xuất sửa đổi các quy định chưa phù hợp với mục tiêu duy trì mức sinh thay thế, đặc biệt là các quy định liên quan đến xử lý vi phạm chính sách dân số.
Cùng với đó, việc đề cao tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong sinh con, nuôi dạy con và xây dựng gia đình hạnh phúc được đưa vào định hướng chính sách.
Căn cứ điều kiện kinh tế - xã hội và khả năng cân đối ngân sách, các địa phương xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp cho các cặp vợ chồng, cá nhân sinh con, nuôi con, ưu tiên những địa bàn có mức sinh thấp và vùng dân tộc thiểu số rất ít người.
Chương trình cũng bổ sung các chính sách khuyến khích sinh đủ hai con, phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi, trên cơ sở đánh giá tác động của các yếu tố về lao động, việc làm, nhà ở, giáo dục, y tế và phúc lợi xã hội đến quyết định sinh con.
Mở rộng dịch vụ sức khỏe sinh sản
Một trong những trụ cột của Chương trình là mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ sức khỏe sinh sản và kế hoạch hóa gia đình. Các dịch vụ được phổ cập theo hướng bảo đảm công bằng, bình đẳng, không phân biệt tình trạng hôn nhân hay giới tính, giúp mỗi cá nhân, cặp vợ chồng chủ động quyết định số con, thời điểm sinh và khoảng cách sinh.
Song song với đó, Chương trình thúc đẩy xây dựng các mô hình dự phòng vô sinh tại cộng đồng, chuyển giao công nghệ và phát triển mạng lưới hỗ trợ sinh sản.
Đối với vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, biên giới, hải đảo và khu vực đồng bào dân tộc thiểu số, các loại hình cung cấp dịch vụ phù hợp được tổ chức linh hoạt, gắn với tư vấn, kiểm tra sức khỏe, phát hiện sớm và phòng ngừa các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng dân số.
Tùng Phong
