Kevin Warsh vạch đường hướng tương lai cho Fed tại Jackson Hole
Bài phát biểu đầu tiên của Kevin Warsh tại Jackson Hole có thể được nhớ đến không phải bởi những tín hiệu ngắn hạn về lãi suất, mà bởi cách ông định hình lại vai trò của Fed trong một nền kinh tế đang thay đổi.
Chủ tịch Kevin Warsh tại Jackson Hole
|
Kevin Warsh có bài phát biểu đầu tiên tại hội nghị ngân hàng trung ương thường niên ở Jackson Hole trên cương vị tân Chủ tịch Fed trong bối cảnh ông phải đối mặt với những kỳ vọng cao bất thường và rất khác nhau. Tuy nhiên, trong bài trình bày đầy sức thuyết phục kéo dài nửa giờ, ông đã phần nào xua tan những nghi ngờ khi khéo léo xử lý cả các vấn đề trước mắt lẫn dài hạn.
Đó là tin tốt. Điều kém tích cực hơn là giới truyền thông và thị trường lại tập trung vào phần ít quan trọng hơn trong bài phát biểu.
Không nên đánh giá thấp nhiệm vụ khó khăn mà Warsh phải đối mặt trước bài phát biểu ngày 28/08oOOng phải tìm được sự cân bằng phù hợp khi phản hồi những chỉ trích rằng thị trường chưa hiểu rõ về cách Fed sẽ phản ứng trước những thay đổi của nền kinh tế dưới sự điều hành của ông.
Đồng thời, Kevin Warsh vẫn phải bám sát mục tiêu ban đầu của hội nghị Jackson Hole, trong đó chủ đề đổi mới sáng tạo được lựa chọn cho năm nay, bằng cách đề cập đến những vấn đề dài hạn có ý nghĩa then chốt đối với triển vọng kinh tế và hiệu quả của chính sách Fed.
Mặc dù ông Warsh đã có khối lượng lớn các bài viết và phiên điều trần trước Quốc hội, một số bình luận viên tại Phố Wall vẫn cho rằng chưa có đủ thông tin về cách Fed phản ứng dưới thời của ông. Họ không chỉ muốn biết chi tiết về vấn đề này, mà còn muốn biết đánh giá hiện tại của ông về nền kinh tế và một chút định hướng về chính sách trong tương lai.
Điều này càng trở nên khó khăn khi trong những tuần gần đây, lạm phát được chú ý nhiều hơn.
Những chỉ trích về cách Fed phản ứng và định hướng chính sách tương lai, dù đặt sai trọng tâm, vẫn có thể hiểu được. Bởi trong nhiều năm, thị trường đã quen với một Fed dựa vào câu thần chú “phụ thuộc vào dữ liệu” khi đưa ra quyết định chính sách, thường xuyên phát biểu và rất tích cực đưa ra định hướng về chính sách tương lai.
Kết quả là điều mà Kevin Warsh và nhiều người khác đều lấy làm tiếc: Như chính Warsh nói, “một cơ chế thị trường luôn nhìn vào Fed để tìm giao dịch tiếp theo” và vì thế “đóng vai trọng tài thay vì chơi bóng”.
Ông Warsh còn có những lý do khác để bám sát mục tiêu ban đầu của Jackson Hole.
Chúng ta đang sống trong một giai đoạn thay đổi mang tính lịch sử, được thúc đẩy bởi quá trình chuyển đổi dựa trên đổi mới sáng tạo và sự trỗi dậy của các yếu tố địa chính trị trong kinh tế.
Hai yếu tố khác cũng khiến việc suy nghĩ về những vấn đề dài hạn trở nên cấp thiết hơn.
Thứ nhất là cách tiếp cận của người tiền nhiệm Kevin Warsh, Jay Powell, người có xu hướng tập trung vào các vấn đề ngắn hạn trong nhiệm kỳ của mình.
Thứ hai là tầm quan trọng của việc đưa ra một tầm nhìn như “ngôi sao Bắc Đẩu” (North Star), qua đó giúp gắn kết một Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đang bị chia rẽ sâu sắc theo thời gian.
Trước những sức ép này, ông Warsh đã trình bày quan điểm của mình về tình trạng hiện tại của nền kinh tế, sự cân bằng giữa các rủi ro đối với hai mục tiêu của Fed là việc làm và ổn định giá cả, cũng như cam kết sử dụng chỉ số Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE) làm thước đo lạm phát mục tiêu trung tâm của ngân hàng trung ương.
Phần này của bài phát biểu, vốn thu hút nhiều sự chú ý nhất từ truyền thông, có giọng điệu tương đối diều hâu.
Kevin Warsh cũng nhắc lại quan điểm rằng định hướng chính sách tương lai (forward guidance) đã “hoàn thành vai trò của mình” và dẫn đến nguy cơ xuất hiện hiện tượng “phòng gương” (hall of mirrors), khi Fed và thị trường liên tục phản chiếu và gửi lại cho nhau những tín hiệu giống nhau.
Ông nhắc lại sai lầm chính sách lớn của Fed trong giai đoạn 2021-2022, khi những định hướng sai lệch trước đó khiến Fed phản ứng chậm hơn mức cần thiết, qua đó cho phép lạm phát giá tiêu dùng tăng vọt lên hơn 9%.
Hệ quả là khả năng chi trả của người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng, và những tác động tích lũy từ cú sốc đó vẫn còn hiện hữu cho đến ngày nay.
Tuy nhiên, xét trên tổng thể, phần quan trọng nhất trong bài phát biểu lại hướng tới những câu hỏi mà giai đoạn đổi mới sáng tạo hiện nay đặt ra cho nền kinh tế và hiệu quả chính sách. Trong đó có vai trò của AI với tư cách một “yếu tố sản xuất mới”.
Phần này nhận được ít sự chú ý hơn từ truyền thông, nhưng lại là nội dung thú vị và quan trọng nhất trong bài phát biểu, bởi vấn đề này có những hàm ý rất lớn đối với cách nền kinh tế vận hành, sự phát triển của chính sách tiền tệ và các rủi ro đối với ổn định tài chính.
Xét cho cùng, ông Warsh đã mang đến một “bài học mẫu” về cách truyền đạt chính sách của ngân hàng trung ương tại một thời điểm mang tính bước ngoặt.
Ông đáp ứng nhu cầu trước mắt của thị trường về những thông tin chi tiết liên quan đến hàm phản ứng của mình, nhưng quan trọng hơn, ông đặt những thay đổi mang tính dài hạn về năng suất và AI vào vị trí trung tâm.
Nếu thị trường có thể vượt qua những tít báo mang tính ngắn hạn và dành nhiều thời gian hơn để nhìn vào những thay đổi chiến lược đang diễn ra, Jackson Hole 2026 có thể được nhớ đến như thời điểm Fed bắt đầu một lần nữa dẫn dắt cuộc thảo luận kinh tế hướng tới tương lai, thay vì chỉ phản ứng trước những dữ liệu mới nhất.
*Bài viết thể hiện quan điểm của Mohamed El-Erian,Cố vấn kinh tế trưởng của Allianz và Chủ tịch Gramercy Funds Management, trên Financial Times.
Vũ Hạo
