Khung pháp lý - Điểm đột phá của VIFC-HCMC
Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM đóng vai trò dẫn vốn cho nhu cầu 1,500-1,600 tỷ USD của nền kinh tế thực trong 10 năm tới. Bằng việc áp dụng khung pháp lý linh hoạt theo chuẩn quốc tế cùng chính sách ưu đãi thuế 0% cho đến năm 2030, Trung tâm đặt mục tiêu lọt top 75/120 trên bản đồ tài chính toàn cầu vào năm 2035.
Tại hội nghị xúc tiến đầu tư vào Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) sáng ngày 11/08/2026, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch cơ quan điều hành VIFC HCMC, nhấn mạnh việc không hướng đến sao chép các mô hình đi trước mà tập trung vào thúc đẩy nền kinh tế thực, hoàn thiện thể chế pháp lý và giải quyết bài toán hạ tầng, nhân lực của VIFC-HCMC.
Ông Nguyễn Hữu Huân tại hội nghị xúc tiến đầu tư vào Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM sáng ngày 11/08
|
Định vị tập trung vào nền kinh tế thực và thị trường ngách
Ông Huân cho biết, VIFC-HCMC không chọn con đường trở thành bản sao của Singapore, Hồng Kông hay Thượng Hải, mà được xây dựng trên nền tảng gắn liền với nền kinh tế thực. Thay vì chỉ thuần cung cấp dịch vụ quản lý gia sản như một vài trung tâm tài chính quốc tế trên thế giới, mục tiêu lõi của VIFC-HCMC là phục vụ nhu cầu vốn khổng lồ của nền kinh tế nội địa, ước tính cần 1,500-1,600 tỷ USD trong 10 năm tới.
"Chúng tôi không đặt mục tiêu xây dựng một Singapore hay Hồng Kông thứ hai. VIFC-HCMC phải được định vị riêng trong mạng lưới tài chính trong khu vực." - ông Huân nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, trung tâm đóng vai trò là một "bộ đệm" quan trọng để điều tiết dòng vốn, giúp nền kinh tế nội địa giảm thiểu các cú sốc từ bên ngoài đối với an ninh tiền tệ.
Về định hướng phát triển, VIFC-HCMC đi sâu vào các phân khúc thị trường ngách như công nghệ tài chính (fintech), tài chính hàng không và tài chính hàng hải.
Đặc biệt trong mảng hàng hải, dù hệ thống cảng biển nội địa đang xử lý lượng giao dịch hơn 1,000 tỷ USD, nhưng hiện 90% giao dịch tài chính liên quan lại đang được thực hiện tại Singapore và Hồng Kông. VIFC HCMC đặt mục tiêu kéo dòng dịch vụ tài chính quy mô lớn này trở lại thị trường trong nước.
Khung pháp lý quốc tế, cơ chế Sandbox và ưu đãi thuế
Điểm đột phá của VIFC-HCMC nằm ở khung pháp lý, được xây dựng dựa trên Nghị quyết 222 của Quốc hội và 8 nghị định cùng các quy chế liên quan. Đáng nói, hệ thống pháp lý cho phép các bên tham gia giao dịch được quyền tự do thỏa thuận chọn luật áp dụng, trong đó ưu tiên sử dụng thông luật (Common Law). VIFC-HCMC cũng tích hợp tòa án chuyên biệt và trung tâm trọng tài quốc tế vào hệ sinh thái, cho phép sử dụng thẩm phán nước ngoài để giải quyết các tranh chấp.
Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) được thiết lập nhằm giúp nhà đầu tư triển khai các sản phẩm tài chính thế hệ mới mà không bị xử phạt hành chính nếu quá trình thử nghiệm rủi ro (với điều kiện không vi phạm cố ý).
Ngoài ra, các doanh nghiệp hoạt động trong nhóm ngành nghề ưu tiên tại VIFC-HCMC sẽ được áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp 0% cho đến năm 2030, và ở mức 10% trong giai đoạn sau năm 2030. Đối với các ngành nghề còn lại không thuộc nhóm ưu tiên, mức thuế là 15%, vẫn hấp dẫn hơn so với mức thuế suất chung 20% trong nước và cạnh tranh trực tiếp với mức 17% hiện hành tại Singapore.
Dòng vốn đầu tư được vận hành theo cơ chế "tự do có kiểm soát", trong đó mọi giao dịch giữa thành viên VIFC-HCMC với thị trường quốc tế được luân chuyển tự do bằng đồng ngoại tệ.
Hướng đến nâng hạng trên bản đồ tài chính toàn cầu
Dù mới ở giai đoạn triển khai, VIFC-HCMC đã có những bước tiến trên bản đồ đánh giá toàn cầu. Dựa trên chỉ số xếp hạng các trung tâm tài chính quốc tế, VIFC-HCMC đã tăng 11 bậc, vươn lên vị trí thứ 84/120 trên toàn thế giới. Xét riêng tại khu vực Đông Nam Á, VIFC-HCMC hiện đứng thứ ba, vượt qua Bangkok (Thái Lan) và Jakarta (Indonesia), chỉ xếp sau Singapore và Malaysia.
Mục tiêu đến năm 2035, VIFC-HCMC sẽ lọt vào nhóm thứ hạng 75/120 toàn cầu. Cơ quan điều hành cũng đặt kỳ vọng tham vọng hơn là có thể vượt qua Malaysia trong thập niên tới, thông qua việc thu hút trực tiếp các định chế tài chính toàn cầu và đưa các dòng vốn thực chảy vào vận hành nền kinh tế.
Lợi thế chi phí và bài toán hạ tầng, năng suất lao động
VIFC-HCMC sở hữu lợi thế lớn về chi phí hoạt động khi so sánh với các trung tâm lân cận. Theo ông Huân, chi phí nhân sự tại thị trường nội địa hiện chỉ bằng 1/5 đến 1/3 so với các trung tâm tài chính phát triển trên thế giới.
Tuy nhiên, ông Huân thẳng thắn nhìn nhận bài toán thách thức cốt lõi đi kèm là năng suất lao động Việt Nam cần được cải thiện. Cụ thể, ông so sánh với năng suất lao động của người dân Singapore hiện cao gấp 8 lần so với Việt Nam.
Để giải quyết khoảng cách này, VIFC-HCMC đang phát triển mô hình Trung tâm Năng lực Toàn cầu (GCC) với mục tiêu thu hút 50 GCC trong 10 năm tới, đòi hỏi nguồn cung khoảng 150,000 nhân sự chất lượng cao. Đồng thời, việc nâng chuẩn nhân lực sẽ được hỗ trợ thông qua VIFC Academy, hợp tác với các trường đại học để thực hiện các khóa đào tạo nâng cao năng lực.
Song song với nhân lực, hạ tầng công nghệ là điều kiện tiên quyết. Các nhà đầu tư đòi hỏi VIFC-HCMC phải cung cấp hệ thống trung tâm dữ liệu, trung tâm trí tuệ nhân tạo (AI), mạng lưới điện ổn định ngang tầm quốc tế nhưng với mức chi phí cạnh tranh. Ông Huân nhấn mạnh việc VIFC HCMC sẽ ứng dụng các công nghệ hiện đại nhất như blockchain và số hóa tài sản để đáp ứng nhu cầu đa dạng của nhà đầu tư ngoại.
Thanh Trúc
