Một cái Tết không áp lực của người trẻ
Sau những năm kinh tế nhiều biến động, không ít người trẻ chọn đón Tết theo cách giản dị hơn, ưu tiên nghỉ ngơi và cân bằng thay vì chạy theo hình thức và thành tích.
Nhiều sinh viên tranh thủ đến các nhà ga, bến xe để di chuyển về quê - Ảnh minh hoạ
|
Trong ký ức của nhiều người, Tết từng gắn với mùi mứt gừng, bếp lửa nồi bánh chưng và cảm giác sum họp ấm áp. Nhưng với không ít người trẻ hôm nay, Tết lại bắt đầu bằng những ngày dọn dẹp không hồi kết, những mâm cỗ tất bật và những câu hỏi quen thuộc về lương bổng, công việc, hôn nhân.
Sau một năm xoay xở giữa áp lực việc làm, chi phí sinh hoạt và những biến động khó lường của nền kinh tế, kỳ nghỉ dài nhất năm không còn đơn thuần là dịp nghỉ ngơi, mà trở thành thời điểm đối diện với hàng loạt kỳ vọng: từ gia đình, xã hội và cả chính bản thân.
Trong bối cảnh ấy, mong muốn về một cái Tết "không áp lực" đang dần trở thành tâm trạng chung của nhiều người trẻ: ít bị so sánh hơn, ít phải chứng minh hơn, và được sống chậm lại sau một năm nhiều bất định.
Áp lực sau một năm nhiều biến động
Bức tranh kinh tế năm 2025 không thực sự thuận lợi với lao động trẻ. Theo số liệu từ Cục Thống kê, tỷ lệ thất nghiệp trong nhóm thanh niên đạt 8.64%, riêng khu vực thành thị lên tới 11.23%. Khoảng 1.4 triệu người trẻ rơi vào tình trạng không học tập, không việc làm, không đào tạo. Với không ít người, việc duy trì một nguồn thu nhập ổn định đã khó, chưa nói đến tích lũy hay đầu tư dài hạn.
Khảo sát của Q&Me cũng cho thấy, 70% người trẻ lo ngại chi phí sinh hoạt leo thang, 64% bất an trước biến động kinh tế. Dù hơn một nửa tự đánh giá tài chính cá nhân ở mức tạm ổn, phần lớn vẫn buộc phải thắt chặt chi tiêu.
Trong bối cảnh đó, áp lực "báo cáo thành tích" trước họ hàng mỗi dịp Tết trở thành một gánh nặng tâm lý. Khi việc mưu sinh đã chiếm phần lớn năng lượng, kỳ nghỉ dài ngày đôi khi không còn là khoảng nghỉ trọn vẹn mà là thời điểm đối diện với những so sánh và kỳ vọng.
Nếu gia đình và họ hàng tạo nên áp lực trực diện thì mạng xã hội lại khuếch đại nó theo cách âm thầm hơn. Dịp cuối năm, bảng tin tràn ngập hình ảnh thưởng Tết, du lịch xa hoa, thành tích nghề nghiệp. Những lát cắt thành công được chọn lọc kỹ lưỡng vô tình thiết lập một "chuẩn mực" khó đạt.
Nhiều người trẻ thừa nhận họ bước vào kỳ nghỉ với tâm trạng vừa mong chờ sum họp, vừa lo lắng khi phải soi mình vào những hình mẫu "con nhà người ta" trên không gian mạng. Không ít người cảm thấy kiệt sức ngay cả khi chưa thực sự bắt đầu nghỉ ngơi, chỉ vì gánh nặng của những kỳ vọng từ thế giới thực lẫn thế giới ảo.
Sự dịch chuyển trong tâm thế người trẻ
Tuy vậy, trước những biến động kéo dài, tâm thế của người trẻ cũng đang dần thay đổi. Thay vì đặt nặng việc chứng minh thành công bằng con số hay vị trí, nhiều người bắt đầu ưu tiên sự ổn định và cân bằng hơn trong cuộc sống.
Một nhân viên truyền thông tại TPHCM chia sẻ: vài năm trước, cô luôn cảm thấy áp lực phải nói về thành tích mỗi dịp về quê. Nhưng hiện nay, điều cô quan tâm hơn là được nghỉ ngơi, chăm sóc sức khỏe và giữ nhịp sống phù hợp. "Chỉ cần công việc ổn định, tinh thần thoải mái là đủ", cô nói.
Xu hướng "kín tiếng" về đời tư và thu nhập cũng ngày càng phổ biến. Thay vì khoe khoang trên mạng xã hội, nhiều người trẻ chọn giữ sự riêng tư, tập trung cho những mục tiêu dài hạn; từ đó, cho phép họ sống đúng với khả năng tài chính của mình, thoát khỏi những so sánh vô bổ.
Sự thay đổi này phản ánh một cách nhìn mới về thành công. Nó không còn được đo bằng tốc độ thăng tiến hay vật chất mà gắn với sự ổn định, an toàn và chất lượng sống. Giữa một thế giới nhiều bất định, việc giữ được sự thấu hiểu bản thân chính là một loại thành tựu đáng giá nhất.
Khi người trẻ tìm về "Tết tối giản"
Cùng với sự thay đổi trong nhận thức, nhiều người trẻ cũng bắt đầu nhìn lại cách đón Tết truyền thống. Những ngày dọn dẹp liên miên, tiệc tùng quá đà, chúc Tết xã giao kéo dài đang dần bị xem là sự tiêu hao năng lượng không cần thiết. "Tết với mình bây giờ khá mệt. Dọn dẹp, nấu nướng, đi chúc Tết suốt ngày. Chỉ mong được ngủ thoải mái, đi đâu đó cho nhẹ đầu", một bạn trẻ chia sẻ.
Từ thực tế ấy, khái niệm "Tết tối giản" dần hình thành. Người trẻ bắt đầu từ chối những cuộc vui gượng ép, giảm bớt tiệc tùng, dành nhiều thời gian hơn cho bản thân và gia đình. Với họ, Tết nên là một khoảng nghỉ để tái tạo năng lượng và cân bằng cảm xúc, thay vì chạy theo hình thức.
Dĩ nhiên, không phải người trẻ nào cũng chọn một cái Tết nhẹ nhàng. Với nhiều người, áp lực vẫn là động lực để phấn đấu, và những mục tiêu tài chính, sự nghiệp vẫn giữ vai trò quan trọng. Một số người xem Tết là dịp nhìn lại thành quả và đặt ra mục tiêu cao hơn cho năm mới.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ, ngày càng nhiều người học cách tự xác định giới hạn, không để mình kiệt sức vì những chuẩn mực áp đặt. Họ chấp nhận rằng, mỗi người có một nhịp phát triển riêng, không cần phải đồng loạt "thành công" theo cùng một khuôn mẫu.
Thực tế, không có khuôn mẫu chung cho cách người trẻ đón Tết. Trong bối cảnh nhiều áp lực đan xen, mong muốn về một cái Tết dễ thở hơn đang dần trở thành xu hướng không phải để phô bày thành tích mà để nghỉ ngơi và chuẩn bị tâm thế cho chặng đường tiếp theo. Khi kỳ nghỉ dài nhất năm không còn bị đặt lên vai quá nhiều kỳ vọng, mỗi người có thêm cơ hội tìm lại nhịp sống phù hợp cho mình, cả sau Tết và trong suốt hành trình phía trước.
Thế Mạnh
