Dòng vốn giữa căng thẳng Trung Đông: Nghịch lý giá vàng và rủi ro đảo chiều chính sách lãi suất?
Bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông đang định hình lại dòng chảy tài chính toàn cầu, biến USD và vàng thành các tài sản trú ẩn an toàn trong ngắn hạn. Tại Việt Nam, đại diện UPB dự báo Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ tiếp tục giữ nguyên lãi suất điều hành ở mức 4.5%, đồng thời ổn định thanh khoản và tỷ giá tiền đồng.
Sáng ngày 12/03/2026, tại buổi đối thoại chuyên sâu “Triển vọng kinh tế Việt Nam và chiến lược đầu tư năm 2026”, các chuyên gia từ Ngân hàng UOB đã đưa ra bức tranh toàn cảnh về kinh tế vĩ mô dưới tác động của rào cản thuế quan và rủi ro địa chính trị.
Dòng vốn toàn cầu tìm nơi trú ẩn
Ông Suan Teck Kin - Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu của UOB (Singapore)
|
Ông Suan Teck Kin - Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu của UOB (Singapore) nhận định Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) nhiều khả năng giữ nguyên lãi suất trong ngắn hạn trước khi thực hiện 2 đợt cắt giảm 25 điểm cơ bản (vào tháng 6 và quý 3/2026), kéo lãi suất mục tiêu xuống mức 3.25%. Tuy nhiên, rủi ro lớn nhất cho kịch bản này chính là cuộc xung đột Mỹ - Iran. Sự đình trệ của chuỗi cung ứng năng lượng có thể đẩy giá dầu tăng vọt, làm phức tạp hóa triển vọng lạm phát và buộc Fed phải trì hoãn việc nới lỏng chính sách.
Chính sự bất định này đã kích hoạt tâm lý né tránh rủi ro trên toàn cầu, tạo bệ đỡ cho USD trong ngắn hạn. UOB dự báo chỉ số DXY sẽ neo ở mức cao 99.1 trong quý 2/2026 trước khi bước vào chu kỳ suy yếu tự nhiên xuống 97.6 (quý 3), 96.7 (quý 4) và 95.8 vào quý 1/2027.
Tương tự, vàng cũng đang chứng kiến những diễn biến khác biệt. Mức biến động của kim loại quý này trong tháng 1/2026 đã vọt lên trên 30% - tương đương các giai đoạn khủng hoảng lịch sử. Dù sự trồi sụt này đi ngược tính chất "phi rủi ro" truyền thống, UOB vẫn duy trì góc nhìn lạc quan trong dài hạn. Lực cầu bắt đáy vật chất mạnh mẽ kết hợp với động thái gom hàng liên tục của các Ngân hàng Trung ương được kỳ vọng đẩy giá vàng lên 5,400 USD/oz trong quý 2/2026, trước khi thiết lập đỉnh 6,000 USD/oz vào quý 1/2027.
Tác động của giá dầu và bước đi của NHNN
Tại thị trường trong nước, bức tranh vĩ mô Việt Nam khởi đầu năm 2026 khá tích cực khi lạm phát tháng 1 hạ nhiệt xuống còn 2.53% (thấp hơn mức dự báo 3.1%). Dù vậy, kịch bản giá dầu Brent có thể tăng lên 90 USD/thùng trong quý 2/2026 vẫn là một biến số lớn. Mô hình của UOB chỉ ra: cứ mỗi 10 USD tăng thêm của giá dầu Brent, CPI của Việt Nam sẽ nhích thêm 0.3-0.4 điểm phần trăm và GDP sẽ hụt đi 0.6-0.9 điểm phần trăm với độ trễ từ vài tháng đến vài quý.
Bổ sung thêm về vấn đề này, ông Đinh Đức Quang - Giám đốc Khối Kinh doanh Tiền tệ UOB Việt Nam cho biết năng lực phòng thủ của Việt Nam trước các cú sốc nhiên liệu đã tốt hơn rất nhiều. Việc đa dạng hóa nguồn cung, đẩy mạnh lọc hóa dầu trong nước, chuyển dịch sang năng lượng xanh và linh hoạt sử dụng Quỹ bình ổn xăng dầu đang giúp giảm thiểu tối đa các "cú sốc" chi phí đầu vào.
Nhờ các công cụ kiểm soát lạm phát hiệu quả kết hợp với đà phục hồi vững chắc của xuất khẩu và dòng vốn FDI, ông Suan Teck Kin dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 của Việt Nam có thể đạt tới 7.5%. Trong bối cảnh này, NHNN nhiều khả năng ưu tiên sự ổn định, tiếp tục giữ nguyên mức lãi suất tái cấp vốn 4.5% để vừa hỗ trợ tăng trưởng, vừa bảo vệ giá trị tiền đồng.
Ông Đinh Đức Quang - Giám đốc Khối Kinh doanh Tiền tệ UOB Việt Nam
|
Áp lực thanh khoản và tỷ giá USD/VND
Đánh giá về thanh khoản nội tệ, ông Đinh Đức Quang lưu ý mặt bằng lãi suất VND đã rục rịch tăng 1-2% ở các kỳ hạn từ quý 3/2025. Nguyên nhân chủ yếu đến từ nhu cầu tín dụng tăng vọt (đóng góp vào mức tăng trưởng GDP 8% của năm 2025), khối ngoại rút vốn ròng trên thị trường chứng khoán, sự chậm trễ trong giải ngân đầu tư công và việc siết chặt thu thuế kinh doanh hộ gia đình khiến dòng tiền gửi ngân hàng biến động. Dù vậy, cơ quan quản lý vẫn đang can thiệp sát sao và hữu hiệu qua nhiều kênh để đảm bảo thanh khoản.
Về tỷ giá USD/VND, đồng pha với sức mạnh của USD trên toàn cầu, tiền đồng sẽ chịu áp lực trong quý 2/2026 với mức dự báo 26,400 VND/USD. Khi căng thẳng địa chính trị lắng xuống, tỷ giá sẽ hạ nhiệt dần về mức 26,200 trong quý 3 và 26,100 vào cuối năm 2026. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng cảnh báo mọi dự báo đều có thể đảo chiều nếu căng thẳng Trung Đông tiếp tục leo thang vượt tầm kiểm soát.
Cát Lam
