Kinh tế đêm được kỳ vọng thành “mỏ tăng trưởng” mới của TPHCM

Sau khi mở rộng không gian phát triển với việc sáp nhập toàn bộ Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu từ tháng 7/2025, TPHCM đang dần hình thành mô hình “siêu đô thị” kết nối tài chính, công nghiệp công nghệ cao, logistics cảng biển, du lịch biển và dịch vụ. Trong bức tranh đó, kinh tế đêm được xem là dư địa lớn để kéo dài thời gian chi tiêu, tăng mức chi của du khách và tạo thêm động lực tăng trưởng cho Thành phố.

Du khách trải nghiệm các tour du lịch đường sông bằng tàu và du thuyền tại TPHCM

Hiện nhiều mô hình kinh tế đêm đã xuất hiện tại TPHCM như phố đi bộ, không gian ẩm thực, du lịch đường sông, biểu diễn nghệ thuật hay các khu vui chơi ven sông. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, phần lớn hoạt động vẫn còn rời rạc, thiếu sự liên kết để tạo thành chuỗi trải nghiệm hoàn chỉnh giữa mua sắm, giải trí, văn hóa và du lịch.

TS. Dương Đức Minh - Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Du lịch TPHCM - cho rằng điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở tài nguyên hay nhu cầu thị trường, mà ở cách tổ chức và khả năng kết nối các nguồn lực.

Theo ông Minh, kinh tế đêm không đơn thuần là kéo dài giờ hoạt động để bán hàng nhiều hơn, mà cần xây dựng được hệ sinh thái trải nghiệm có chiều sâu văn hóa và bản sắc riêng. TPHCM được đánh giá có nhiều lợi thế để phát triển các sản phẩm mang dấu ấn riêng như văn hóa sông nước Sài Gòn về đêm, lễ hội ánh sáng, nghệ thuật đương đại, công nghiệp sáng tạo hay các hành trình khám phá ký ức đô thị Nam Bộ.

Hiện Thành phố đã có khá nhiều sản phẩm phục vụ khách về đêm như tour xe buýt hai tầng, xe cổ, Vespa khám phá phố đêm, các chương trình nghệ thuật như À Ố Show, múa rối nước Rồng Vàng hay VietCharm - Culture & Dining Show. Du lịch đường sông bằng tàu và du thuyền cũng đang được mở rộng.

Dù vậy, theo Sở Du lịch TPHCM, Thành phố vẫn thiếu những sản phẩm quy mô lớn, hiện đại và đủ sức trở thành biểu tượng để hút khách quốc tế.

Trong chiến lược mở rộng không gian phát triển ra hướng biển, Cần Giờ được xem là khu vực có thể tạo cú hích mới cho kinh tế đêm và du lịch nghỉ dưỡng. Bà Huỳnh Phan Phương Hoàng - Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch TPHCM, Phó Tổng Giám đốc Vietravel - cho biết dù Thành phố dẫn đầu cả nước về lượng khách và doanh thu du lịch, thời gian lưu trú trung bình của du khách vẫn chưa cao do thiếu các tổ hợp nghỉ dưỡng và giải trí quy mô lớn.

Theo bà Hoàng, Cần Giờ có nhiều điều kiện để phát triển thành “siêu điểm đến” mới nếu được quy hoạch theo hướng tích hợp nghỉ dưỡng, giải trí, du lịch sinh thái biển và du lịch MICE.

Với quỹ đất ven biển lớn cùng hệ sinh thái rừng ngập mặn đặc trưng, khu vực này được đánh giá có tiềm năng phát triển phố đi bộ ven biển, chợ đêm, bến du thuyền, lễ hội ánh sáng, show nghệ thuật ngoài trời và chuỗi dịch vụ hoạt động xuyên đêm. “Nếu làm đúng hướng, Cần Giờ không chỉ giúp TPHCM giữ chân du khách lâu hơn mà còn có thể trở thành siêu điểm đến mới của châu Á”, bà Hoàng nhận định.

Phối cảnh Nhà hát Sóng Xanh Blue Waves Theatre dự kiến xây dựng tại Cần Giờ

TSKH Trần Quang Thắng - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Kinh tế và Quản lý TPHCM - cho rằng Cần Giờ có thể tham khảo mô hình từ Sentosa, Dubai hay Las Vegas, nhưng phải chọn hướng đi riêng thay vì sao chép. Theo ông, khu vực này nên phát triển thành “siêu đô thị du lịch sinh thái biển quốc tế” dựa trên lợi thế rừng ngập mặn, biển và bản sắc Nam Bộ.

Để làm được điều đó, Cần Giờ cần thêm các hạ tầng kết nối lớn như cầu vượt biển, metro, đường sắt tốc độ cao cùng các tổ hợp nghỉ dưỡng - giải trí quy mô lớn.

Ở góc độ quy hoạch, ông Lê Quang Đạo - Trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật, Sở Xây dựng TPHCM - cho biết Cần Giờ đang được định hướng trở thành hạt nhân của “siêu đô thị biển”, vừa phát triển kinh tế biển, logistics và cảng trung chuyển quốc tế, vừa giữ vai trò đô thị sinh thái thích ứng biến đổi khí hậu.

Nhờ các tuyến hạ tầng liên vùng như Vành đai 3, Vành đai 4 và cao tốc Bến Lức - Long Thành, khu vực này được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển và trở thành trung tâm du lịch - nghỉ dưỡng ven biển của TPHCM trong tương lai.

Theo ông Phạm Huy Bình - Giám đốc Sở Du lịch TPHCM, muốn tăng thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách, Thành phố cần thêm những điểm đến có khả năng kết nối giữa nhịp sống hiện đại với thiên nhiên và văn hóa bản địa.

Ngoài du lịch sinh thái và nghỉ dưỡng, Cần Giờ còn có tiềm năng phát triển du lịch chăm sóc sức khỏe, thể thao biển, du lịch cộng đồng, trải nghiệm đời sống ngư dân và các hoạt động kinh tế đêm ven biển - mô hình đang được nhiều thành phố du lịch trên thế giới khai thác hiệu quả.

Theo TS. Dương Đức Minh, bên cạnh mục tiêu tăng trưởng, TPHCM cần xây dựng cơ chế quản trị kinh tế đêm thống nhất ở cấp “siêu đô thị”, đồng thời phân vùng phát triển phù hợp với chức năng và sức chịu tải của từng khu vực.

Ông cũng cho rằng Thành phố cần đầu tư đồng bộ các hạ tầng phục vụ vận hành ban đêm như giao thông công cộng, hệ thống chiếu sáng cảnh quan, bãi đỗ xe, nhà vệ sinh công cộng, trung tâm hỗ trợ du khách và nền tảng số quản lý đô thị theo thời gian thực. “Quan trọng hơn cả, kinh tế đêm chỉ bền vững khi người dân trở thành chủ thể hưởng lợi thay vì đối tượng chịu tác động”, ông Minh nói.

Hiện TPHCM đang đẩy mạnh các loại hình mua sắm, ẩm thực, giải trí, biểu diễn nghệ thuật và trải nghiệm đô thị về đêm theo hướng hiện đại, đồng bộ và có trọng tâm. Trong mục tiêu tăng trưởng hai con số những năm tới, kinh tế đêm được xem là một trong những dư địa lớn để mở rộng tiêu dùng, phát triển du lịch và nâng sức cạnh tranh của đô thị lớn nhất cả nước.